MN 63. KINH NGẮN MĀLUKYA
(Cūḷamālukyasutta)
1. Tôi đã nghe như vầy—một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi, tại khu vườn của Anāthapiṇḍika trong rừng Jeta.
2. Khi ấy, Tôn giả Mālukyaputta đang ngồi thiền một mình ở nơi thanh vắng, khởi lên suy nghĩ như sau:
"Những quan điểm (kiến / diṭṭhigatāni) này được Thế Tôn gác lại, bác bỏ và không được tuyên bố (vô ký / abyākatāni): 'thế giới là vĩnh cửu', 'thế giới là không vĩnh cửu', 'thế giới là có giới hạn', 'thế giới là không có giới hạn', 'sinh mạng và thân thể là một', 'sinh mạng và thân thể là khác nhau', 'Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgato) tồn tại sau khi chết', 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết', 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết', 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—Thế Tôn không tuyên bố những điều này cho ta. Việc Thế Tôn không tuyên bố những điều này, ta không thích, ta không chấp nhận. Ta sẽ đến gặp Thế Tôn và hỏi ý nghĩa điều này. Nếu Thế Tôn tuyên bố cho ta: 'thế giới là vĩnh cửu' hoặc 'thế giới là không vĩnh cửu' [...lặp lại...] hoặc 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—thì ta sẽ sống đời sống thánh thiện (phạm hạnh / brahmacariya) dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn; nhưng nếu Thế Tôn không tuyên bố cho ta: 'thế giới là vĩnh cửu' hoặc 'thế giới là không vĩnh cửu' [...lặp lại...] hoặc 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—thì ta sẽ từ bỏ việc rèn luyện và hoàn tục."
3. Rồi Tôn giả Mālukyaputta vào buổi chiều, sau khi xả thiền, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Mālukyaputta thưa với Thế Tôn:
"Bạch Thế Tôn, ở đây khi đang ngồi thiền một mình ở nơi thanh vắng, con khởi lên suy nghĩ như sau—những quan điểm này được Thế Tôn gác lại, bác bỏ và không được tuyên bố: 'thế giới là vĩnh cửu', 'thế giới là không vĩnh cửu' [...lặp lại...] ' Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—Thế Tôn không tuyên bố những điều này cho ta. Việc Thế Tôn không tuyên bố những điều này, ta không thích, ta không chấp nhận. Ta sẽ đến gặp Thế Tôn và hỏi ý nghĩa điều này. Nếu Thế Tôn tuyên bố cho ta: 'thế giới là vĩnh cửu' hoặc 'thế giới là không vĩnh cửu' [...lặp lại...] hoặc 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—thì ta sẽ sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn. Nhưng nếu Thế Tôn không tuyên bố cho ta: 'thế giới là vĩnh cửu' hoặc 'thế giới là không vĩnh cửu' [...lặp lại...] hoặc 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—thì ta sẽ từ bỏ việc rèn luyện và hoàn tục. Nếu Thế Tôn biết: 'thế giới là vĩnh cửu', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'thế giới là vĩnh cửu'; nếu Thế Tôn biết: 'thế giới là không vĩnh cửu', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'thế giới là không vĩnh cửu'. Nếu Thế Tôn không biết 'thế giới là vĩnh cửu' hay 'thế giới là không vĩnh cửu', thì sự thành thật của người không biết không thấy chính là nói: 'Tôi không biết, tôi không thấy'. Nếu Thế Tôn biết: 'thế giới là có giới hạn', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'thế giới là có giới hạn'; nếu Thế Tôn biết: 'thế giới là không có giới hạn', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'thế giới là không có giới hạn'. Nếu Thế Tôn không biết 'thế giới là có giới hạn' hay 'thế giới là không có giới hạn', thì sự thành thật của người không biết không thấy chính là nói: 'Tôi không biết, tôi không thấy'. Nếu Thế Tôn biết: 'sinh mạng và thân thể là một', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'sinh mạng và thân thể là một'; nếu Thế Tôn biết: 'sinh mạng và thân thể là khác nhau', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'sinh mạng và thân thể là khác nhau'. Nếu Thế Tôn không biết 'sinh mạng và thân thể là một' hay 'sinh mạng và thân thể là khác nhau', thì sự thành thật của người không biết không thấy chính là nói: 'Tôi không biết, tôi không thấy'. Nếu Thế Tôn biết: 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết'; nếu Thế Tôn biết: 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết'. Nếu Thế Tôn không biết 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết' hay 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết', thì sự thành thật của người không biết không thấy chính là nói: 'Tôi không biết, tôi không thấy'. Nếu Thế Tôn biết: 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết'; nếu Thế Tôn biết: 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết', xin Thế Tôn hãy tuyên bố cho con: 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'. Nếu Thế Tôn không biết 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết' hay 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết', thì sự thành thật của người không biết không thấy chính là nói: 'Tôi không biết, tôi không thấy'."
4. "Này Mālukyaputta, Ta có từng nói với ông như vầy: 'Hãy đến đây Mālukyaputta, hãy sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ông:
"thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" hoặc "thế giới là có giới hạn" hoặc "thế giới là không có giới hạn" hoặc "sinh mạng và thân thể là một" hoặc "sinh mạng và thân thể là khác nhau" hoặc "Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"' không?"
"Dạ không, bạch Thế Tôn."
"Hay ông có từng nói với Ta như vầy: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con:
"thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" hoặc "thế giới là có giới hạn" hoặc "thế giới là không có giới hạn" hoặc "sinh mạng và thân thể là một" hoặc "sinh mạng và thân thể là khác nhau" hoặc "Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết" hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"' không?"
"Dạ không, bạch Thế Tôn."
"Như vậy, này Mālukyaputta, Ta không hề nói với ông: 'Hãy đến đây Mālukyaputta, hãy sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ông: "thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" [...lặp lại...] hoặc " Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"'; và ông cũng không hề nói với Ta: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con: "thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" [...lặp lại...] hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"'. Đã là như vậy, này kẻ rỗng tuếch, ông là ai mà lại đi từ chối ai?
5. Này Mālukyaputta, nếu có người nói như vầy: 'Ta sẽ không sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn cho đến khi Thế Tôn tuyên bố cho ta: "thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" [...lặp lại...] hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"', thì người đó sẽ chết trước khi Người Đến Như Vậy tuyên bố điều đó.
Này Mālukyaputta, giống như một người bị bắn bởi một mũi tên (salla) tẩm độc dày đặc. Bạn bè, người thân và huyết thống của người ấy mời một bác sĩ phẫu thuật đến. Người bị bắn nói như vầy: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết người bắn ta là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá hay Thủ-đà-la'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết người bắn ta tên gì và thuộc dòng họ nào'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết người bắn ta cao, lùn hay trung bình'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết người bắn ta có da đen, da ngăm hay da vàng'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết người bắn ta ở làng, thị trấn hay thành phố nào'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết cây cung bắn ta là loại cung dài hay cung nỏ'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết dây cung bắn ta làm từ dây leo, tre, gân, gai hay nhựa cây'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết thân mũi tên bắn ta làm từ cây mọc hoang hay cây trồng'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết lông gắn trên mũi tên bắn ta là lông kền kền, cò, diều hâu, công hay chim sithilahanu'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết gân quấn mũi tên bắn ta là gân bò, trâu, nai hay khỉ'; người đó nói: 'Ta sẽ không rút mũi tên này ra cho đến khi ta biết đầu mũi tên bắn ta là loại thường, loại dao cạo, loại răng cưa, loại nārāca, loại răng bê hay loại lá trúc đào'—này Mālukyaputta, người đó sẽ chết trước khi biết được những điều này.
Tương tự như vậy, này Mālukyaputta, nếu có người nói: 'Ta sẽ không sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn cho đến khi Thế Tôn tuyên bố cho ta: "thế giới là vĩnh cửu" hoặc "thế giới là không vĩnh cửu" [...lặp lại...] hoặc "Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết"'—thì người đó sẽ chết trước khi Người Đến Như Vậy tuyên bố điều đó.
6. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'thế giới là vĩnh cửu', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Không phải vậy. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'thế giới là không vĩnh cửu', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Cũng không phải vậy. Này Mālukyaputta, dù có quan điểm 'thế giới là vĩnh cửu' hay có quan điểm 'thế giới là không vĩnh cửu', thì vẫn có sự Tái sinh (sinh / jāti), có già, có chết, có sầu não, than khóc, đau khổ (khổ / dukkha), ưu phiền và tuyệt vọng; những điều mà Ta tuyên bố sự tiêu diệt của chúng ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'thế giới là có giới hạn', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Không phải vậy. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'thế giới là không có giới hạn', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Cũng không phải vậy. Này Mālukyaputta, dù có quan điểm 'thế giới là có giới hạn' hay có quan điểm 'thế giới là không có giới hạn', thì vẫn có sự Tái sinh, có già, có chết, có sầu não, than khóc, đau khổ, ưu phiền và tuyệt vọng; những điều mà Ta tuyên bố sự tiêu diệt của chúng ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'sinh mạng và thân thể là một', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Không phải vậy. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'sinh mạng và thân thể là khác nhau', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Cũng không phải vậy. Này Mālukyaputta, dù có quan điểm 'sinh mạng và thân thể là một' hay có quan điểm 'sinh mạng và thân thể là khác nhau', thì vẫn có sự Tái sinh [...lặp lại...] Ta tuyên bố sự tiêu diệt của chúng ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Không phải vậy. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Cũng không phải vậy. Này Mālukyaputta, dù có quan điểm 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết' hay có quan điểm 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết', thì vẫn có sự Tái sinh [...lặp lại...] những điều mà Ta tuyên bố sự tiêu diệt của chúng ngay trong hiện tại. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Không phải vậy. Này Mālukyaputta, nếu có quan điểm 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết', liệu có sự thực hành đời sống thánh thiện không? Cũng không phải vậy. Này Mālukyaputta, dù có quan điểm 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết' hay có quan điểm 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết', thì vẫn có sự Tái sinh [...lặp lại...] những điều mà Ta tuyên bố sự tiêu diệt của chúng ngay trong hiện tại.
7. Do đó, này Mālukyaputta, hãy ghi nhớ những gì Ta không được tuyên bố là không được tuyên bố; và hãy ghi nhớ những gì Ta đã tuyên bố là đã tuyên bố. Và này Mālukyaputta, điều gì Ta không được tuyên bố? 'Thế giới là vĩnh cửu' là điều Ta không được tuyên bố; 'thế giới là không vĩnh cửu'—là điều Ta không được tuyên bố; 'thế giới là có giới hạn'—là điều Ta không được tuyên bố; 'thế giới là không có giới hạn'—là điều Ta không được tuyên bố; 'sinh mạng và thân thể là một'—là điều Ta không được tuyên bố; 'sinh mạng và thân thể là khác nhau'—là điều Ta không được tuyên bố; 'Người Đến Như Vậy tồn tại sau khi chết'—là điều Ta không được tuyên bố; 'Người Đến Như Vậy không tồn tại sau khi chết'—là điều Ta không được tuyên bố; 'Người Đến Như Vậy vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết'—là điều Ta không được tuyên bố; 'Người Đến Như Vậy không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết'—là điều Ta không được tuyên bố.
8. Và tại sao, này Mālukyaputta, Ta không được tuyên bố điều đó? Vì điều đó không mang lại lợi ích, không thuộc về cốt lõi đời sống thánh thiện (sơ thiện phạm hạnh / ādibrahmacariyakaṁ), không dẫn đến sự nhàm chán (yếm ly / nibbidāya), không dẫn đến cạn hết đắm nhiễm (ly tham / virāgāya), không dẫn đến chấm dứt (diệt / nirodhāya), không dẫn đến sự lắng dịu (tịch tịnh / upasamāya), không dẫn đến hiểu hết toàn bộ (thắng tri / abhiññāya), không dẫn đến giác ngộ (chánh giác / sambodhāya), không dẫn đến Niết-bàn. Do đó Ta không được tuyên bố điều đó.
9. Và này Mālukyaputta, điều gì Ta đã tuyên bố? 'Đây là đau khổ' là điều Ta đã tuyên bố; 'Đây là sự hình thành (tập / samudayo) của đau khổ'—là điều Ta đã tuyên bố; 'Đây là sự chấm dứt đau khổ'—là điều Ta đã tuyên bố; 'Đây là con đường dẫn đến sự chấm dứt đau khổ'—là điều Ta đã tuyên bố.
10. Và tại sao, này Mālukyaputta, Ta đã tuyên bố điều đó? Vì điều đó mang lại lợi ích, thuộc về cốt lõi đời sống thánh thiện, dẫn đến sự nhàm chán, dẫn đến cạn hết đắm nhiễm, dẫn đến chấm dứt, dẫn đến sự lắng dịu, dẫn đến hiểu hết toàn bộ, dẫn đến giác ngộ, dẫn đến Niết-bàn. Do đó Ta đã tuyên bố điều đó. Do đó, này Mālukyaputta, hãy ghi nhớ những gì Ta không được tuyên bố là không được tuyên bố; và hãy ghi nhớ những gì Ta đã tuyên bố là đã tuyên bố."
Thế Tôn đã nói như vậy. Tôn giả Mālukyaputta hài lòng và vui mừng đón nhận lời Thế Tôn dạy.
Kinh Tiểu Mālukya thứ ba kết thúc.