Khảo sát văn bản

• Bối cảnh kinh: Đức Phật đang ở thị trấn Haliddavasana của người Koliya. Hai tu sĩ ngoại đạo là Puṇṇa (thực hành hạnh con bò) và Seniya (thực hành hạnh con chó) đến hỏi Đức Phật về kết quả của việc thực hành khổ hạnh ép xác của họ.
• Bối cảnh tranh luận: Bài kinh phản bác trực tiếp niềm tin của các đạo sĩ khổ hạnh thời bấy giờ, những người cho rằng việc ép xác và bắt chước lối sống của súc sinh sẽ giúp họ thanh lọc nghiệp và sinh lên cõi trời. Đức Phật chỉ ra một cơ chế tâm lý - nhận thức thực tế: hành vi nào tạo ra tâm trí đó, và tâm trí đó quyết định môi trường tái sinh.
• Dấu hiệu văn bản: Nửa sau của bài kinh phân loại 4 loại hành động (kamma) dựa trên tính chất gây hại/không gây hại và kết quả của chúng. Đây là một cách hệ thống hóa rất rõ ràng, giải thích cơ chế của hành động và sự chấm dứt hành động thông qua ý định (cetanā).
• Khung khái niệm có thể bị áp đặt: Từ "kamma" thường bị hiểu theo nghĩa huyền bí hoặc định mệnh. Trong bài kinh này, nó được mô tả rõ ràng như là các "hoạt động" (saṅkhāra) của thân, lời nói và trí não, tạo ra các "xúc" (phassa) và "cảm thọ" (vedanā) tương ứng.

Bảng thuật ngữ trong bài

Thuật ngữ Pali	Từ cũ (Hán-Việt)	Từ mới (Hiện đại)	Ghi chú
[!] govatiko	ngưu cẩu	người thực hành hạnh con bò
[!] kukkuravatiko	cẩu giới	người thực hành hạnh con chó
bhāveti	tu tập	luyện tập
upapajjati	sanh	tái sinh
diṭṭhi	kiến	quan điểm
brahmacariya	phạm hạnh	đời sống thánh thiện
micchādiṭṭhi	tà kiến	quan điểm sai
pasanno	tịnh tín	niềm tin tuyệt đối
dhamma	pháp	Giáo pháp
pajaheyyaṁ / pahānāya	đoạn trừ	từ bỏ
manasi karohi	tác ý	suy nghĩ
kammāni / kamma	nghiệp	hành động
abhiññā	thắng tri	hiểu toàn bộ
sacchikatvā	chứng ngộ	trực tiếp chứng nghiệm
khayāya	đoạn tận	cạn kiệt
saṅkhāra	hành	hoạt động
[!] sabyābajjha	có tỳ vết	có tính gây hại
[!] abyābajjha	không tỳ vết	không gây hại
phassā	xúc	Xúc
vedanaṁ	thọ	Cảm thọ
dukkhaṁ	khổ	đau khổ
sukhaṁ	lạc	hạnh phúc
[!] cetanā	tư	ý định
vūpakaṭṭho	viễn ly	rời bỏ
appamatto	bất phóng dật	không sao nhãng
jāti	sinh	sự Tái sinh