Skip to content

Pali (vi) [link]

HT Thích Minh Châu [link]

MN 41. KINH SĀLEYYAKA

(Sāleyyakasutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với một đại chúng tỳ-kheo, Ngài đi đến một ngôi làng Bà-la-môn của người Kosala tên là Sālā.

2. Các gia chủ Bà-la-môn ở Sālā nghe tin: “Thưa các ngài, Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ gia tộc Thích-ca, đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng tỳ-kheo đã đến Sālā. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: ‘Ngài là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn’. Ngài tự mình hiểu toàn bộ (thắng tri / abhiññā), trực tiếp chứng nghiệm (chứng ngộ / sacchikatvā) và tuyên bố cho thế giới này cùng với chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, cho quần chúng gồm Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên và loài người. Ngài giảng dạy Giáo pháp (pháp / dhamma) toàn thiện ở đoạn đầu, toàn thiện ở đoạn giữa, toàn thiện ở đoạn cuối, đầy đủ ý nghĩa và văn tự; Ngài công bố cốt lõi đời sống thánh thiện (phạm hạnh / brahmacariya) hoàn toàn viên mãn và thanh khiết. Thật tốt đẹp thay nếu được chiêm ngưỡng một bậc A-la-hán như vậy.”

MN 41. KINH SÀLEYYAKA

(Sàleyyaka Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn đang du hành trong nước Kosala (Kiều tất la) cùng với Ðại chúng Tỷ-kheo đi đến một làng Bà-la-môn của dân chúng Kosala tên là Sala.

Các gia chủ Bà-la-môn ở Sala nghe rằng: "Người ta nói Sa-môn Gotama, là Thích Tử, xuất gia từ gia tộc Sakya, đang du hành trong nước Kosala với Ðại chúng Tỷ-kheo, và đã đến Sa-la. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: “Ðây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới này cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời và Người. Khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, đầy đủ văn nghĩa. Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Lành thay nếu được yết kiến một A-la-hán như vậy!”

3. Sau đó, các gia chủ Bà-la-môn ở Sālā đi đến nơi Thế Tôn ở; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người chào hỏi Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu bèn ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ trước mặt Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người giữ im lặng và ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, các gia chủ Bà-la-môn ở Sālā thưa với Thế Tôn điều này:

4. “Thưa Tôn giả Gotama, do nguyên nhân nào, do điều kiện nào mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, lại tái sinh vào cõi khổ (ác thú / apāyaṁ), cõi xấu (đọa xứ / duggatiṁ), cõi đọa (vinipātaṁ), địa ngục (nirayaṁ)? Và thưa Tôn giả Gotama, do nguyên nhân nào, do điều kiện nào mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, lại tái sinh vào cõi lành (thiện thú / sugatiṁ), thế giới thiên giới (thiên giới / saggaṁ lokaṁ)?”

5. “Này các gia chủ, do nguyên nhân là hành vi sai trái và không công bằng (phi pháp bất bình đẳng hành / adhammacariyāvisamacariyāhetu) mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, tái sinh vào cõi khổ, cõi xấu, cõi đọa, địa ngục. Này các gia chủ, do nguyên nhân là hành vi đúng đắn và công bằng (đúng pháp bình đẳng hành / dhammacariyāsamacariyāhetu) mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, tái sinh vào cõi lành, thế giới thiên giới.”

6. “Chúng tôi không hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời nói vắn tắt này, khi ý nghĩa chưa được Tôn giả Gotama phân tích chi tiết. Thật tốt đẹp nếu Tôn giả Gotama giảng dạy Giáo pháp cho chúng tôi, sao cho chúng tôi có thể hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời nói vắn tắt này, khi ý nghĩa được phân tích chi tiết.”

“Vậy thì này các gia chủ, hãy lắng nghe và suy nghĩ (tác ý / manasi karotha) kỹ lưỡng, Ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Tôn giả,” các gia chủ Bà-la-môn ở Sālā đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

Rồi các gia chủ Bà-la-môn ở Sa-la đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên những lời chào đón, thân hữu xã giao với Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số chấp tay vái Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên tên họ của mình trước mặt Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên.

Sau khi ngồi xuống một bên, các gia chủ Bà-la-môn ở Sa-la bạch Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở đây, một số hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục? Này Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này?

– Này các Gia chủ, do nhân hành phi pháp, hành phi pháp chánh đạo, này các Gia chủ, mà như vậy, ở đây có một số loài hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Do nhân hành đúng pháp, hành đúng chánh đạo, này các gia chủ, mà như vậy, ở đây có một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh thiện thú, Thiên giới, đời này.

– Chúng con không thể hiểu đầy đủ những gì Tôn giả Gotama thuyết một cách vắn tắt nếu không được giải thích rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama thuyết pháp cho chúng con để chúng con có thể hiểu đầy đủ những gì Tôn giả Gotama thuyết một cách vắn tắt!

– Như vậy, này các Gia chủ, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Các vị gia chủ Bà-la-môn, ở Sa-la vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

7. "Này các gia chủ, có ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua thân, có bốn loại hành vi sai trái và không công bằng qua lời nói, có ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua ý nghĩ (ý / manasā).

8. Này các gia chủ, thế nào là ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua thân? Ở đây, này các gia chủ, có người là kẻ giết hại sinh mạng (sát sanh / pāṇātipātī), tàn nhẫn, tay dính máu, chuyên tâm đánh đập và giết chóc, không có lòng thương xót đối với các sinh vật.

Người ấy là kẻ lấy của không cho (trộm cắp / adinnādāyī). Bất cứ tài sản hay vật dụng nào của người khác, dù ở trong làng hay trong rừng, người ấy lấy đi những thứ không được cho với ý định trộm cắp.

Người ấy là kẻ có hành vi sai trái trong bản năng (tà dâm / kāmesumicchācārī). Đối với những người nữ được mẹ bảo vệ, cha bảo vệ, mẹ cha bảo vệ, anh em bảo vệ, chị em bảo vệ, họ hàng bảo vệ, gia tộc bảo vệ, Quy luật (pháp / dhamma) bảo vệ, đã có chồng, có hình phạt răn đe, thậm chí là những người nữ đã được quàng vòng hoa đính hôn, người ấy có hành vi giao cấu với những người nữ như vậy. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua thân.

9. Này các gia chủ, thế nào là bốn loại hành vi sai trái và không công bằng qua lời nói? Ở đây, này các gia chủ, có người là kẻ nói dối (vọng ngữ / musāvādī). Khi được gọi đến hội đồng hoặc đám đông, hoặc giữa họ hàng, hoặc giữa hội đoàn, hoặc giữa hoàng tộc, bị đưa ra làm chứng và được hỏi: ‘Này người kia, hãy nói những gì anh biết’, người ấy không biết lại nói: ‘Tôi biết’, hoặc biết lại nói: ‘Tôi không biết’, không thấy lại nói: ‘Tôi thấy’, hoặc thấy lại nói: ‘Tôi không thấy’. Như vậy, vì nguyên nhân tự thân, vì nguyên nhân người khác hoặc vì nguyên nhân một chút lợi lộc vật chất, người ấy cố ý nói dối.

Người ấy là kẻ nói lời chia rẽ (lưỡng thiệt / pisuṇavāco). Nghe điều gì ở chỗ này, người ấy mang đến chỗ kia kể lại để chia rẽ những người này; hoặc nghe điều gì ở chỗ kia, người ấy mang đến chỗ này kể lại để chia rẽ những người kia. Như vậy, người ấy phá hoại những người đang hòa hợp hoặc khuyến khích những người đang chia rẽ, người ấy thích thú sự chia rẽ, vui mừng trong sự chia rẽ, hân hoan trong sự chia rẽ, nói những lời gây ra sự chia rẽ.

Người ấy là kẻ nói lời thô ác (ác khẩu / pharusavāco). Bất cứ lời nói nào thô bạo, cộc cằn, cay độc với người khác, xúc phạm người khác, gần với sự tức giận, không dẫn đến sự tập trung, người ấy nói những lời như vậy.

Người ấy là kẻ nói lời phù phiếm (ỷ ngữ / samphappalāpī). Người ấy nói không đúng lúc, nói điều không có thật, nói điều vô ích, nói Điều sai (phi pháp / adhammavādī), nói điều trái kỷ luật. Người ấy nói những lời không đáng lưu giữ, không đúng thời điểm, không có lý do, không có giới hạn, không mang lại lợi ích. Này các gia chủ, như vậy là bốn loại hành vi sai trái và không công bằng qua lời nói.

10. Này các gia chủ, thế nào là ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua ý nghĩ? Ở đây, này các gia chủ, có người là kẻ có lòng tham (tham lam / abhijjhālu), người ấy thèm muốn tài sản và vật dụng của người khác: ‘Ôi, mong sao những gì của người khác sẽ trở thành của mình’.

Người ấy là kẻ có tâm ác ý (sân hận / byāpannacitto), có suy nghĩ độc ác: ‘Mong sao những chúng sinh này bị đánh đập, bị giết chết, bị tiêu diệt, bị hủy hoại hoặc không còn tồn tại’.

Người ấy là kẻ có quan điểm sai (tà kiến / micchādiṭṭhiko), có cái nhìn đảo ngược: ‘Không có bố thí, không có cúng dường, không có tế lễ; không có quả báo hay kết quả của những hành động thiện và ác; không có thế giới này, không có thế giới khác; không có mẹ, không có cha; không có chúng sinh sinh ra tự nhiên (hóa sanh / opapātika); trên đời không có những Sa-môn, Bà-la-môn đi đúng đường, thực hành đúng đắn, những người tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và tuyên bố về thế giới này và thế giới khác’. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành vi sai trái và không công bằng qua ý nghĩ.

Này các gia chủ, do nguyên nhân là hành vi sai trái và không công bằng như vậy mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, tái sinh vào cõi khổ, cõi xấu, cõi đọa, địa ngục.

11. Này các gia chủ, có ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua thân, có bốn loại hành vi đúng đắn và công bằng qua lời nói, có ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua ý nghĩ.

12. Này các gia chủ, thế nào là ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua thân? Ở đây, này các gia chủ, có người từ bỏ (đoạn trừ / pahāya) việc giết hại sinh mạng, tránh xa việc giết hại sinh mạng, bỏ gậy gộc, bỏ vũ khí, có lòng hổ thẹn, có lòng thương xót, sống với tâm từ bi hướng đến lợi ích của mọi sinh vật.

Người ấy từ bỏ việc lấy của không cho, tránh xa việc lấy của không cho. Bất cứ tài sản hay vật dụng nào của người khác, dù ở trong làng hay trong rừng, người ấy không lấy đi những thứ không được cho với ý định trộm cắp.

Người ấy từ bỏ hành vi sai trái trong bản năng, tránh xa hành vi sai trái trong bản năng. Đối với những người nữ được mẹ bảo vệ, cha bảo vệ, mẹ cha bảo vệ, anh em bảo vệ, chị em bảo vệ, họ hàng bảo vệ, gia tộc bảo vệ, Quy luật bảo vệ, đã có chồng, có hình phạt răn đe, thậm chí là những người nữ đã được quàng vòng hoa đính hôn, người ấy không có hành vi giao cấu với những người nữ như vậy. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua thân.

13. Này các gia chủ, thế nào là bốn loại hành vi đúng đắn và công bằng qua lời nói? Ở đây, này các gia chủ, có người từ bỏ việc nói dối, tránh xa việc nói dối. Khi được gọi đến hội đồng hoặc đám đông, hoặc giữa họ hàng, hoặc giữa hội đoàn, hoặc giữa hoàng tộc, bị đưa ra làm chứng và được hỏi: ‘Này người kia, hãy nói những gì anh biết’, người ấy không biết thì nói: ‘Tôi không biết’, hoặc biết thì nói: ‘Tôi biết’, không thấy thì nói: ‘Tôi không thấy’, hoặc thấy thì nói: ‘Tôi thấy’. Như vậy, vì nguyên nhân tự thân, vì nguyên nhân người khác hoặc vì nguyên nhân một chút lợi lộc vật chất, người ấy không cố ý nói dối.

Người ấy từ bỏ việc nói lời chia rẽ, tránh xa việc nói lời chia rẽ. Nghe điều gì ở chỗ này, người ấy không mang đến chỗ kia kể lại để chia rẽ những người này; hoặc nghe điều gì ở chỗ kia, người ấy không mang đến chỗ này kể lại để chia rẽ những người kia. Như vậy, người ấy gắn kết những người đang chia rẽ hoặc khuyến khích những người đang hòa hợp, người ấy thích thú sự hòa hợp, vui mừng trong sự hòa hợp, hân hoan trong sự hòa hợp, nói những lời tạo ra sự hòa hợp.

Người ấy từ bỏ việc nói lời thô ác, tránh xa việc nói lời thô ác. Bất cứ lời nói nào không có lỗi, êm tai, đáng yêu, đi vào lòng người, lịch sự, được nhiều người ưa thích, làm vui lòng nhiều người—người ấy nói những lời như vậy.

Người ấy từ bỏ việc nói lời phù phiếm, tránh xa việc nói lời phù phiếm. Người ấy nói đúng lúc, nói điều có thật, nói điều có lợi ích, nói Giáo pháp, nói đúng kỷ luật. Người ấy nói những lời đáng lưu giữ, đúng thời điểm, có lý do, có giới hạn, mang lại lợi ích. Này các gia chủ, như vậy là bốn loại hành vi đúng đắn và công bằng qua lời nói.

14. Này các gia chủ, thế nào là ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua ý nghĩ? Ở đây, này các gia chủ, có người không phải là kẻ có lòng tham, người ấy không thèm muốn tài sản và vật dụng của người khác: ‘Ôi, mong sao những gì của người khác sẽ trở thành của mình’.

Người ấy không phải là kẻ có tâm ác ý, không có suy nghĩ độc ác: ‘Mong sao những chúng sinh này không có hận thù, không bị áp bức, không bị rắc rối, được giữ gìn bản thân trong hạnh phúc (lạc / sukhī)’.

Người ấy là kẻ Thấy Thiện (chánh kiến / sammādiṭṭhiko), có cái nhìn không đảo ngược: ‘Có bố thí, có cúng dường, có tế lễ; có quả báo và kết quả của những hành động thiện và ác; có thế giới này, có thế giới khác; có mẹ, có cha; có chúng sinh sinh ra tự nhiên; trên đời có những Sa-môn, Bà-la-môn đi đúng đường, thực hành đúng đắn, những người tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và tuyên bố về thế giới này và thế giới khác’. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành vi đúng đắn và công bằng qua ý nghĩ.

Này các gia chủ, do nguyên nhân là hành vi đúng đắn và công bằng như vậy mà một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, tái sinh vào cõi lành, thế giới thiên giới.

15. Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng các Sát-đế-lỵ đại gia’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng các Sát-đế-lỵ đại gia. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

16-17. Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng các Bà-la-môn đại gia […lặp lại…] các gia chủ đại gia’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng các gia chủ đại gia. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng chư thiên Tứ Thiên Vương’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng chư thiên Tứ Thiên Vương. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng chư thiên Đao Lợi […lặp lại…] chư thiên Dạ Ma… chư thiên Đâu Suất… chư thiên Hóa Lạc… chư thiên Tha Hóa Tự Tại… chư thiên Phạm Chúng’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng chư thiên Phạm Chúng. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng chư thiên Quang thiên’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng chư thiên Quang thiên. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào cộng đồng chư thiên Thiểu Quang […lặp lại…] chư thiên Vô Lượng Quang… chư thiên Quang Âm… chư thiên Thiểu Tịnh… chư thiên Vô Lượng Tịnh… chư thiên Biến Tịnh… chư thiên Quảng Quả… chư thiên Vô Phiền… chư thiên Vô Nhiệt… chư thiên Thiện Kiến… chư thiên Thiện Hiện… chư thiên Sắc Cứu Cánh… chư thiên thuộc cõi Không Gian là Vô Tận (không vô biên xứ / ākāsānañcāyatanūpagānaṁ)… chư thiên thuộc cõi ‘Cái Biết’ là Vô Tận (thức vô biên xứ / viññāṇañcāyatanūpagānaṁ)… chư thiên thuộc cõi Không Có Vật Gì (vô sở hữu xứ / ākiñcaññāyatanūpagānaṁ)… chư thiên thuộc xứ Không Phải “Có Nhận Thức”; Cũng Không Phải “Mất Nhận Thức” (phi tưởng phi phi tưởng xứ / nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṁ)’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy tái sinh vào cộng đồng chư thiên thuộc xứ Không Phải “Có Nhận Thức”; Cũng Không Phải “Mất Nhận Thức”. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng.

43. Này các gia chủ, nếu người có hành vi đúng đắn và công bằng mong muốn: ‘Mong sao do cạn kiệt (đoạn tận / khayā) các nguồn ác (lậu hoặc / āsavānaṁ), ngay trong hiện tại, ta tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn nguồn ác’; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng do cạn kiệt các nguồn ác, ngay trong hiện tại, người ấy tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn nguồn ác. Do nguyên nhân nào? Vì người ấy có hành vi đúng đắn và công bằng."

44. Khi được nói như vậy, các gia chủ Bà-la-môn ở Sālā thưa với Thế Tôn điều này: “Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, giống như người dựng đứng lại những gì bị lật úp, mở phơi ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc lối hoặc cầm ngọn đèn sáng đi vào bóng tối để những ai có mắt có thể nhìn thấy các hình ảnh (sắc / rūpāni); cũng vậy, Giáo pháp đã được Tôn giả Gotama làm sáng tỏ qua nhiều phương tiện. Chúng tôi xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Giáo pháp và quy y chúng tỳ-kheo. Xin Tôn giả Gotama nhận chúng tôi làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, chúng tôi trọn đời quy y.”

Kinh Sāleyyaka thứ nhất kết thúc.

– Này các gia chủ, có ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo, có bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo, có ba loại ý hành phi pháp, phi chánh đạo. Này các gia chủ, thế nào là ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người sát sanh, tàn nhẫn, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối với các loài hữu tình. Người này lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của người khác hoặc tại thôn làng hoặc tại rừng núi không cho người ấy, người ấy lấy trộm tài vật ấy. Người ấy sống tà hạnh đối với các dục lạc, giao cấu với các hạng nữ nhân có mẹ che chở, có cha che chở, có mẹ cha che chở, có anh che chở, có chị che chở, có bà con che chở, đã có chồng, được hình phạt

gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ nhân được trang sức bằng vòng hoa. Như vậy, này các Gia chủ, là ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo.

Này các Gia chủ, thế nào là bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người vọng ngữ, đến chỗ tập hội, hay đến chỗ chúng hội, hay đến giữa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa vương tộc, khi được dẫn ra làm chứng và được hỏi: “Này người kia, hãy nói những gì Ông biết”; dầu cho người ấy không biết, người ấy nói: “Tôi biết”; dầu cho người ấy biết, người ấy nói: “Tôi không biết”; hay dầu cho người ấy không thấy, người ấy nói: “Tôi thấy”; hay dầu cho người ấy thấy, người ấy nói: “Tôi không thấy”. Như vậy, lời nói của người ấy trở thành cố ý vọng ngữ, hoặc vì nguyên nhân tự kỷ, hoặc vì nguyên nhân tha nhân, hoặc vì nguyên nhân một vài quyền lợi gì. Và người ấy là người nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, đến chỗ kia, nói dễ sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở chỗ kia, đi nói với những người này để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy, người ấy ly gián những kẻ hòa hợp hay xúi dục những kẻ ly gián, ưa thích phá hoại, vui thích phá hoại, thích thú phá hoại, nói những lời đưa đến phá hoại. Và người ấy là người nói lời thô ác. Bất cứ lời gì thô ác, tàn ác, khiến người đau khổ, khiến người tức giận, liên hệ đến phẫn nộ, không đưa đến Thiền định, người ấy nói những lời như vậy. Và người ấy nói những lời phù phiếm, nói phi thời, nói những lời phi chơn, nói những lời không lợi ích, nói những lời phi pháp, nói những lời phi luật, nói những lời không đáng gìn giữ. Vì nói phi thời, nên lời nói không có thuận lý, không có mạch lạc, hệ thống, không có lợi ích. Như vậy, này các Gia chủ, có bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo.

Và này các Gia chủ, thế nào là ba loại ý hành phi pháp, phi chánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người có tham ái, tham lam tài vật kẻ khác, nghĩ rằng: “Ôi, mong rằng mọi tài vật của người khác trở thành của mình!” Lại có người có tâm sân, khởi lên hại ý, hại niệm như sau: “Mong rằng những loài hữu tình này bị giết, hay bị tàn sát, hay bị tiêu diệt, hay bị tàn hại, hay mong chúng không còn tồn tại!” Lại có người có tà kiến, có tưởng điên đảo như: “Không có bố thí, không có kết quả của bố thí, không có tế lễ, không có cúng dường, các hành vi thiện ác, không có kết quả dị thục, không có đời này, không có đời sau, không có mẹ, không có cha, không có các loại hóa sanh, trong đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chân chính hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi tự tri, tự chứng lại tuyên bố cho đời này và cho đời sau”. Như vậy, này các Gia chủ, là ba ý hành phi pháp, phi chánh đạo. Như vậy do nhân hành phi pháp, hành phi chánh đạo, này các Gia chủ, ở đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Này các Gia chủ, có ba loại thân hành đúng pháp, đúng chánh đạo, có bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo, có ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Này các Gia chủ, thế nào là ba loại thân hành đúng pháp, đúng thánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và loại hữu tình; từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của người khác, hoặc tại thôn làng, hoặc tại rừng núi không cho người ấy, người ấy không lấy trộm tài vật ấy; từ bỏ sống theo tà hạnh đối với các dục, không giao cấu với các hạng nữ nhân có mẹ che chở, có cha che chở, có mẹ cha che chở, có anh che chở, có chị che chở, có bà con che chở, đã có chồng, được hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ nhân được trang sức bằng vòng hoa. Như vậy, này các Gia chủ, là ba loại thân hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Và này các Gia chủ, thế nào là bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người từ bỏ vọng ngữ, tránh xa vọng ngữ, đến chỗ tập hội, hay đến chỗ chúng hội, hay đến giũa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa vương tộc, khi được dẫn ra làm chứng và được hỏi: “Này người kia, hãy nói những gì Ông biết”, nếu biết người ấy nói “Tôi biết”; nếu không biết, người ấy nói: “Tôi không biết”; hay nếu không thấy, người ấy nói: “Tôi không thấy”; nếu thấy, người ấy nói: “Tôi thấy”. Như vậy, lời nói của người ấy không trở thành cố ý vọng ngữ, hoặc vì nguyên nhân tự kỷ, hoặc vì nguyên nhân tha nhân, hoặc vì nguyên nhân một vài quyền lợi gì. Từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, không đi đến chỗ kia nói để sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở

chỗ kia không đi nói với những người này để sanh chia rẽ ở những người kia; như vậy, người ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián, tăng trưởng những kẻ hòa hợp, ưa thích hòa hợp, vui thích hòa hợp, thích thú hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp. Từ bỏ lời nói độc ác, tránh xa lời nói độc ác, những lời nói nhu hòa, đẹp tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, vui lòng nhiều người, người ấy nói những lời như vậy. Từ bỏ lời nói phù phiếm, tránh xa lời nói phù phiếm, nói đúng thời, người ấy nói những lời chân thật, nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về Chánh pháp, nói những lời về Luật, nói những lời đáng được gìn giữ. Vì nói hợp thời, nên lời nói thuận lý, có mạch lạc, hệ thống, có ích lợi. Như vậy, này các Gia chủ, có bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Và này các Gia chủ, thế nào là ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo? Ở đây, này các Gia chủ, có người không có tham ái, không tham lam tài vật của kẻ khác, nghĩ rằng: “Ôi, mong rằng mọi tài vật của người khác trở thành của mình!” Lại có người không có tâm sân, không có khởi lên hại ý, hại niệm, nhưng nghĩ rằng: “Mong rằng những loài hữu tình này sống không thù hận, không oán thù, không nhiễu loạn, được an lạc, lo nghĩ tự thân!” Người ấy có chánh kiến, không có tưởng điên đảo: “Có bố thí, có kết quả của bố thí, có tế lễ, có cúng dường, các hành vi thiện ác có kết quả dị thục, có đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có các loại hóa sanh, trong đời, có các Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi tự tri, tự chứng lại tuyên bố cho đời này và đời sau”. Như vậy, này các Gia chủ, có ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Như vậy, do nhân hành đúng pháp, hành đúng chánh đạo, này các Gia chủ, ở đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo, mong ước: “Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, tôi được sanh vào đại phú gia, vương tộc Sát-đế-lị!” Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào đại phú gia, vương tộc Sát-đế-lị. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo, mong ước: “Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, tôi được sanh vào đại phú gia Bà-la-môn… đại phú gia gia chủ!” Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào đại phú gia gia chủ. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo. Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo mong ước: “Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, tôi được sanh thân hữu với chư thiên Tứ thiên vương… với chư thiên cõi trời Ba mươi ba… với chư thiên Dạ ma với chư thiên Ðâu-suất-đà… với chư thiên Hóa lạc… với chư thiên Tha hóa tự tại… với chư thiên Phạm chúng… với chư thiên Quang thiên… với chư thiên Thiểu Quang thiên… với chư thiên Vô lượng quang thiên… với chư thiên Quang âm thiên… với chư thiên Tịnh thiên… với chư thiên Thiểu tịnh thiên… với chư thiên Vô lượng tịnh thiên… với chư thiên Biến tịnh thiên… với chư thiên Quảng quả thiên… với chư thiên Vô phiền thiên… với chư thiên Vô nhiệt thiên… với chư thiên Thiện hiện thiên… với chư thiên Thiện kiến thiên… với chư thiên Sắc cứu kính thiên… với chư thiên Hư không vô biên xứ thiên… với chư thiên Thức Vô biên xứ thiên… với chư thiên Vô sở hữu xứ thiên… với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ thiên”! Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh thân hữu với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ thiên. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo, mong ước: “Ôi, mong rằng, với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng trí, ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu !” Sự kiện này xảy ra, vị ấy với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Khi nghe nói vậy, các gia chủ Bà-la-môn ở Sa-la bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vị diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại

những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện để trình bày. Và nay chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng, mong Tôn giả Gotama nhận chúng con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, chúng con trọn đời quy ngưỡng!

-ooOoo-