DN 18. Cùng Với Janavasabha

Janavasabha Sutta

1. Tuyên Bố Về Sự Tái Sanh Của Người Dân Ở Ñātika Và Nơi Khác

Như vầy tôi nghe. Một thời Đức Phật trú tại Ñātika, trong ngôi nhà gạch.578

Khi ấy, Đức Phật đang giải thích về sự tái sanh của các cư sĩ (devotees / người tại gia tu tập) khắp các xứ; người Kāsi và Kosala, Vajji và Malla, Ceti và Vaccha, Kuru và Pañcāla, Maccha và Sūrasena:579

"Người này được tái sanh ở đây, trong khi người kia được tái sanh ở đó.

Hơn năm mươi cư sĩ ở Ñātika đã qua đời (passed away / mệnh chung) sau khi đã chấm dứt năm hạ phần kiết sử (five lower fetters / năm trói buộc ở cõi thấp). Họ đã được hóa sanh (reborn spontaneously / sanh ra một cách tự nhiên, không qua thai bào), và sẽ nhập Niết bàn tại đó (extinguished there / đạt đến sự tịch diệt cuối cùng tại cảnh giới đó), không còn trở lại thế giới này nữa.580

Hơn chín mươi cư sĩ ở Ñātika đã qua đời sau khi đã chấm dứt ba kiết sử (three fetters / ba trói buộc đầu tiên), và làm suy yếu tham, sân, và si (greed, hate, and delusion / lòng tham, sự tức giận, và sự mê mờ). Họ là bậc Nhất lai (once-returners / người chỉ còn trở lại một lần nữa), những người sẽ chỉ trở lại thế giới này một lần duy nhất, rồi chấm dứt khổ đau.

Hơn năm trăm cư sĩ ở Ñātika đã qua đời sau khi đã chấm dứt ba kiết sử. Họ là bậc Nhập lưu (stream-enterers / người đã vào dòng Thánh), không còn bị tái sanh vào cõi dữ, chắc chắn sẽ giác ngộ."

Khi các cư sĩ ở Ñātika nghe về những câu trả lời của Đức Phật cho những câu hỏi đó, họ trở nên phấn khởi và vui mừng, tràn đầy niềm vui và hạnh phúc.

Tôn giả Ānanda nghe được những lời tuyên bố của Đức Phật và niềm hạnh phúc của người dân Ñātika.

18. KINH XA-NI-SA

(Janavasabha Sutta)

1. Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nàdika (bộ lạc Na-đề-ca) tại Ginjakàvasatha (nhà làm bằng gạch). Lúc bấy giờ, Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã sống, đã từ trần và đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh như bộ lạc Kàsi (Ca-thi), Kosala (Câu-tát-la), Vajjì (Bạt-kỳ), Malla (Mạtla), Ceti (Chi-đề), Vansa (Bạt-sa), Kuru (Câu-lâu), Pancàla (Ban-giá-la), Maccha (Bà-sá-la) Sùrasena (Mậu-ba-tây-na):

− Vị này sanh ra tại chỗ này! Vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn năm mươi vị tín đồ ở Nàdika đã từ trần, đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ, được hóa sanh (thiên giới) từ đó nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà, đã từ trần, đã mệnh chung, với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ tận diệt khổ đau. Hơn năm trăm vị Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung, với ba kiết sử đã được diệt trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác.

2. Các vị tín đồ ở Nàdikà được nghe: “Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã từ trần và đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, Malla, Ceti, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: “Vị này sanh ra tại chỗ này. Vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn năm mươi vị tín đồ Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ, được hóa sanh (Thiên giới) từ đó nhập niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác”. Các vị tín đồ ở Nàdikà được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy, lấy làm hoan hỷ, tín thọ, an lạc.

3. Tôn giả Ananda được nghe: “Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã từ trần, đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, mallà, Ceti, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: “Vị này sanh ra tại chỗ này, vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn 50 vị tín đồ Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được đoạn trừ, được hóa sanh (thiên giới) từ đó nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nãdikã đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được diệt trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác”. Các vị tín đồ ở Nãdikã được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy lấy làm hoan hỷ, tín thọ, an lạc”.

2. Gợi Ý Của Ānanda

Rồi Tôn giả Ānanda nghĩ: "Nhưng cũng có những cư sĩ Ma-kiệt-đà—rất nhiều, và cũng đã lâu năm—đã qua đời.581 Người ta có thể nghĩ rằng xứ Aṅga và Ma-kiệt-đà không còn cư sĩ nào đã qua đời! Nhưng họ cũng có niềm tin (confidence / tín) vào Đức Phật, Pháp (teaching / giáo lý), và Tăng đoàn (Saṅgha / cộng đồng tu sĩ), và đã hoàn thiện giới đức (ethical conduct / hành vi đạo đức) của mình. Đức Phật chưa tuyên bố về sự qua đời của họ. Sẽ thật tốt nếu làm vậy, vì nhiều người sẽ có được niềm tin, và do đó được tái sanh vào một nơi tốt đẹp.

Vua Seniya Bimbisāra của Ma-kiệt-đà là một vị vua công chính và có nguyên tắc, người đã mang lại lợi ích cho các Bà-la-môn và gia chủ (brahmins and householders / các tu sĩ Bà-la-môn và những người chủ gia đình), và người dân thành thị cũng như nông thôn.582 Mọi người vẫn còn ca ngợi ngài: 'Vị vua công chính và có nguyên tắc ấy, người đã làm chúng ta rất hạnh phúc, đã qua đời. Cuộc sống thật tốt đẹp dưới sự trị vì của ngài.'583 Ngài cũng có niềm tin vào Đức Phật, Pháp, và Tăng đoàn, và đã hoàn thiện giới đức của mình. Mọi người nói: 'Cho đến ngày lâm chung, vua Bimbisāra vẫn luôn ca ngợi Đức Phật!'584 Đức Phật chưa tuyên bố về sự qua đời của ngài. Sẽ thật tốt nếu làm vậy, vì nhiều người sẽ có được niềm tin, và do đó được tái sanh vào một nơi tốt đẹp.

Hơn nữa, Đức Phật đã giác ngộ (awakened / thành tựu sự tỉnh thức hoàn toàn) tại Ma-kiệt-đà;585 vậy tại sao Ngài lại chưa tuyên bố về sự tái sanh của các cư sĩ Ma-kiệt-đà? Nếu Ngài không làm vậy, họ sẽ thất vọng."

Sau khi một mình suy tư về số phận của các cư sĩ Ma-kiệt-đà, Ānanda thức dậy vào lúc rạng đông và đến gặp Đức Phật. Ngài cúi đầu, ngồi xuống một bên, và trình bày với Đức Phật những mối quan tâm của mình, kết thúc bằng câu: “Tại sao Đức Phật chưa tuyên bố về sự tái sanh của các cư sĩ Ma-kiệt-đà? Nếu Ngài không làm vậy, họ sẽ thất vọng.” Rồi Ānanda, sau khi đưa ra gợi ý này liên quan đến các cư sĩ Ma-kiệt-đà, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu, và kính cẩn đi vòng quanh Đức Phật, giữ Ngài ở bên phải mình, trước khi rời đi.586

4. Rồi tôn giả Ananda suy nghĩ: “Nhưng ở tại Magadha (Ma-kiệt-đà), có nhiều tín đồ đã tu hành lâu ngày và đã từ trần, mệnh chung, nhiều đến nỗi người ta tưởng hai xứ Anga (Ương-già) và Magadha đều trống không vì số tín đồ từ trần mệnh chung. Những vị này tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp và tin tưởng Tăng, và giới luật đầy đủ. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và sự mệnh chung của họ. Lành thay nếu gợi được một câu trả lời về họ, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin, và từ đó được sanh lên thiện giới. Lại có vua Seniya Bimbisàra (Tư-ni-du Tần-bà-sa) xứ Magadha sống như Pháp, dùng Chánh pháp trị nước, có lòng thương tưởng các vị Bà-la-môn, Gia chủ, dân chúng thị thành và dân chúng thôn quê. Vua này được dân chúng xưng tán như sau: “Vị vua sống như pháp, dùng chánh pháp trị nước, đã làm cho chúng ta sung sướng, vị này mệnh chung. Chúng ta đã sống thật hạnh phúc dưới thời vua sống như Pháp và dùng Chánh pháp trị nước này. Vị vua này cũng tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ”. Và dân chúng cũng nói: “Cho đến khi mệnh chung, vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha luôn luôn tán dương Thế Tôn”. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của vị vua này. Lành thay, nếu gợi được câu trả lời về vị vua này, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin và từ đó được sanh lên thiên giới. Lại nữa Thế Tôn chứng quả Bồ-đề tại Magadha. Thế Tôn đã chứng quả Bồđề tại Magadha. Thế Tôn đã chứng Bồ đề ở Magadha tại Magadha thì sao Ngài lại không nói đến về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha? Nếu Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha thời các vị này sẽ đau buồn và nếu các vị này đau buồn thời sao Thế Tôn có thể không trả lời được?”.

5. Sau khi đã suy nghĩ một mình, yên lặng, vì các tín đồ ở Magadha, tôn giả Ananda sáng hôm sau thức dậy đến tại chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Bạch Thế Tôn con có nghe: Thế Tôn thường hay tuyên bố về vấn đề tái sanh của những tín đồ đã từ trần, đã mệnh chung trong các bộ lạc xung quanh, như bộ lạc Kàsi, Kosala, Vajjì, Malla, Ceit, Vamsa, Kuru, Pancàla, Macchà, Sùrasena: “Vị này sanh ra tại chỗ này, vị kia sanh ra tại chỗ kia. Hơn năm mươi vị tín đồ ở Nadikà đã mệnh chung với năm hạ phần kiết sử đã được nhập Niết-bàn không còn trở lại đời này nữa. Hơn chín mươi vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, với tham, sân, si được giảm thiểu, chứng quả Nhất Lai, sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau. Hơn năm trăm vị ở Nàdikà đã từ trần, đã mệnh chung với ba kiết sử đã được đoạn trừ, chứng quả Dự lưu, nhất định không đọa ác đạo, đạt đến Chánh Giác”. Các vị tín đồ ở Nàdikà được nghe Thế Tôn hỏi đáp như vậy lấy làm hoan hỷ, tín thọ, an lạc.

6. Bạch Thế Tôn, nhưng ở tại Magadha có nhiều tín đồ này tu hành lâu ngày và đã từ trần, mệnh chung, nhiều đến nỗi người ta tưởng hai xứ Anga và Magadha đều trống không vì số tín đồ từ trần mệnh chung. Những vị này tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của họ. Lành thay nếu gợi được một câu trả lời về họ, và như vậy nhiều người sẽ khơi lòng tin, và từ đó được sanh lên Thiên giới. Bạch Thế Tôn, lại có vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha, sống như Pháp, dùng Chánh pháp trị nước, có lòng thương tưởng các vị Bà-la-môn , Gia chủ, dân chúng thị thành và dân chúng thôm quê. Vua này được dân chúng xưng tán như sau: “Vị vua sống như Pháp, và dùng Chánh pháp cai trị nước này. Vị Vua này cũng tin tưởng Phật, tin tưởng Pháp, tin tưởng Tăng và giới luật đầy đủ”. Và dân chúng cũng nói: “Cho đến khi mệnh chung, vua Seniya Bimbisàra xứ Magadha luôn luôn tán dương Thế Tôn”. Nhưng Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của vị vua này. Lành thay nếu gợi được câu trả lời về vị vua này, nhờ vậy nhiều người sẽ khởi lòng tin, và từ đó được sanh lên thiên giới. Bạch Thế Tôn, lại nữa Thế Tôn đã chứng quả Bồ-đề ở Magadha. Thế Tôn đã chứng quả Bồ đề ở Magadha, thời sao Ngài không nói về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha. Nếu Thế Tôn không nói gì về sự từ trần và mệnh chung của các tín đồ ở Magadha, thời các vị này sẽ đau buồn, và nếu các vị này đau buồn thời sao Thế Tôn có thể không thể trả lời được!

Tôn giả Ananda, vì các tín đồ ở Magadha, sau khi đã trình lên trước Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài, từ tạ ra đi.

Ngay sau khi Ānanda rời đi, Đức Phật đắp y vào buổi sáng, mang theo y bát, vào Ñātika để khất thực (alms / việc đi xin thức ăn của tu sĩ). Ngài đi khất thực ở Ñātika. Sau bữa ăn, khi trở về từ chuyến khất thực, Ngài rửa chân và vào ngôi nhà gạch. Ngài chú ý, tác ý, và tập trung toàn tâm vào cảnh giới tái sanh (destiny / nơi sẽ sanh về) của các cư sĩ Ma-kiệt-đà, và ngồi trên chỗ đã trải sẵn, suy nghĩ,587 “Ta sẽ biết được cảnh giới tái sanh của họ, nơi họ được tái sanh trong đời sau.” Và Ngài đã thấy nơi họ đã được tái sanh.

Rồi vào cuối buổi chiều, Đức Phật ra khỏi thiền định (retreat / sự tu tập tĩnh lặng). Ra khỏi ngôi nhà gạch, Ngài ngồi trên chỗ đã trải sẵn dưới bóng hiên nhà.

Rồi Tôn giả Ānanda đến gặp Đức Phật, cúi đầu, ngồi xuống một bên, và nói với Ngài: “Bạch Thế Tôn, Ngài trông thật thanh thản (serene / an tịnh); gương mặt Ngài dường như tỏa sáng nhờ sự trong sáng của các căn (faculties / các giác quan và tâm). Hôm nay, có phải Ngài đã an trú trong một trạng thái thiền định bình an không, thưa Thế Tôn?”

Đức Phật sau đó kể lại những gì đã xảy ra kể từ khi nói chuyện với Ānanda, tiết lộ rằng Ngài đã thấy được cảnh giới tái sanh của các cư sĩ Ma-kiệt-đà. Ngài tiếp tục:

7. Sau khi tôn giả Ananda đi ra không bao lâu, Thế Tôn liền đắp y vào buổi sáng, tay cầm y bát, đi vào Nàdikà để khất thực. Khi khất thực ở Nàdikà xong, sau buổi ăn, khi đi khất thực về và rửa chân, Ngài vào ngôi nhà bằng gạch, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, suy nghĩ, tư duy chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở Magadha: “Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ, vận mạng của họ. Các Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mạng như thế nào?” Thế Tôn thấy được chỗ thọ sanh và vận mạng của các Hiền nhân tín đồ ở xứ Magadha này. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, sau khi tịnh niệm, bước ra khỏi ngôi nhà bằng gạch, rồi ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, dưới bóng ngôi nhà.

8. Rồi Tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn ở, lúc đến xong, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

− Bạch Thế Tôn, Thế Tôn ngó thật là an tịnh; diện sắc của Thế Tôn như là sáng chói nhờ các căn thật sự thanh tịnh. Bạch Thế Tôn Thế Tôn hôm nay an trú có được hoan hỷ không?

9. - Này Ananda, sau khi Ngươi, vì các tín đồ ở Magadha đã nói trước mặt Ta như vậy và đứng dậy ra về, Ta đi khất thực ở Nãdikã xong, sau bữa ăn, khi đi khất thực về và rửa chân, Ta vào ngôi nhà bằng gạch, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, suy nghĩ tư duy, chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở Magadha: “Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ, vận mạng của họ. Các vị Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mạng như thế nào?” Rồi Ta thấy được chỗ thọ sanh và vận mạng của các Hiền nhân tín đồ ở xứ Magadha này.

3. Thần Janavasabha

"Rồi, Ānanda, một vị thần vô hình (vanished spirit / một chúng sanh ở cõi trời không hiện hình) cất tiếng gọi: ‘Con là Janavasabha, bạch Thế Tôn (Blessed One / bậc được tôn kính)! Con là Janavasabha, bạch Thiện Thệ (Holy One / bậc khéo đi đến)!’. Này Ānanda, con có nhớ trước đây đã từng nghe một cái tên như Janavasabha không?"588

"Không, thưa Thế Tôn. Nhưng khi con nghe từ đó, con đã nổi da gà! Con nghĩ, ‘Đây hẳn không phải là một vị thần bình thường khi mang một cái tên cao quý như Janavasabha.’"589

"Sau khi cất tiếng khi vô hình, Ānanda, một vị thần rất đẹp đã xuất hiện trước mặt Ta.590 Và lần thứ hai, vị ấy nói: 'Con là Bimbisāra, bạch Thế Tôn! Con là Bimbisāra, bạch Thiện Thệ! Đây là lần thứ bảy con được tái sanh cùng với Đại vương Tỳ Sa Môn (Great King Vessavaṇa / một trong Tứ Đại Thiên Vương, cai quản phương Bắc). Khi con qua đời từ đây, con có thể trở thành một vị vua của loài người.591

Bảy lần từ đây, bảy lần từ đó—
tổng cộng mười bốn lần sự luân chuyển (transmigrations / sự tái sanh qua lại).592
Con nhớ những kiếp sống này
nơi con đã sống trước đây.

Từ lâu con đã biết rằng con sẽ không bị tái sanh vào cõi dữ (underworld / các cảnh giới khổ đau như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh), nhưng con vẫn hy vọng trở thành một bậc Nhất lai.'593

'Thật không thể tin được và đáng kinh ngạc khi ngài, Tôn giả thần Janavasabha, lại nói:

“Từ lâu con đã ý thức được rằng con sẽ không bị tái sanh vào cõi dữ” và cả “Nhưng con vẫn hy vọng trở thành một bậc Nhất lai.” Nhưng từ nguồn nào mà Dạ-xoa Janavasabha biết rằng mình đã đạt được một sự chứng đắc cao quý (high distinction / sự thành tựu tâm linh cao) như vậy?'594

'Không gì khác ngoài sự chỉ dạy của Thế Tôn! Không gì khác ngoài sự chỉ dạy của Thiện Thệ! 595 Kể từ ngày con có niềm tin tuyệt đối vào Đức Phật, con đã biết rằng con sẽ không bị tái sanh vào cõi dữ, nhưng con vẫn hy vọng trở thành một bậc Nhất lai. Vừa rồi, thưa Thế Tôn, con được Đại vương Tỳ Sa Môn cử đến gặp Đại vương Virūḷhaka để lo một vài việc, và trên đường đi, con thấy Đức Phật đang chú tâm đến cảnh giới tái sanh của các cư sĩ Ma-kiệt-đà. Nhưng không có gì ngạc nhiên khi con đã nghe và biết được cảnh giới tái sanh của các cư sĩ Ma-kiệt-đà trước sự hiện diện của Đại vương Tỳ Sa Môn khi ngài đang nói chuyện với hội chúng (assembly / đám đông tụ họp) của mình. Con chợt nghĩ, “Mình sẽ đến gặp Đức Phật và báo cho Ngài biết điều này.” Đây là hai lý do con đến gặp Đức Phật.

Này Ananda, lúc bấy giờ một vị Dạ-xoa (Yakkha) ẩn mình lớn tiếng nói rằng: “Bạch Thế Tôn, con tên là Janavasabha. Bạch Thiện Thệ, con là Janavasabha”. Này Ananda, Ngươi từ trước đã từng được nghe ai tên là Janavasabha (Xà-ni-sa) chưa?

− Bạch Thế Tôn, còn trừ trước chưa từng được nghe ai tên Janavasabha. Bạch Thế Tôn, khi con nghe tên Janavasabha, con có cảm giác râu tóc bị dựng ngược, Bạch Thế Tôn, con tự nghĩ: “Vị Dạ-xoa này không phải là hạng tầm thường, vì đã mang tên Janavasabha”.

10. - Này Ananda, khi những lời ấy được nói xong, vị Dạ-xoa ấy hiện ra trước mặt Ta, nhan sắc thật phi thường và lần thứ hai, vị ấy nói:

“- Bạch Thế Tôn, con là Bimbisàra! Bạch Thế Tôn, con là Bimbisàra! Bạch Thế Tôn, nay là lần thứ bảy con được sanh vào giòng họ vua Vessavana (Tỳ-sa-môn Thiên vương). Con chết đi trong địa vị làm vua ở nhơn gian, nay được sanh trên thiên giới, làm bậc phi nhân.

Từ đây đến bảy lần
Từ kia đến bảy lần
Mười bốn lần tái sanh.
Như vậy con biết được,
Ðời quá khứ của con.

Bạch Thế Tôn, từ lâu con không còn đọa lạc vào ác thú vì con đã hiểu được ác thú, và nay con muốn trở thành bậc Nhất lai.

“- Thật hy hữu thay, Hiền giả Dạ-xoa Janavasabha! Thật kỳ diệu thay, Hiền giả Dạ-xoa Janavasabha đã nói với ta: ‘Bạch Thế Tôn, từ lâu con không còn đọa lạc vào ác thú vì con đã hiểu được ác thú, và nay con muốn trở thành bậc Nhất lai.’ Do nguyên nhân gì, Hiền giả Dạ-xoa Janavasabha tự biết mình đã đạt được địa vị cao thượng, thù thắng như vậy?”

11- “Bạch Thế Tôn, không gì khác ngoài giáo lý của Ngài! Từ khi con nhất hướng quy y và tín ngưỡng Thế Tôn, từ khi ấy con không còn đọa lạc vào ác thú, vì con đã hiểu được ác thú, và nay con muốn trở thành bậc Nhất lai. Bạch Thế Tôn, con được vua Vessavana (Tỳ-sa-môn Thiên vương) nhờ con đi đến vua Virùlhaka (Tăng Trưởng Thiên vương) có chút công việc, giữa đường con thấy Thế Tôn vào ngôi nhà bằng gạch suy nghĩ tư duy, chú lực toàn tâm suy tưởng đến các tín đồ ở Magadha: “Ta sẽ tìm ra chỗ thọ sanh của họ, vận mạng của họ. Các Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mạng thế nào? “Bạch Thế Tôn! Không thể kỳ diệu sao được khi con đối mặt tự thân nghe từ miệng vua Vessavana nói với hội chúng của mình, các Hiền nhân này thọ sanh ở đâu, vận mệnh như thế nào? Bạch Thế Tôn! Ta sẽ đề cập vấn đề với Thế Tôn!” Bạch Thế Tôn, đó là hai nguyên nhân khiến con đến yết kiến Thế Tôn!

4. Hội Đồng Chư Thiên

Thưa Thế Tôn, cách đây không lâu—vào ngày Bố-tát rằm tháng mười lăm (Bố-tát (sabbath / ngày sám hối và tụng giới của Tăng đoàn)) vào đầu mùa an cư kiết hạ (an cư kiết hạ (rainy season retreat / mùa chư Tăng tập trung tu học trong ba tháng mưa))—khi tất cả chư thiên cõi Ba Mươi Ba (gods of the thirty-three / chư thiên ở cõi trời Đao Lợi) đang ngồi cùng nhau trong Pháp Đình (Hall of Justice / nơi chư thiên hội họp bàn luận).596 Một hội chúng chư thiên đông đảo đang ngồi xung quanh, và Tứ Đại Thiên Vương (four great kings / bốn vị vua trời cai quản bốn phương) ngồi ở bốn phương.597

Đại vương Trì Quốc (Great King Dhataraṭṭha / cai quản phương Đông) ngồi ở phương Đông, mặt hướng về phương Tây, trước các vị thần của mình. Đại vương Tăng Trưởng (Great King Virūḷhaka / cai quản phương Nam) ngồi ở phương Nam, mặt hướng về phương Bắc, trước các vị thần của mình. Đại vương Quảng Mục (Great King Virūpakkha / cai quản phương Tây) ngồi ở phương Tây, mặt hướng về phương Đông, trước các vị thần của mình. Đại vương Tỳ Sa Môn ngồi ở phương Bắc, mặt hướng về phương Nam, trước các vị thần của mình. Khi chư thiên cõi Ba Mươi Ba tụ họp như thế này, đó là cách họ ngồi. Sau đó là chỗ ngồi của chúng con.

Thưa Thế Tôn, những vị thần mới được tái sanh vào cõi Ba Mươi Ba sau khi sống đời sống phạm hạnh (spiritual life / đời sống tu tập thanh tịnh) dưới sự hướng dẫn của Đức Phật đã tỏa sáng hơn các vị thần khác về vẻ đẹp và uy quang. Chư thiên cõi Ba Mươi Ba vì thế mà phấn khởi và vui mừng, tràn đầy niềm vui và hạnh phúc, nói rằng: “Thiên chúng thì tăng thịnh, còn A-tu-la (titan / một loài chúng sanh thường tranh đấu với chư thiên) chúng thì suy giảm!”

Thấy niềm vui của các vị thần đó, Đế Thích, vua của chư thiên (Sakka, lord of gods / vị trời cai quản cõi Ba Mươi Ba), đã tán thán bằng những vần kệ này:

"Chư thiên hoan hỷ—
cõi Ba Mươi Ba cùng với Vua của họ—
tôn kính Như Lai (Realized One / bậc đã đạt đến chân lý),
và sự ưu việt tự nhiên của Pháp;

và thấy các vị thần mới,
thật đẹp đẽ và huy hoàng,
những người đã đến đây sau khi sống
đời sống phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Đức Phật!

Họ tỏa sáng hơn những người khác
về vẻ đẹp, uy quang, và tuổi thọ.
Đây là những đệ tử xuất sắc
của bậc có trí tuệ rộng lớn.

Thấy điều này, họ vui mừng—
cõi Ba Mươi Ba cùng với Vua của họ—
tôn kính Như Lai,
và sự ưu việt tự nhiên của Pháp."

Chư thiên cõi Ba Mươi Ba càng thêm phấn khởi và vui mừng vì điều đó, nói rằng: “Thiên chúng thì tăng thịnh, còn A-tu-la chúng thì suy giảm!”

Sau đó, chư thiên cõi Ba Mươi Ba, sau khi xem xét và thảo luận về vấn đề mà họ đang ngồi cùng nhau trong Pháp Đình, đã khuyên bảo và chỉ dẫn cho Tứ Đại Thiên Vương về chủ đề đó. Mỗi vị, sau khi được khuyên bảo, đứng tại chỗ ngồi của mình mà không rời đi.598

Các vị Vua được chỉ dạy,
và lắng nghe lời khuyên tốt đẹp.
Với tâm trí trong sáng và bình yên,
họ đứng yên tại chỗ ngồi của mình.

Rồi ở phương Bắc, một ánh sáng rực rỡ xuất hiện và hào quang hiện ra, vượt xa uy quang của chư thiên.599 Sau đó, Đế Thích, vua của chư thiên, nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba: “Như được báo hiệu bởi các dấu hiệu—ánh sáng phát sinh và hào quang xuất hiện—Phạm Thiên (The Divinity / vị trời ở cõi Phạm Thiên, cao hơn cõi Ba Mươi Ba) sẽ xuất hiện. Vì đây là điềm báo trước cho sự xuất hiện của Phạm Thiên, đó là ánh sáng phát sinh và hào quang xuất hiện.”

Như được báo hiệu bởi các dấu hiệu,
Phạm Thiên sẽ xuất hiện.
Vì đây là dấu hiệu của Phạm Thiên:
một ánh sáng bao la và vĩ đại.

12. “Bạch Thế Tôn, trong những ngày xưa, những ngày xa xưa, nhân đêm trăng rằm Bố-tát (Uposatha) trong tháng nhập an cư mùa mưa, toàn thể chư Thiên ở cõi Tàvatimsà (Tam thập tam thiên) ngồi họp hội tại Thiện Pháp đường (Sudhamma). Xung quanh có Ðại Thiên chúng ngồi khắp mọi phía, tại bốn phương hướng có bốn vị đại vương ngồi. Ðại vương Dhatarattha (Trì Quốc Thiên vương) vua ở phương Ðông, ngồi xây mặt hướng Tây, trước mặt Thiên chúng. Ðại vương Virùlhaka (Tăng Trưởng Thiên vương), vua ở phương Nam ngồi xây mặt hướng Bắc, trước mặt Thiên chúng. Ðại vương Virùpakkha (Quảng Mục Thiên vương) vua ở phương Tây, ngồi xây mặt hướng Ðông, trước mặt Thiên chúng. Ðại vương Vessavana (Tỳ-sa-môn Thiên vương), vua ở phương bắc, ngồi xây mặt hướng Nam, trước mặt Thiên chúng. Bạch Thế Tôn, khi nào toàn thể chư Thiên ở cõi Tam thập tam thiên ngồi hội họp tại Thiện Pháp đường xung quanh có Ðại thiên chúng ngồi khắp mọi phía, và tại bốn phương hướng có bốn vị đại vương ngồi, như vậy là thứ tự chỗ ngồi của những vị này, rồi đến chỗ ngồi của chúng con. Bạch Thế TÔn, chư Thiên nào trước sống Phạm hạnh theo Thế Tôn và nay nếu sanh lên cõi Tam thập tam thiên, những vị này thắng xa chư Thiên khác về thân sắc và danh tiếng. Bạch Thế Tôn chư Thiên ở Tam thập tam thiên hoan hỷ, tín thọ, hỷ lạc sanh: “Thiên giới thật sự được tăng thịnh, còn A-tu-la giới bị hoại diệt”.

13. “Bạch Thế Tôn, lúc bấy giờ Thiện chủ Ðế thích (Sakka Inda) thấy chư thiên ở Tam thập tam thiên hoan hỷ, liền tùy hỷ nói lên bài kệ như sau:

Chư Tam thập tam thiên,
Cùng Ðế-thích hoan hỷ,
Ðảnh lễ bậc Như Lai,
Cùng Chánh pháp vi diệu.
Thấy Thiên chúng tân sanh,
Quang sắc thật thù thắng,
Các vị sống Phạm hạnh,
Nay sanh tại cõi này.
Họ thắng về quang sắc,
Thọ mạng và danh xưng,
Ðệ tử bậc Ðại Tuệ,
Thù thắng sanh cõi này.
Chư Tam thập tam thiên,
Cùng Ðế-thích hoan hỷ,
Ðảnh lễ bậc Như Lai,
Cùng Chánh pháp vi diệu.

“Bạch Thế Tôn, chư Thiên ở Tam thập tam thiên lại càng hoan hỷ, tín thọ, hỷ lạc sanh hơn nữa và nói: “Thiện giới thật sự được tăng thịnh, còn A-tu-la giới bị hoại diệt”.

14. “Bạch Thế Tôn, rồi với mục đích gì chư Thiên ở Tam thập tam thiên ngồi hội họp tại Thiện Pháp đường, các vị này suy tư thảo luận về mục đích ấy. Và tùy thuộc về mục dích ấy, bốn vị đại vương được thuyết giảng. Theo mục đích ấy, bốn vị đại vương được khuyến giáo, bốn vị này đều đứng một bên chỗ ngồi của mình.

Các đại vương chấp nhận
Lời giảng dạy khuyến giáo.
Thanh thoát và an tịnh,
Ðứng bên chỗ mình ngồi.

15. “Bạch Thế Tôn, rồi từ phương Bắc, một ánh sáng vi diệu khởi lên, một hào quang hiện ra, thắng xa oai lực của chư Thiên. Bạch Thế Tôn rồi Thiên chủ Sakka nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên: “Này các Thiện hữu, theo các hiện tượng được thấy, ánh sáng khởi lên, hào quang hiện ra như vậy báo hiệu Phạm thiên sẽ xuất hiện. Vì hiện tượng báo hiệu Phạm thiên xuất hiện là ánh sáng khởi lên và hào quang hiện ra”.

Theo hiện tượng được thấy,
Phạm thiên sẽ xuất hiện.
Hiện tượng đấng Phạm thiên,
Là hào quang vi diệu.

5. Về Thường Đồng Tử Phạm Thiên

Sau đó, chư thiên cõi Ba Mươi Ba ngồi vào chỗ của mình, nói rằng: "Chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên nhân của ánh sáng đó, và chỉ khi chúng ta hiểu rõ, chúng ta mới đến đó."600 Và Tứ Đại Thiên Vương cũng làm như vậy.

Nghe vậy, chư thiên cõi Ba Mươi Ba đồng thanh nhất trí: “Chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên nhân của ánh sáng đó, và chỉ khi chúng ta hiểu rõ, chúng ta mới đến đó.”

Khi Thường Đồng Tử Phạm Thiên (Sanaṅkumāra / một vị Phạm Thiên trẻ tuổi) xuất hiện trước chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ngài làm vậy sau khi hiện ra một hình tướng cụ thể.601 Vì sự xuất hiện bình thường của một Phạm Thiên là không thể nhận thấy bằng mắt thường của chư thiên cõi Ba Mươi Ba.602 Khi Thường Đồng Tử Phạm Thiên xuất hiện trước chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ngài tỏa sáng hơn các vị thần khác về vẻ đẹp và uy quang, như một pho tượng vàng tỏa sáng hơn hình dáng con người.603

Khi Thường Đồng Tử Phạm Thiên xuất hiện trước chư thiên cõi Ba Mươi Ba, không một vị thần nào trong hội chúng đó chào đón ngài bằng cách cúi đầu, đứng dậy hay mời ngài ngồi. Tất cả đều ngồi im lặng trên ghế của mình, chắp tay cung kính, nghĩ rằng: “Bây giờ Thường Đồng Tử Phạm Thiên sẽ ngồi trên ghế của bất kỳ vị thần nào ngài chọn.” Và vị thần mà Phạm Thiên ngồi trên ghế của họ sẽ vô cùng vui mừng và tràn đầy hạnh phúc, như một vị vua trong ngày lễ đăng quang.

Sau đó, Thường Đồng Tử Phạm Thiên hiện ra một hình tướng cụ thể, mang dáng vẻ của thiếu niên Pañcasikha (Pañcasikha / một nhạc công thiên tài ở cõi trời), và xuất hiện trước chư thiên cõi Ba Mươi Ba.604 Bay lên không trung, ngài ngồi kiết già trên bầu trời, như một người mạnh mẽ có thể ngồi kiết già trên một chiếc ghế được trang bị tốt hoặc trên mặt đất bằng phẳng. Thấy niềm vui của các vị thần đó, Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã tán thán bằng những vần kệ này:

"Chư thiên hoan hỷ—
cõi Ba Mươi Ba cùng với Vua của họ—
tôn kính Như Lai,
và sự ưu việt tự nhiên của Pháp;

và thấy các vị thần mới,
thật đẹp đẽ và huy hoàng,
những người đã đến đây sau khi sống
đời sống phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Đức Phật!

Họ tỏa sáng hơn những người khác
về vẻ đẹp, uy quang, và tuổi thọ.
Đây là những đệ tử xuất sắc
của bậc có trí tuệ rộng lớn.

Thấy điều này, họ vui mừng—
cõi Ba Mươi Ba cùng với Vua của họ—
tôn kính Như Lai,
và sự ưu việt tự nhiên của Pháp!"

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói.605 Và trong khi ngài nói về chủ đề đó, giọng nói của ngài có tám phẩm chất: trong trẻo, dễ hiểu, quyến rũ, dễ nghe, sáng tỏ, không bị bóp méo, sâu lắng, và vang vọng.606 Ngài đảm bảo giọng nói của mình dễ hiểu trong phạm vi hội chúng, nhưng âm thanh không vượt ra ngoài hội chúng. Khi ai đó có giọng nói như thế này, họ được cho là có giọng nói của Phạm Thiên.

Sau đó, Thường Đồng Tử Phạm Thiên, sau khi hiện ra ba mươi ba hình tướng, ngồi xuống ghế của từng vị trong số chư thiên cõi Ba Mươi Ba và nói với họ: “Chư vị thiện thần cõi Ba Mươi Ba nghĩ sao? Đức Phật đã hành động vì lợi ích và hạnh phúc của chúng sanh, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì lợi ích, phúc lợi và hạnh phúc của chư thiên và loài người biết bao! 607 Hãy xem xét những người đã quy y Phật, Pháp, và Tăng đoàn, và đã hoàn thiện giới đức của mình. Khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, một số được tái sanh cùng với Tha Hóa Tự Tại Thiên (gods who control what is imagined by others / chư thiên ở cõi trời có khả năng kiểm soát những gì người khác tưởng tượng), một số với Hóa Lạc Thiên (gods who love to imagine / chư thiên ở cõi trời thích thú với sự tưởng tượng), một số với Đâu Suất Thiên (joyful gods / chư thiên ở cõi trời hoan hỷ), một số với Dạ Ma Thiên (gods of Yama / chư thiên ở cõi trời của Dạ Ma), một số với chư thiên cõi Ba Mươi Ba, và một số với chư thiên của Tứ Đại Thiên Vương.608 Và ít nhất họ cũng làm tăng thêm số lượng của chúng Càn-thát-bà (centaurs / một loài bán thần, nhạc công của chư thiên).”

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói. Và nghe âm thanh của Phạm Thiên nói về chủ đề đó, các vị thần tưởng rằng: “Người đang ngồi trên ghế của ta là người duy nhất đang nói.”

Khi một người nói,
tất cả các hình tướng đều nói.
Khi một người im lặng,
tất cả đều im lặng.

Nhưng những vị thần đó tưởng tượng—
cõi Ba Mươi Ba cùng với Vua của họ—
rằng người trên ghế của họ
là người duy nhất nói.

Tiếp theo, Thường Đồng Tử Phạm Thiên hợp nhất thành một hình tướng vật chất. Sau đó, ngài ngồi trên ghế của Đế Thích, vua của chư thiên, và nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba:609

16. “Bạch Thế Tôn, rồi chư Thiên ở Tam thập tam thiên ngồi xuống trên ghế của mình và nói: “Chúng tôi sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào sau khi được biết, chúng tôi sẽ đi gặp vị ấy”.

“Cũng vậy, bốn vị đại vương ngồi xuống trên ghế ngồi của mình và nói: “Chúng ta sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào sau khi được biết, chúng tôi sẽ đi gặp vị ấy”. Sau khi nghe vậy, chư Thiên ở Tam thập tam thiên đều đồng một lòng một ý: “Chúng ta sẽ tìm hiểu hậu quả của hào quang này là thế nào, sau khi được biết, chúng ta sẽ đi gặp vị ấy”.

17. “Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumãra (Thường Ðồng hình Phạm thiên) xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, ngài xuất hiện với một hóa tướng thô xấu. Bạch Thế Tôn, vì khi Phạm thiên tự nhiên hiện hóa, sắc tướng không đủ thù thắng để chư Thiên ở Tam thập tam thiên khâm phục. Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, vị này thắng xa chư Thiên khác về sắc tướng và danh xưng. Bạch Thế Tôn, như một hình tượng bằng vàng chói sáng hơn thân hình con người, cũng vậy, bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tham thiên, vị này thắng xa chư Thiên khác về sắc tướng và danh xưng. Bạch Thế Tôn, như một hình tượng bằng vàng chói sáng hơn thân hình con người, cũng vậy bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra hiện ra trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, vị này thắng xa chư Thiên khác về sắc tướng và danh xưng. Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện trước chư Thiên ở Tam thập tam thiên, không một vị Thiên nào trong chúng này đảnh lễ, đứng dậy hoặc mời vị Phạm thiên ngồi. Tất cả đều yên lặng, chấp tay, không ngồi trên chỗ ngồi của mình và nghĩ: “Này, nếu Phạm thiên Sanamkumàra muốn gì với vị Thiên nào, thời hãy ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên ấy”. Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên nào, vị Thiên ấy sẽ vô cùng sảng khoái, sẽ vô cùng hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, như vị vua Sát-đế-lỵ vừa mới làm lễ quản đảnh và lên vương vị, vị ấy sẽ vô cùng sảng khoái, vô cùng hoan hỷ. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra (Thường Ðồng hình Phạm thiên) ngồi trên chỗ ngồi của vị Thiên nào, vị Thiên ấy sẽ vô cùng sảng khoai, sẽ vô cùng hoan hỷ.

18. “Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra xuất hiện với hình tượng thô xấu, hiện thành một đồng tử tên là Pancasikha (Ngũ Kế) trước mặt chư Thiên ở Tam thập tam thiên. Bay bổng lên trời, vị này ngồi kiết-già giữa hư không. Bạch Thế Tôn, như một vị lực sĩ ngồi kết-già trên một chỗ ngồi được trải bằng phẳng hay trên một mặt đất thăng bằng, cũng vậy bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra bay bổng trên trời, ngồi kiết-già trên hư không, thấy được sự an tịnh của chư Thiên ở Tam thập tam thiên liền nói lên sự hoan hỷ của mình bằng bài kệ sau đây:

Chư Tam thập tam thiên
Cùng Ðế-thích hoan hỷ,
Ðảnh lễ bậc Như Lai,
Cùng Chánh pháp vi diệu.
Thấy Thiên chúng tân sanh
Quang sắc thật thù thắng,
Các vị sống Phạm hạnh
Hay sanh tại cõi này.
Chúng thắng về quang sắc
Thọ mạng và danh xưng,
Ðệ tử bậc Ðại Tuệ,
Thù thắng sanh cõi này.
Chư Tam thập tam thiên
Cùng Ðế-thích hoan hỷ,
Ðảnh lễ bậc Như Lai
Cùng Chánh pháp vi diệu.

19. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung lời nói của Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, tiếng nói của Phạm thiên Sanamkumàra có tám đặc điểm sau đây: lưu loát, dễ hiểu, dịu ngọt, nghe rõ ràng, sung mãn, phân minh, thâm sâu và vang động. Bạch Thế Tôn, khi Phạm thiên Sanamkumàra giải thích cho hội chúng với tiếng nói của mình, tiếng nói không vượt ra khỏi đại chúng. Bạch Thế Tôn, một tiếng nói có tám đặc điểm như vậy gọi là Phạm âm.

20. “Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra, tự hiện hóa ba mươi hóa thân, mỗi thân ngồi kiết già trên mỗi chỗ ngồi của chư Thiên ở Tam thập tam thiên và nói với chư Thiên, này như sau:

“- Này Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị nghĩ thế nào? Thế Tôn phục vụ cho hạnh phúc chúng sanh, an lạc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người. Chư Thiện hữu, những ai quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng và giữ trọn giới luật, những vị này khi thân hoại mệnh chung, một số được sanh lên Thiên chúng Parinimiitta - Vasavati (Tha Hóa Tự tại thiên), một số được sanh lên Thiên chúng Nimmànaratì (Hóa Lạc thiên); một số được sanh lên Thiên chúng Tusità (Ðâu-suất thiên), một số được sanh lên Thiên chúng Yàmà (Dạ-ma-thiên), một số được sanh lên Thiên chúng Tà-vatimsà (Tam thập tam thiên), một số được sanh lên Thiên chúng Catumàràjikà (Tứ Thiên vương thiên), những ai phải điền vào cho đủ số hạ phẩm nhất được sanh vào chúng Gandhabba (Càn-thát-bà).

21. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, giọng nói của Phạm thiên Sanamkumàra về vấn

đề này được nói một cách khiến mỗi vị Thiên nghĩ rằng: “Vị ngồi trên chỗ ngồi của ta, chỉ vị ấ nói mà thôi”.

Chỉ một Phạm thiên nói,
Mọi hóa thân đều nói,
Chỉ một vị im lặng,
Tất cả đều im lặng.
Chư Tam thập tam thiên,
Cùng Ðế-thích nghĩ rằng:
chỉ vị ngồi chỗ ta,
Chỉ vị ấy riêng nói.

22. “Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra thâu nhiếp tất cả thân thành một thân, sau khi thâu nhiếp, liền ngồi trên chỗ ngồi của Thiên chủ Sakka và nói với Thiên chúng ở Tam thập tam thiên:

6. Phát Triển Các Nền Tảng Thần Thông

"Chư vị thiện thần cõi Ba Mươi Ba nghĩ sao? Bốn như ý túc (four bases of psychic power / bốn nền tảng của năng lực siêu nhiên, thần túc) đã được Thế Tôn—Đấng Biết và Thấy, bậc A-la-hán (perfected one / bậc đã hoàn thiện, chấm dứt khổ đau), Đức Phật Chánh Đẳng Chánh Giác (fully awakened Buddha / bậc giác ngộ hoàn toàn và chân chính)—mô tả thật rõ ràng biết bao! Chúng được dạy để sung mãn, phát triển và chuyển hóa năng lực siêu nhiên (thần túc).610 Bốn điều đó là gì?

Đó là khi một tỳ kheo phát triển nền tảng thần túc có định do ước muốn ( immersion due to enthusiasm / định do mong muốn. định (immersion / sự tập trung tâm ý); ước muốn (enthusiasm / dục, lòng mong muốn mạnh mẽ)), và nỗ lực tích cực (tinh cần (active effort / sự siêng năng, cố gắng)).

Vị ấy phát triển nền tảng thần túc có định do nghị lực (nghị lực (energy / tinh tấn, sức mạnh của sự cố gắng)), và nỗ lực tích cực.

Vị ấy phát triển nền tảng thần túc có định do sự phát triển tâm (tâm (mental development / sự tu tập tâm ý)), và nỗ lực tích cực.

Vị ấy phát triển nền tảng thần túc có định do sự thẩm sát (thẩm sát (inquiry / quán, sự xem xét, điều tra)), và nỗ lực tích cực.

Đây là bốn nền tảng thần túc được Đức Phật dạy để khuếch đại, phát triển và chuyển hóa năng lực siêu nhiên.

Tất cả các sa môn và Bà-la-môn (sa môn (ascetic / người tu khổ hạnh)) trong quá khứ, tương lai, hay hiện tại, những người sử dụng nhiều loại năng lực siêu nhiên, đều làm như vậy bằng cách phát triển và tu tập bốn nền tảng thần thông này. Thưa quý vị, quý vị có thấy thần lực và uy lực như vậy ở tôi không?"

“Vâng, thưa Đại Phạm Thiên.”

“Tôi cũng trở nên hùng mạnh và có uy lực như vậy nhờ phát triển và tu tập bốn nền tảng thần thông này.”

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói. Và sau khi nói về điều đó, ngài nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba:

“- Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị nghĩ thế nào? Bốn pháp thần túc đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác, khéo léo giải thích để thần thông được sung mãn, để thần thông được thuần thục, để thần thông được thi thiết. Thế nào là bốn? Ở đây, vị Tỷ-kheo tu tập thần túc, câu hữu dục, thiền định tinh cần hành… tinh tấn thiền định… tâm thiền định… tu tập thần túc, câu hữu với tư duy thiền định, tinh cần hành. Bốn pháp thần túc này đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác khéo léo giải thích để thần thông được sung mãn, để thần thông được thuần thục, để thần thông được thi thiết. Này các Thiện hữu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ đã thưởng thức thần túc thông dưới một hay nhiều hình thức, tất cả đều tu tập và pháp triển thần túc này. Này các Thiện hữu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai sẽ thưởng thức thần túc thông dưới một hay nhiều hình thức, tất cả đều sẽ tu tập và phát triển bốn pháp thần túc này. Này các Thiện hữu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại thưởng thức thần túc thông dưới một hay nhiều hình thức, tất cả đều tu tập và phát triển bốn pháp thần túc này. Này chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị có thấy ở nơi tôi thần lực như vậy không?

“- Có như vậy, Phạm thiên!

“- Chư Thiện hữu, tôi nhờ tu tập và phát triển bốn thần túc này mà nay thành tựu đại thần lực như vậy, đại uy đức như vậy.

23. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

7. Ba Cơ Hội

"Chư vị thiện thần cõi Ba Mươi Ba nghĩ sao? Ba cơ hội để đạt được hạnh phúc đã được Đức Phật hiểu rõ biết bao! 611 Ba điều đó là gì?

Thứ nhất, hãy xem một người sống lẫn lộn với dục lạc (sensual pleasures / niềm vui từ các giác quan) và bất thiện pháp (unskillful qualities / những phẩm chất không tốt, gây hại).612 Sau một thời gian, họ nghe giáo pháp của các bậc Thánh (noble ones / những người đã đạt được các cấp độ giác ngộ), như lý tác ý (apply the mind rationally / suy tư với trí tuệ) về cách nó áp dụng cho họ, và thực hành theo đó. Họ sống ly dục (aloof from sensual pleasures / xa lìa các thú vui giác quan) và các bất thiện pháp.613 Điều đó làm phát sinh an ổn, và hơn cả an ổn, là hạnh phúc,614 giống như niềm vui sinh từ sự hân hoan. Đây là cơ hội đầu tiên để đạt được hạnh phúc.

Tiếp theo, hãy xem một người mà các tiến trình thô thiển của thân, khẩu, và ý chưa lắng dịu.615 Sau một thời gian, họ nghe giáo pháp của các bậc Thánh, như lý tác ý về cách nó áp dụng cho họ, và thực hành theo đó. Các tiến trình thô thiển của thân, khẩu, và ý của họ lắng dịu. Điều đó làm phát sinh an ổn, và hơn cả an ổn, là hạnh phúc, giống như niềm vui sinh từ sự hân hoan. Đây là cơ hội thứ hai để đạt được hạnh phúc.

Tiếp theo, hãy xem một người không thực sự hiểu điều gì là thiện (skillful / tốt, lợi ích) và điều gì là bất thiện,616 điều gì đáng chê trách và điều gì không đáng chê trách, điều gì nên tu tập và điều gì không nên tu tập, điều gì thấp kém và điều gì cao thượng, và điều gì thuộc về mặt tối và mặt sáng. Sau một thời gian, họ nghe giáo pháp của các bậc Thánh, như lý tác ý về cách nó áp dụng cho họ, và thực hành theo đó. Họ thực sự hiểu điều gì là thiện và điều gì là bất thiện, v.v. Biết và thấy như vậy, vô minh được từ bỏ và minh sanh khởi (vô minh (ignorance / sự không biết, mê mờ); minh (knowledge / sự biết rõ, trí tuệ)). Điều đó làm phát sinh an ổn, và hơn cả an ổn, là hạnh phúc, giống như niềm vui sinh từ sự hân hoan. Đây là cơ hội thứ ba để đạt được hạnh phúc.

Đây là ba cơ hội để đạt được hạnh phúc đã được Đức Phật hiểu rõ."

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói. Và sau khi nói về điều đó, ngài nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba:

“- Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, quý vị nghĩ thế nào? Ba con đường tắt hướng đến an lạc đã được Thế Tôn bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ. Thế nào là ba?

“Chư Thiện hữu, ở đây có người thân cận dục lạc, thân cận bất thiện pháp. Sau một thời gian, vị nào được nghe Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp. Và khi nghe được Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp vị này sống không thân cận dục lạc, không thân cận bất thiện pháp. Nhờ sống không thân cận dục lạc, không thân cận bất thiện pháp, an lạc khởi lên, và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, như từ thoải mái, hỷ duyệt sanh, cũng vậy, Chư thiện hữu nhờ sống không thân cận dục lạc, không thân cận bất thiện pháp, an lạc khởi lên, và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ nhất hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ.

24. “Chư Thiện hữu, lại nữa ở đây có người thân hành thô lậu, chưa được an tịnh, khẩu hành thô lậu… ý hành thô lậu chưa được an tịnh, sau một thời gian vị này được nghe Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp. Sau khi được nghe Thánh pháp, thân hành thô lậu của vị này được an tịnh, khẩu hành thô lậu của vị này… ý hành thô lậu của vị này được an tịnh, khẩu hành… ý hành thô lậu của vị này được an tịnh, an lạc khởi lên, và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, nhờ từ thoải mái, hỷ duyệt sanh, cũng vậy chư Thiện hữu, nhờ thân hành thô lậu của vị này được an tịnh, khẩu hành… ý hành thô lậu của vị này được an tịnh, an lạc khởi lên, và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ hai hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác Chứng ngộ.

25. “Chư Thiện hữu, lại nữa ở đây có người không như thật biết: “Ðây là thiện”, không như thật biết: “Ðây là bất thiện”, không như thật biết: “Ðây là có tội”, “Ðây là không tội”, “đây là hạ liệt”, “đây là cao thượng”, “đây là đen trắng đồng đều”. Sau một thời gian, vị này được nghe Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp. Sau khi được nghe Thánh pháp, như lý tác ý, chứng đắc Chánh pháp và tùy pháp, vị này như thật biết: “Ðây là thiện”, như thật biết: “Ðây là bất thiện”, như thật biết: “Ðây là có tôi”, “đây là không tội”, “đây cần phải thuận theo”, “đây cần phải né tránh”, “đây là hạ liệt”, “đây là cao thượng”, “đây là đen trắng đồng đều”. Nhờ biết như vậy, nhờ thấy như vậy, vô minh của vị này được trừ diệt, minh được sanh khởi. Vị này nhờ vô minh được trừ diệt và minh sanh khởi, an lạc khởi lên, và hơn cả an lạc, hoan hỷ khởi lên. Chư Thiện hữu, đó là con đường tắt thứ ba hướng đến an lạc, đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ. “Chư Thiện hữu, đó là ba con đường tắt hướng đến an lạc đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ.

26. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

8. Thiền Chánh Niệm

"Chư vị thiện thần cõi Ba Mươi Ba nghĩ sao? Bốn loại thiền chánh niệm (chánh niệm (mindfulness / sự tỉnh thức, nhớ nghĩ đúng đắn)) đã được Đức Phật mô tả thật rõ ràng biết bao! Chúng được dạy để đạt được những gì là thiện xảo.617 Bốn điều đó là gì?

Đó là khi một tỳ kheo thiền định bằng cách quán sát một phương diện của thân ở nội tâm—nhiệt tâm, tỉnh giác (aware / sự biết rõ), và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian (tham ái (covetousness / lòng ham muốn); ưu phiền (displeasure / sự buồn bã, không hài lòng)). Khi thiền định theo cách này, vị ấy đạt được chánh định (rightly immersed / sự tập trung đúng đắn) trong đó, và chánh tịnh (rightly serene / sự an tĩnh đúng đắn). Sau đó, vị ấy phát sinh tri kiến về thân của người khác ở ngoại tâm (tri kiến (knowledge and vision / sự hiểu biết và thấy rõ)).618

Vị ấy thiền định quán sát một phương diện của thọ (feelings / cảm giác dễ chịu, khó chịu, hoặc trung tính) ở nội tâm … Sau đó, vị ấy phát sinh tri kiến về thọ của người khác ở ngoại tâm.

Vị ấy thiền định quán sát một phương diện của tâm ở nội tâm … Sau đó, vị ấy phát sinh tri kiến về tâm của người khác ở ngoại tâm.

Vị ấy thiền định quán sát một phương diện của pháp ở nội tâm—nhiệt tâm, tỉnh giác, và chánh niệm, loại bỏ tham ái và ưu phiền đối với thế gian. Khi thiền định theo cách này, vị ấy đạt được chánh định trong đó, và chánh tịnh. Sau đó, vị ấy phát sinh tri kiến về pháp của người khác ở ngoại tâm.

Đây là bốn loại thiền chánh niệm được Đức Phật dạy để đạt được những gì là thiện xảo."

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói. Và sau khi nói về điều đó, ngài nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba:

“- Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị nghĩ thế nào? Bốn Niệm xứ hướng đến chơn thiện đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ. Thế nào là bốn? Chư Thiện hữu, ở đây vị Tỷ-kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời. Nhờ sống quán thân trên nội thân vị này được chánh định và chánh an tịnh. Nhờ tâm chánh định và chánh an tịnh ở nơi đây, tri kiến được sanh khơi đối với các thân khác ngoài tự thân. Vị Tỷ-kheo sống quán các cảm thọ từ nội thân… quán tâm… quán pháp đối với các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời. Nhờ sống quán pháp đối với các pháp, tâm được chánh định và chánh an tịnh. Nhờ tâm chánh định và chánh an tịnh ở nơi đây, tri kiến được sanh khởi, đối với các pháp khác.

“Chư Thiện hữu, bốn Niệm xứ này hướng đến chơn thiện đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ”.

27. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, sau khi nói xong, Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên:

9. Bảy Điều Kiện Tiên Quyết Của Định

"Chư vị thiện thần cõi Ba Mươi Ba nghĩ sao? Bảy điều kiện tiên quyết của định đã được Đức Phật mô tả thật rõ ràng biết bao để phát triển và hoàn thiện chánh định! 619 Bảy điều đó là gì? Chánh kiến (Right view / thấy biết đúng đắn), Chánh tư duy (right thought / suy nghĩ đúng đắn), Chánh ngữ (right speech / lời nói đúng đắn), Chánh nghiệp (right action / hành động đúng đắn), Chánh mạng (right livelihood / nghề nghiệp đúng đắn), Chánh tinh tấn (right effort / cố gắng đúng đắn), và Chánh niệm. Sự nhất tâm (nhất tâm (unification of mind / tâm hợp nhất)) với bảy yếu tố này làm điều kiện tiên quyết chính là cái được gọi là chánh định của bậc Thánh ‘cùng với các điều kiện thiết yếu’ và cũng ‘cùng với các điều kiện tiên quyết’.

Chánh kiến làm phát sinh Chánh tư duy. Chánh tư duy làm phát sinh Chánh ngữ. Chánh ngữ làm phát sinh Chánh nghiệp. Chánh nghiệp làm phát sinh Chánh mạng. Chánh mạng làm phát sinh Chánh tinh tấn. Chánh tinh tấn làm phát sinh Chánh niệm. Chánh niệm làm phát sinh Chánh định. Chánh định làm phát sinh Chánh trí (Right knowledge / hiểu biết đúng đắn). Chánh trí làm phát sinh Chánh giải thoát (right freedom / sự giải thoát đúng đắn).620

Nếu có bất cứ điều gì nên được mô tả đúng đắn là ‘một giáo pháp được Thế Tôn khéo giảng giải, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, mời đến để thấy, có tính hướng thượng, để người trí tự mình giác hiểu; và cánh cửa bất tử (freedom from death / không còn chết) đã rộng mở,’ thì đó chính là điều này.621 Vì giáo pháp được Thế Tôn khéo giảng giải—thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, mời đến để thấy, có tính hướng thượng, để người trí tự mình giác hiểu—và cánh cửa bất tử đã rộng mở.

Bất cứ ai có niềm tin dựa trên kinh nghiệm vào Đức Phật, Pháp, và Tăng đoàn, và có giới đức được các bậc Thánh yêu mến; và bất cứ ai được hóa sanh, và được huấn luyện trong giáo pháp; hơn 2.400.000 cư sĩ Ma-kiệt-đà như vậy đã qua đời sau khi đã chấm dứt ba kiết sử. Họ là bậc Nhập lưu, không còn bị tái sanh vào cõi dữ, chắc chắn sẽ giác ngộ.622 Và ở đây cũng có những bậc Nhất lai.

Còn những người khác,623
mà tôi nghĩ đã chia sẻ phước báu (merit / công đức, việc làm tốt)—
tôi thậm chí không thể đếm được họ,
vì sợ nói dối."

Đó là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói. Và trong khi ngài nói về chủ đề đó, ý nghĩ này nảy sinh trong tâm Đại vương Tỳ Sa Môn: “Ôi, thật không thể tin được, thật đáng kinh ngạc! Lại có một Bậc Đạo Sư vĩ đại như vậy, và một sự trình bày giáo pháp vĩ đại như vậy! Và những thành tựu cao quý như vậy lại được biết đến!”

Và rồi Thường Đồng Tử Phạm Thiên, biết được dòng suy nghĩ của Đại vương Tỳ Sa Môn, nói với ngài: “Đại vương Tỳ Sa Môn nghĩ sao? Trong quá khứ, cũng đã có một Bậc Đạo Sư vĩ đại như vậy, và một sự trình bày giáo pháp vĩ đại như vậy! Và những thành tựu cao quý như vậy đã được biết đến! 624 Trong tương lai, cũng sẽ có một Bậc Đạo Sư vĩ đại như vậy, và một sự trình bày giáo pháp vĩ đại như vậy! Và những thành tựu cao quý như vậy sẽ được biết đến!”

Đó, thưa Thế Tôn, là chủ đề mà Thường Đồng Tử Phạm Thiên đã nói với chư thiên cõi Ba Mươi Ba. Và Đại vương Tỳ Sa Môn, sau khi nghe và học được điều đó trước sự hiện diện của Phạm Thiên khi ngài đang nói về chủ đề đó, đã thông báo cho hội chúng của mình.'"625

Và thần Janavasabha, sau khi nghe và học được điều đó trước sự hiện diện của Đại vương Tỳ Sa Môn khi ngài đang nói về chủ đề đó với hội chúng của mình, đã thông báo cho Đức Phật. Và Đức Phật, sau khi nghe và học được điều đó trước sự hiện diện của thần Janavasabha, và cũng từ sự trực nhận của chính mình, đã thông báo cho Tôn giả Ānanda. Và Tôn giả Ānanda, sau khi nghe và học được điều đó trước sự hiện diện của Đức Phật, đã thông báo cho các tỳ kheo, tỳ kheo ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ (tỳ kheo ni (nun / nữ tu sĩ Phật giáo); nam cư sĩ (layman / nam Phật tử tại gia); nữ cư sĩ (laywoman / nữ Phật tử tại gia)).626 Và đó là cách đời sống phạm hạnh này đã trở nên thành công và thịnh vượng, sâu rộng, phổ biến, lan truyền rộng rãi, và được tuyên bố rõ ràng ở bất cứ nơi nào có chư thiên và loài người.627

“- Chư Thiện hữu ở Tam thập tam thiên, Quý vị nghĩ thế nào về bảy pháp Ðịnh tư lương (Samàdhiparikkhàrà) để tu hành chánh định, để kiện toàn thiền định, đã được Thế Tôn, bậc Trí Giả, bậc Kiến Giả, bậc Ứng Cúng, Chánh Ðẳng Giác chứng ngộ? Thế nào là bảy? Như chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm. Chư Thiện hữu, nhứt cảnh tánh của tâm do bảy chi này sửa soạn, được gọi là thánh chánh định cùng với các y chỉ và dùng với các tư lương. Chư Thiện hữu, chánh tư duy vừa đủ để chánh tri kiến sanh khởi, chánh ngữ vừa đủ để chánh tư duy sanh khởi, chánh nghiệp vừa đủ để chánh ngữ sanh khởi, chánh mạng vừa đủ để chánh nghiệp sanh khởi, chánh tinh tấn vừa đủ để chánh mạng sanh khởi, chánh niệm vừa đủ để chánh tinh tấn sanh khởi, chánh định vừa đủ để chánh niệm sanh khởi, chánh trí vừa đủ để chánh định sanh khởi, chánh giải thoát vừa đủ để chánh trí sanh khởi.

“Chư Thiện hữu, nếu có người nói lời chánh ngữ sau đây: “Chánh pháp đã được Thế Tôn khéo léo thuyết giảng, pháp ấy có kết quả ngay trong hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà thấy, hướng dẫn đến đích, được những người có trí tự mình giác hiểu, cửa bất tử được rộng mở”. Nói như vậy là chánh ngữ. Chư Thiện hữu, vì chánh pháp thật sự đã được Thế Tôn khéo léo thuyết giảng, pháp ấy có kết quả ngay trong hiện tại, vượt ngoài thời gian, đến để mà thấy, hướng dẫn đến đích, được những người có trí tự mình giác hiểu, cửa bất tử được rộng mở.

“Chư Thiện hữu, những ai tin tưởng Phật không có thối chuyển, tin tưởng Pháp không có thối chuyển, tin tưởng Tăng không có thối chuyên, đầy đủ giới hạnh khiến bậc Thánh hoan hỷ, tất cả những vị được hóa sanh được Chánh pháp hướng dẫn, hơn hai trăm bốn mươi vạn vị cư sĩ ở Magadha đã từ trần mệnh chung, những vị này đều diệt trừ ba kiết sử, chứng quả Dự lưu, không còn đọa vào ác thú, chắc chắn đạt đến chánh giác. Lại có những vị Nhất lai:

Với hạng chúng sanh này
Ước lượng phần công đức.
Không thể ước lượng được
Sợ phạm tội vọng ngữ.

28. “Bạch Thế Tôn, đó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra. Bạch Thế Tôn, được biết nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra, đại vương Vessavana khởi lên suy tư sau đây: “Chư Thiện hữu, thật là kỳ diệu! Chư Thiện hữu, thật là hy hữu, được có một Ðại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù thắng như vậy, được một con đường đặc biệt như vậy”.

“Bạch Thế Tôn, Phạm thiên Sanamkumàra tự tâm mình biết được tâm trí của đại vương Vessavana như vậy, liền thưa với đại vương:

“- Ðại vương Vessavana nghĩ như thế nào? Trong thời quá khứ đã có một Ðại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù thắng như vậy, đã được trình bày một con đường đặc biệt như vậy… Trong thời gian tương lai, sẽ có một Ðại sư thù thắng như vậy, một pháp thoại thù thắng như vậy, sẽ được trình bày một con đường đặc biệt như vậy”.

29. Ðó là nội dung câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên. Ðại vương Vessavana sau khi tự thân nghe, tự thân chấp nhận câu chuyện của Phạm thiên Sanamkumàra nói với chư Thiên ở Tam thập tam thiên, liền nói với chúng của mình. Dạ-xoa Janavasabha sau khi tự thân nghe, tự thân chấp nhận câu chuyện của đại vương Vessavana nói với hội chúng, liền bạch lại với Thế Tôn. Thế Tôn sau khi tự thân nghe, tự thân chấp nhận câu chuyện của Dạ-xoa Janavasabha, và sau khi tự mình chứng tri liền nói lại cho tôn giả Ananda. Tôn giả Ananda sau khi tự thân nghe, tự thân chấp nhận câu chuyện của Thế Tôn liền nói lại cho chúng Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ và nữ cư sĩ. Phạm hạnh này được hưng thịnh, được quảng bá, được truyền rộng cho đại chúng càng ngày càng đông, vì được khéo léo trình bày cho loài Người.

-ooOoo-