Tương Ưng Xá Lợi Phất

Phẩm Xá Lợi Phất

SN 28.1 Kinh Sinh Ra Từ Ly Dục Vivekajasutta

Một thời Tôn giả Xá Lợi Phất đang ở gần thành Xá Vệ, tại Kỳ Viên, tu viện của ông Cấp Cô Độc. Khi ấy, Tôn giả Xá Lợi Phất vào buổi sáng đắp y, mang bát và y, vào thành Xá Vệ để khất thực. Ngài đi khất thực ở Xá Vệ. Sau bữa ăn, khi trở về từ chuyến khất thực, ngài đi vào Rừng Tối để hành thiền ban ngày, đi sâu vào trong đó, và ngồi dưới gốc cây để hành thiền.

Rồi vào buổi chiều muộn, Tôn giả Xá Lợi Phất xả thiền và đi đến Kỳ Viên, tu viện của ông Cấp Cô Độc. Tôn giả A Nan thấy ngài từ xa đi tới, và nói với ngài:

"Thưa hiền giả Xá Lợi Phất, các giác quan của ngài thật trong sáng, và sắc diện của ngài thật thanh tịnh và rạng rỡ. Hôm nay ngài đã thực hành thiền định gì vậy?"

"Thưa hiền giả, sau khi ly tham dục (sensual desire / các ham muốn thuộc giác quan), ly các pháp bất thiện, tôi đã nhập và an trú trong sơ thiền, một trạng thái có hân hoan và an vui do ly dục sinh, với trạng thái có tầm có tứ (placing the mind and keeping it connected / hướng ý nghĩ về một đề tài và giữ sự quan sát đề tài đó). Nhưng tôi không hề có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập sơ thiền' hay 'Tôi đã nhập sơ thiền' hay 'Tôi đang xả sơ thiền'."

"Chắc hẳn là vì Tôn giả Xá Lợi Phất từ lâu đã đoạn trừ hoàn toàn ngã tạo, ngã sở tạo, và khuynh hướng ngầm hướng về (underlying tendencies / tùy miên, ngủ ngầm, chiều hướng cơ bản) kiêu mạn. Đó là lý do tại sao ngài không có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập sơ thiền' hay 'Tôi đã nhập sơ thiền' hay 'Tôi đang xả sơ thiền'."

SN 28.2 Kinh Không Tầm Avitakkasutta

Tại Xá Vệ.

Tôn giả A Nan thấy Tôn giả Xá Lợi Phất và nói với ngài:

"Thưa hiền giả, khi tầm và tứ đã lắng dịu, tôi đã nhập và an trú trong nhị thiền, một trạng thái có hân hoan và an vui do định sinh, với sự trong sáng nội tâm và nhất tâm, không tầm không tứ (without placing the mind or keeping it connected/ không hướng ý nghĩ đến đề tài nào và không quan sát đề tài nào). Nhưng tôi không hề có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập nhị thiền' hay 'Tôi đã nhập nhị thiền' hay 'Tôi đang xả nhị thiền'."

"Chắc hẳn là vì Tôn giả Xá Lợi Phất từ lâu đã đoạn trừ hoàn toàn ngã tạo, ngã sở tạo, và khuynh hướng ngầm hướng về kiêu mạn. Đó là lý do tại sao ngài không có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập nhị thiền' hay 'Tôi đã nhập nhị thiền' hay 'Tôi đang xả nhị thiền'."

SN 28.3 Kinh Hân Hoan Pītisutta

Tại Xá Vệ.

Tôn giả A Nan thấy Tôn giả Xá Lợi Phất và nói với ngài:

"Thưa hiền giả, với sự phai nhạt của hân hoan, tôi đã nhập và an trú trong tam thiền, nơi tôi an trú với xả, chánh niệm và tỉnh giác, thân cảm nhận được sự an vui mà các bậc Thánh tuyên bố, 'Người có xả và chánh niệm thì an trú trong an vui.' Nhưng tôi không hề có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập tam thiền' hay 'Tôi đã nhập tam thiền' hay 'Tôi đang xả tam thiền'."

"Chắc hẳn là vì Tôn giả Xá Lợi Phất từ lâu đã đoạn trừ hoàn toàn ngã tạo, ngã sở tạo, và khuynh hướng ngầm hướng về kiêu mạn. Đó là lý do tại sao ngài không có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập tam thiền' hay 'Tôi đã nhập tam thiền' hay 'Tôi đang xả tam thiền'."

SN 28.4 Kinh Xả Upekkhāsutta

Tại Xá Vệ.

Tôn giả A Nan thấy Tôn giả Xá Lợi Phất và nói với ngài:

"Thưa hiền giả, với việc từ bỏ an vui và khổ đau, và sự chấm dứt của hỷ và ưu trước đó, tôi đã nhập và an trú trong tứ thiền, không khổ không vui, với xả và niệm thanh tịnh. Nhưng tôi không hề có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập tứ thiền' hay 'Tôi đã nhập tứ thiền' hay 'Tôi đang xả tứ thiền'."

"Chắc hẳn là vì Tôn giả Xá Lợi Phất từ lâu đã đoạn trừ hoàn toàn ngã tạo, ngã sở tạo, và khuynh hướng ngầm hướng về kiêu mạn. Đó là lý do tại sao ngài không có ý nghĩ: 'Tôi đang nhập tứ thiền' hay 'Tôi đã nhập tứ thiền' hay 'Tôi đang xả tứ thiền'."