Skip to content

DN 24. KINH PĀTHIKA

(Pāthikasutta)
Bản tóm tắt→

1. Câu chuyện về Sunakkhatta (Sunakkhattavatthu)

Tôi đã nghe như vầy — một thời Thế Tôn trú ở xứ Malla, tại một thị trấn của người Malla tên là Anupiya. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, mặc y, mang bát, đi vào Anupiya để khất thực. Rồi Thế Tôn khởi lên suy nghĩ: "Bây giờ đi khất thực ở Anupiya thì còn quá sớm. Hay là ta hãy đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, đi đến chỗ du sĩ Bhaggavagotta."

Rồi Thế Tôn đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, đi đến chỗ du sĩ Bhaggavagotta. Rồi du sĩ Bhaggavagotta nói với Thế Tôn điều này: "Kính thưa Thế Tôn, xin mời đến. Chào mừng Thế Tôn. Đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Kính thưa Thế Tôn, xin hãy ngồi, chỗ ngồi này đã được dọn sẵn."

Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã dọn sẵn. Du sĩ Bhaggavagotta cũng lấy một chỗ ngồi thấp hơn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ Bhaggavagotta nói với Thế Tôn điều này: "Kính thưa Thế Tôn, vài ngày trước đây, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã đi đến chỗ tôi; sau khi đến, người ấy nói với tôi điều này: 'Này Bhaggava, nay tôi đã từ bỏ Thế Tôn. Nay tôi không còn sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn nữa.' Kính thưa Thế Tôn, sự việc có đúng như Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã nói không?"

"Này Bhaggava, sự việc đúng như Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã nói.

Này Bhaggava, vài ngày trước đây, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi nói với Ta điều này: 'Kính thưa Thế Tôn, nay con xin từ bỏ Thế Tôn. Nay con sẽ không sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn nữa.'

Khi được nói như vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Này Sunakkhatta, có bao giờ Ta nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta" không?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Hay là ngươi đã nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn"?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Này Sunakkhatta, nếu Ta không hề nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta", và ngươi cũng không hề nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn". Đã là như vậy, hỡi kẻ rỗng tuếch (moghapurisa), ngươi là ai mà lại đi từ bỏ ai? Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.'

'Nhưng kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người (uttari manussadhammā iddhipāṭihāriya).'

'Này Sunakkhatta, có bao giờ Ta nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ thực hiện cho ngươi những phép lạ vượt quá khả năng con người" không?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Hay là ngươi đã nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người"?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Này Sunakkhatta, nếu Ta không hề nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ thực hiện cho ngươi những phép lạ vượt quá khả năng con người", và ngươi cũng không hề nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người". Đã là như vậy, hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà lại đi từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, dù có thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người hay không thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người, mục đích mà Ta giảng dạy Điều dạy (pháp / dhamma) là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ (khổ diệt / dukkhakkhaya) một cách trọn vẹn, điều đó có đúng không?'

'Kính thưa Thế Tôn, dù có thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người hay không thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người, mục đích mà Thế Tôn giảng dạy Điều dạy là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ một cách trọn vẹn.'

'Này Sunakkhatta, như vậy, dù có thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người hay không thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người, mục đích mà Ta giảng dạy Điều dạy là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ một cách trọn vẹn. Trong trường hợp đó, này Sunakkhatta, việc thực hiện những phép lạ vượt quá khả năng con người thì có ích lợi gì? Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.'

'Nhưng kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn không tuyên bố cho con biết về nguồn gốc thế giới (aggañña).'

'Này Sunakkhatta, có bao giờ Ta nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ngươi biết về nguồn gốc thế giới" không?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Hay là ngươi đã nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con biết về nguồn gốc thế giới"?'

'Kính thưa Thế Tôn, không.'

'Này Sunakkhatta, nếu Ta không hề nói với ngươi rằng: "Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Ta, Ta sẽ tuyên bố cho ngươi biết về nguồn gốc thế giới", và ngươi cũng không hề nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, con sẽ sống đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên bố cho con biết về nguồn gốc thế giới". Đã là như vậy, hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà lại đi từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, dù có tuyên bố về nguồn gốc thế giới hay không tuyên bố về nguồn gốc thế giới, mục đích mà Ta giảng dạy Điều dạy là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ một cách trọn vẹn, điều đó có đúng không?'

'Kính thưa Thế Tôn, dù có tuyên bố về nguồn gốc thế giới hay không tuyên bố về nguồn gốc thế giới, mục đích mà Thế Tôn giảng dạy Điều dạy là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ một cách trọn vẹn.'

'Này Sunakkhatta, như vậy, dù có tuyên bố về nguồn gốc thế giới hay không tuyên bố về nguồn gốc thế giới, mục đích mà Ta giảng dạy Điều dạy là để dẫn dắt người thực hành đi đến sự chấm dứt đau khổ một cách trọn vẹn. Trong trường hợp đó, này Sunakkhatta, việc tuyên bố về nguồn gốc thế giới thì có ích lợi gì? Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.

Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Ta tại các ngôi làng của người Vajji rằng: "Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, minh hạnh túc, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu, thiên nhân sư, Phật, Thế Tôn." Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Ta tại các ngôi làng của người Vajji như vậy.

Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Điều dạy tại các ngôi làng của người Vajji rằng: "Điều dạy được Thế Tôn khéo giảng dạy, thiết thực hiện tại, không bị thời gian chi phối, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu." Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Điều dạy tại các ngôi làng của người Vajji như vậy.

Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Tăng đoàn tại các ngôi làng của người Vajji rằng: "Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là những vị thực hành tốt đẹp, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là những vị thực hành chân trực, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là những vị thực hành đúng phương pháp, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là những vị thực hành chân chính, tức là bốn đôi tám chúng, đó là Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời." Này Sunakkhatta, bằng nhiều cách khác nhau, ngươi đã ca ngợi Tăng đoàn tại các ngôi làng của người Vajji như vậy.

Này Sunakkhatta, Ta nói cho ngươi biết, Ta thông báo cho ngươi biết. Này Sunakkhatta, sẽ có những người nói về ngươi rằng: "Sunakkhatta con trai dòng Licchavi không thể sống nổi đời phạm hạnh dưới sự hướng dẫn của Sa-môn Gotama, vì không thể sống nổi nên đã từ bỏ việc rèn luyện và quay trở lại đời sống thấp kém." Này Sunakkhatta, sẽ có những người nói về ngươi như vậy.'

Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ Điều dạy và Luật này, như một kẻ rơi vào cõi khổ, rơi vào địa ngục.

2. Câu chuyện về Korakkhattiya (Korakkhattiyavatthu)

Này Bhaggava, một thời Ta trú ở Thūlū, tại một thị trấn của người Thūlū tên là Uttaraka. Rồi này Bhaggava, vào buổi sáng, Ta mặc y, mang bát, cùng với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi làm thị giả đi theo sau, đi vào Uttaraka để khất thực. Lúc bấy giờ, tu sĩ lõa thể (acela) Korakkhattiya đang thực hành hạnh con chó (kukkuravatika), bò bằng bốn chân, ăn thức ăn rơi vãi trên mặt đất chỉ bằng miệng, nhai chỉ bằng miệng.

Này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi nhìn thấy tu sĩ lõa thể Korakkhattiya đang thực hành hạnh con chó, bò bằng bốn chân, ăn thức ăn rơi vãi trên mặt đất chỉ bằng miệng, nhai chỉ bằng miệng. Thấy vậy, người ấy khởi lên suy nghĩ: 'Vị tu sĩ này quả thật là một bậc thiện nhân, bò bằng bốn chân, ăn thức ăn rơi vãi trên mặt đất chỉ bằng miệng, nhai chỉ bằng miệng.'

Rồi này Bhaggava, Ta dùng tâm thấu hiểu tâm (cetasā ceto paricca vidito) của Sunakkhatta con trai dòng Licchavi, Ta nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự xưng là một tu sĩ Thích tử sao?'

'Kính thưa Thế Tôn, tại sao Thế Tôn lại nói với con rằng: "Hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự xưng là một tu sĩ Thích tử sao?"'

'Này Sunakkhatta, có phải khi ngươi nhìn thấy tu sĩ lõa thể Korakkhattiya đang thực hành hạnh con chó, bò bằng bốn chân, ăn thức ăn rơi vãi trên mặt đất chỉ bằng miệng, nhai chỉ bằng miệng, ngươi đã khởi lên suy nghĩ: "Vị tu sĩ này quả thật là một bậc thiện nhân, bò bằng bốn chân, ăn thức ăn rơi vãi trên mặt đất chỉ bằng miệng, nhai chỉ bằng miệng" không?'

'Thưa vâng, kính thưa Thế Tôn. Nhưng kính thưa Thế Tôn, có phải Thế Tôn đang ghen tị với sự giác ngộ của người khác không?'

'Hỡi kẻ rỗng tuếch, Ta không ghen tị với sự giác ngộ của người khác. Nhưng chính ngươi đã khởi lên một quan điểm sai lầm tồi tệ (pāpakaṁ diṭṭhigataṁ), hãy từ bỏ (pajaha) nó đi. Đừng để nó mang lại bất lợi và đau khổ lâu dài cho ngươi.

Này Sunakkhatta, người mà ngươi nghĩ là: "Tu sĩ lõa thể Korakkhattiya này là một bậc thiện nhân", người đó vào ngày thứ bảy sẽ qua đời vì bệnh khó tiêu. Sau khi qua đời, người đó sẽ tái sinh vào nhóm Asura tên là Kālakañcikā, nhóm thấp kém nhất trong các loài Asura. Sau khi qua đời, người ta sẽ vứt xác người đó ở nghĩa địa có nhiều cỏ Bīraṇa. Này Sunakkhatta, nếu muốn, ngươi hãy đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Korakkhattiya và hỏi: "Này bạn Korakkhattiya, bạn có biết nơi mình tái sinh không?" Này Sunakkhatta, có khả năng tu sĩ lõa thể Korakkhattiya sẽ trả lời ngươi rằng: "Này bạn Sunakkhatta, tôi biết nơi mình tái sinh; tôi đã tái sinh vào nhóm Asura tên là Kālakañcikā, nhóm thấp kém nhất trong các loài Asura".'

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến, nói với tu sĩ lõa thể Korakkhattiya điều này: 'Này bạn Korakkhattiya, Sa-môn Gotama đã tiên đoán về bạn rằng: "Tu sĩ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy sẽ qua đời vì bệnh khó tiêu. Sau khi qua đời, người đó sẽ tái sinh vào nhóm Asura tên là Kālakañcikā, nhóm thấp kém nhất trong các loài Asura. Sau khi qua đời, người ta sẽ vứt xác người đó ở nghĩa địa có nhiều cỏ Bīraṇa." Do đó, này bạn Korakkhattiya, bạn hãy ăn thức ăn thật chừng mực, uống nước thật chừng mực. Để cho lời nói của Sa-môn Gotama trở thành sai sự thật.'

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đếm từng ngày một cho đến bảy ngày đêm, vì không tin tưởng Như Lai. Rồi này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy đã qua đời vì bệnh khó tiêu. Sau khi qua đời, người đó tái sinh vào nhóm Asura tên là Kālakañcikā, nhóm thấp kém nhất trong các loài Asura. Sau khi qua đời, người ta vứt xác người đó ở nghĩa địa có nhiều cỏ Bīraṇa.

Này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi nghe tin: 'Tu sĩ lõa thể Korakkhattiya đã qua đời vì bệnh khó tiêu và bị vứt xác ở nghĩa địa có nhiều cỏ Bīraṇa.' Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến nghĩa địa có nhiều cỏ Bīraṇa, đi đến chỗ [xác của] tu sĩ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến, lấy tay vỗ vào [xác của] tu sĩ lõa thể Korakkhattiya ba lần và hỏi: 'Này bạn Korakkhattiya, bạn có biết nơi mình tái sinh không?'

Rồi này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Korakkhattiya lấy tay xoa lưng và ngồi dậy. 'Này bạn Sunakkhatta, tôi biết nơi mình tái sinh. Tôi đã tái sinh vào nhóm Asura tên là Kālakañcikā, nhóm thấp kém nhất trong các loài Asura', nói xong, người đó ngã ngửa ra ngay tại chỗ.

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, những gì Ta đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Korakkhattiya, kết quả có đúng như vậy không, hay là khác đi?'

'Kính thưa Thế Tôn, những gì Thế Tôn đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Korakkhattiya, kết quả đúng như vậy, không khác đi.'

'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện hay chưa được thực hiện?'

'Kính thưa Thế Tôn, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện, không phải là chưa được thực hiện.'

'Hỡi kẻ rỗng tuếch, Ta thực hiện phép lạ vượt quá khả năng con người như vậy mà ngươi lại nói với Ta rằng: "Nhưng kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người". Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.' Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ Điều dạy và Luật này, như một kẻ rơi vào cõi khổ, rơi vào địa ngục.

3. Câu chuyện về tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka (Acelakaḷāramaṭṭakavatthu)

Này Bhaggava, một thời Ta trú ở Vesālī, tại Sảnh đường Nóc nhọn trong Đại Lâm. Lúc bấy giờ, tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đang sống ở Vesālī, đạt được lợi lộc tối đa và danh tiếng tối đa tại các ngôi làng của người Vajji. Người đó đã thọ trì trọn vẹn bảy điều nguyện: 'Cho đến trọn đời, tôi sẽ là người lõa thể, không mặc quần áo; cho đến trọn đời, tôi sẽ sống phạm hạnh, không hành dâm; cho đến trọn đời, tôi sẽ sống bằng rượu và thịt, không ăn cơm và cháo. Ở phía đông Vesālī có tháp Udena, tôi sẽ không đi quá nơi đó; ở phía nam Vesālī có tháp Gotamaka, tôi sẽ không đi quá nơi đó; ở phía tây Vesālī có tháp Sattamba, tôi sẽ không đi quá nơi đó; ở phía bắc Vesālī có tháp Bahuputta, tôi sẽ không đi quá nơi đó.' Nhờ thọ trì bảy điều nguyện này, người đó đạt được lợi lộc tối đa và danh tiếng tối đa tại các ngôi làng của người Vajji.

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka; sau khi đến, hỏi tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka một câu hỏi. Bị hỏi, tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka không thể trả lời được. Vì không thể trả lời, người đó bộc lộ sự tức giận, thù hằn và bất mãn. Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi khởi lên suy nghĩ: 'Chúng ta đã xúc phạm một vị tu sĩ quả thật là một bậc thiện nhân, một bậc A-la-hán. Đừng để điều này mang lại bất lợi và đau khổ lâu dài cho chúng ta.'

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự xưng là một tu sĩ Thích tử sao?'

'Kính thưa Thế Tôn, tại sao Thế Tôn lại nói với con rằng: "Hỡi kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự xưng là một tu sĩ Thích tử sao?"'

'Này Sunakkhatta, có phải ngươi đã đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka và hỏi một câu hỏi. Bị ngươi hỏi, tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka không thể trả lời được. Vì không thể trả lời, người đó bộc lộ sự tức giận, thù hằn và bất mãn. Và ngươi đã khởi lên suy nghĩ: "Chúng ta đã xúc phạm một vị tu sĩ quả thật là một bậc thiện nhân, một bậc A-la-hán. Đừng để điều này mang lại bất lợi và đau khổ lâu dài cho chúng ta" không?'

'Thưa vâng, kính thưa Thế Tôn. Nhưng kính thưa Thế Tôn, có phải Thế Tôn đang ghen tị với sự giác ngộ của người khác không?'

'Hỡi kẻ rỗng tuếch, Ta không ghen tị với sự giác ngộ của người khác. Nhưng chính ngươi đã khởi lên một quan điểm sai lầm tồi tệ, hãy từ bỏ nó đi. Đừng để nó mang lại bất lợi và đau khổ lâu dài cho ngươi.

Này Sunakkhatta, người mà ngươi nghĩ là: "Tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka này là một bậc thiện nhân", người đó chẳng bao lâu nữa sẽ mặc quần áo, có vợ đi theo, ăn cơm và cháo, đi vượt qua tất cả các tháp ở Vesālī, và sẽ qua đời trong sự mất hết danh tiếng.'

Rồi này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka chẳng bao lâu sau đã mặc quần áo, có vợ đi theo, ăn cơm và cháo, đi vượt qua tất cả các tháp ở Vesālī, và qua đời trong sự mất hết danh tiếng.

Này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi nghe tin: 'Tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã mặc quần áo, có vợ đi theo, ăn cơm và cháo, đi vượt qua tất cả các tháp ở Vesālī, và đã qua đời trong sự mất hết danh tiếng.' Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, những gì Ta đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả có đúng như vậy không, hay là khác đi?'

'Kính thưa Thế Tôn, những gì Thế Tôn đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả đúng như vậy, không khác đi.'

'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện hay chưa được thực hiện?'

'Kính thưa Thế Tôn, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện, không phải là chưa được thực hiện.'

'Hỡi kẻ rỗng tuếch, Ta thực hiện phép lạ vượt quá khả năng con người như vậy mà ngươi lại nói với Ta rằng: "Nhưng kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người". Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.' Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ Điều dạy và Luật này, như một kẻ rơi vào cõi khổ, rơi vào địa ngục.

4. Câu chuyện về tu sĩ lõa thể Pāthikaputta (Acelapāthikaputtavatthu)

Này Bhaggava, một thời Ta trú ngay tại Vesālī, tại Sảnh đường Nóc nhọn trong Đại Lâm. Lúc bấy giờ, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đang sống ở Vesālī, đạt được lợi lộc tối đa và danh tiếng tối đa tại các ngôi làng của người Vajji. Người đó tuyên bố trước hội chúng ở Vesālī như sau: 'Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ (ñāṇavādo), tôi cũng là người tuyên bố có trí tuệ. Người tuyên bố có trí tuệ xứng đáng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người với người tuyên bố có trí tuệ. Sa-môn Gotama hãy đi đến nửa đường, tôi cũng sẽ đi đến nửa đường. Tại đó, cả hai chúng tôi sẽ cùng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn một phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn hai. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn hai phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn bốn. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn bốn phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn tám. Cứ như vậy, Sa-môn Gotama biểu diễn bao nhiêu phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó.'

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi nói với Ta điều này: 'Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đang sống ở Vesālī, đạt được lợi lộc tối đa và danh tiếng tối đa tại các ngôi làng của người Vajji. Người đó tuyên bố trước hội chúng ở Vesālī như sau: "Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ, tôi cũng là người tuyên bố có trí tuệ. Người tuyên bố có trí tuệ xứng đáng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người với người tuyên bố có trí tuệ. Sa-môn Gotama hãy đi đến nửa đường, tôi cũng sẽ đi đến nửa đường. Tại đó, cả hai chúng tôi sẽ cùng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn một phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn hai. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn hai phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn bốn. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn bốn phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn tám. Cứ như vậy, Sa-môn Gotama biểu diễn bao nhiêu phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó."'

Khi được nói như vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Này Sunakkhatta, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung.'

'Kính thưa Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này.'

'Này Sunakkhatta, tại sao ngươi lại nói với Ta rằng: "Kính thưa Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này"?'

'Kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn đã thốt ra lời nói này một cách quả quyết: "Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung." Kính thưa Thế Tôn, lỡ như tu sĩ lõa thể Pāthikaputta thay đổi hình dạng và đến đối mặt với Thế Tôn, thì lời nói của Thế Tôn sẽ trở thành sai sự thật.'

'Này Sunakkhatta, Như Lai có bao giờ thốt ra lời nói hai lời không?'

'Kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng tâm thấu hiểu tâm của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để biết rằng: "Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung"? Hay là có chư thiên đã báo cho Thế Tôn biết sự việc này: "Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung"?'

'Này Sunakkhatta, Ta vừa dùng tâm thấu hiểu tâm của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để biết rằng: "Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung." Và chư thiên cũng báo cho Ta biết sự việc này: "Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung." Hơn nữa, Ajita, vị tướng quân của người Licchavi vừa mới qua đời, đã tái sinh vào cõi trời Đao Lợi (Tāvatiṁsa). Vị ấy cũng đã đến chỗ Ta và báo rằng: "Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết xấu hổ; kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối. Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đã tuyên bố về con tại các ngôi làng của người Vajji rằng: 'Ajita, tướng quân của người Licchavi đã tái sinh vào đại địa ngục.'

Nhưng kính thưa Thế Tôn, con không tái sinh vào đại địa ngục; con đã tái sinh vào cõi trời Đao Lợi. Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết xấu hổ; kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối; và kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung."

Như vậy, này Sunakkhatta, Ta vừa dùng tâm thấu hiểu tâm của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để biết rằng tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung. Và chư thiên cũng báo cho Ta biết sự việc này: "Kính thưa Thế Tôn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung."

Này Sunakkhatta, sau khi đi khất thực ở Vesālī, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, Ta sẽ đi đến khu vườn của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Bây giờ, này Sunakkhatta, nếu ngươi muốn, hãy đi báo cho người đó biết.'

5. Câu chuyện về việc biểu diễn phép lạ (Iddhipāṭihāriyakathā)

Rồi này Bhaggava, vào buổi sáng, Ta mặc y, mang bát, đi vào Vesālī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Vesālī, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, Ta đi đến khu vườn của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vội vã đi vào Vesālī, đi đến chỗ những người Licchavi nổi tiếng; sau khi đến, nói với những người Licchavi nổi tiếng điều này: 'Này các bạn, Thế Tôn sau khi đi khất thực ở Vesālī, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Hãy đến, thưa các tôn giả, hãy đến, thưa các tôn giả, sẽ có sự biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người của các bậc thiện nhân tu sĩ.' Rồi này Bhaggava, những người Licchavi nổi tiếng khởi lên suy nghĩ: 'Nghe nói sẽ có sự biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người của các bậc thiện nhân tu sĩ; vậy thì chúng ta hãy đi xem.'

Và người ấy cũng đi đến chỗ những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng; sau khi đến, nói với các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng điều này: 'Này các bạn, Thế Tôn sau khi đi khất thực ở Vesālī, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Hãy đến, thưa các tôn giả, hãy đến, thưa các tôn giả, sẽ có sự biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người của các bậc thiện nhân tu sĩ.' Rồi này Bhaggava, các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng khởi lên suy nghĩ: 'Nghe nói sẽ có sự biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người của các bậc thiện nhân tu sĩ; vậy thì chúng ta hãy đi xem.'

Rồi này Bhaggava, những người Licchavi nổi tiếng, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đi đến khu vườn của tu sĩ lõa thể Pāthikaputta. Này Bhaggava, hội chúng đó rất đông, lên đến hàng trăm, hàng ngàn người.

Này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta nghe tin: 'Nghe nói những người Licchavi nổi tiếng đã đến, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đến. Và Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của mình.' Nghe vậy, người đó sinh ra sợ hãi, run rẩy, sởn gai ốc. Rồi này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta trong trạng thái sợ hãi, hoảng hốt, sởn gai ốc, đã đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka.

Này Bhaggava, hội chúng đó nghe tin: 'Nghe nói tu sĩ lõa thể Pāthikaputta trong trạng thái sợ hãi, hoảng hốt, sởn gai ốc, đã đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka.' Rồi này Bhaggava, hội chúng đó gọi một người đàn ông và nói: 'Này anh bạn, hãy đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka, đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, hãy nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta như sau: "Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, những người Licchavi nổi tiếng đã đến, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đến, và Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả; hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, bạn đã thốt ra lời này trước hội chúng ở Vesālī: 'Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ, tôi cũng là người tuyên bố có trí tuệ. Người tuyên bố có trí tuệ xứng đáng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người với người tuyên bố có trí tuệ. Sa-môn Gotama hãy đi đến nửa đường, tôi cũng sẽ đi đến nửa đường. Tại đó, cả hai chúng tôi sẽ cùng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn một phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn hai. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn hai phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn bốn. Nếu Sa-môn Gotama biểu diễn bốn phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn tám. Cứ như vậy, Sa-môn Gotama biểu diễn bao nhiêu phép lạ vượt quá khả năng con người, tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó.' Hãy đến ngay nửa đường, này bạn Pāthikaputta. Sa-môn Gotama đã đến trước tiên và đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả."'

'Thưa vâng', này Bhaggava, người đàn ông đó vâng lời hội chúng, đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka, đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, những người Licchavi nổi tiếng đã đến, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đến. Và Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả. Hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, bạn đã thốt ra lời này trước hội chúng ở Vesālī: "Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ; tôi cũng là người tuyên bố có trí tuệ. Người tuyên bố có trí tuệ xứng đáng biểu diễn phép lạ vượt quá khả năng con người với người tuyên bố có trí tuệ [...lặp lại...] tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó." Hãy đến ngay nửa đường, này bạn Pāthikaputta. Sa-môn Gotama đã đến trước tiên và đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả.'

Khi được nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rồi này Bhaggava, người đàn ông đó nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Này bạn Pāthikaputta, chuyện gì xảy ra với bạn vậy? Có phải mông của bạn dính chặt vào ghế, hay cái ghế dính chặt vào mông bạn? Bạn nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Dù bị nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

Khi người đàn ông đó, này Bhaggava, nhận ra: 'Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta này đã bị đánh bại. Người này nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Rồi người đó quay lại hội chúng và báo cáo: 'Thưa các vị, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đã bị đánh bại. Người đó nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Khi được báo như vậy, này Bhaggava, Ta nói với hội chúng điều này: 'Này các bạn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung.'

(Kết thúc phần tụng thứ nhất).

Rồi này Bhaggava, một vị đại thần người Licchavi đứng dậy khỏi chỗ ngồi và nói với hội chúng điều này: 'Vậy thì, thưa các vị, hãy đợi một lát, để tôi đi. Biết đâu tôi có thể đưa tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.'

Rồi này Bhaggava, vị đại thần người Licchavi đó đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka, đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, bạn đến thì tốt hơn. Những người Licchavi nổi tiếng đã đến, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đến. Và Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả. Hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, bạn đã thốt ra lời này trước hội chúng ở Vesālī: "Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ [...lặp lại...] tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó." Hãy đến ngay nửa đường, này bạn Pāthikaputta. Sa-môn Gotama đã đến trước tiên và đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả. Hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã thốt ra lời này trước hội chúng: "Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung." Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, chỉ cần bạn đến, chúng tôi sẽ làm cho bạn chiến thắng, và Sa-môn Gotama thất bại.'

Khi được nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rồi này Bhaggava, vị đại thần người Licchavi đó nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Này bạn Pāthikaputta, chuyện gì xảy ra với bạn vậy? Có phải mông của bạn dính chặt vào ghế, hay cái ghế dính chặt vào mông bạn? Bạn nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Dù bị nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

Khi vị đại thần người Licchavi đó, này Bhaggava, nhận ra: 'Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta này đã bị đánh bại. Người này nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Rồi người đó quay lại hội chúng và báo cáo: 'Thưa các vị, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đã bị đánh bại. Người đó nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Khi được báo như vậy, này Bhaggava, Ta nói với hội chúng điều này: 'Này các bạn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung. Ngay cả khi các tôn giả Licchavi nghĩ rằng: "Chúng ta hãy dùng dây da trói tu sĩ lõa thể Pāthikaputta lại và dùng những con bò kéo đến", thì những sợi dây da đó sẽ đứt hoặc Pāthikaputta sẽ đứt. Nhưng tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung.'

Rồi này Bhaggava, Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, đứng dậy khỏi chỗ ngồi và nói với hội chúng điều này: 'Vậy thì, thưa các vị, hãy đợi một lát, để tôi đi; biết đâu tôi có thể đưa tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.'

Rồi này Bhaggava, Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, đi đến khu vườn của các du sĩ tại gốc cây Tinduka, đi đến chỗ tu sĩ lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, bạn đến thì tốt hơn. Những người Licchavi nổi tiếng đã đến, những Bà-la-môn đại gia, những gia chủ giàu có, và các tu sĩ, Bà-la-môn thuộc các giáo phái khác nổi tiếng đã đến. Và Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả. Hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, bạn đã thốt ra lời này trước hội chúng ở Vesālī: "Sa-môn Gotama là người tuyên bố có trí tuệ [...lặp lại...] tôi sẽ biểu diễn gấp đôi, gấp đôi số đó." Hãy đến ngay nửa đường, này bạn Pāthikaputta. Sa-môn Gotama đã đến trước tiên và đang ngồi nghỉ trưa trong khu vườn của tôn giả. Hơn nữa, này bạn Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã thốt ra lời này trước hội chúng: "Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung. Ngay cả khi các tôn giả Licchavi nghĩ rằng: 'Chúng ta hãy dùng dây da trói tu sĩ lõa thể Pāthikaputta lại và dùng những con bò kéo đến'. Thì những sợi dây da đó sẽ đứt hoặc Pāthikaputta sẽ đứt. Nhưng tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: 'Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó', thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung." Hãy đến, này bạn Pāthikaputta, chỉ cần bạn đến, chúng tôi sẽ làm cho bạn chiến thắng, và Sa-môn Gotama thất bại.'

Khi được nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rồi này Bhaggava, Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, nói với tu sĩ lõa thể Pāthikaputta điều này: 'Này bạn Pāthikaputta, chuyện gì xảy ra với bạn vậy? Có phải mông của bạn dính chặt vào ghế, hay cái ghế dính chặt vào mông bạn? Bạn nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.' Dù bị nói như vậy, này Bhaggava, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: 'Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn', nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

Khi Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, này Bhaggava, nhận ra: 'Tu sĩ lõa thể Pāthikaputta này đã bị đánh bại. Người này nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi', thì người đó nói với Pāthikaputta điều này:

'Thuở xưa, này bạn Pāthikaputta, sư tử chúa tể các loài thú khởi lên suy nghĩ: "Hay là ta hãy dựa vào một khu rừng để làm chỗ ở. Sau khi làm chỗ ở đó, vào buổi chiều ta sẽ ra khỏi chỗ ở, ra khỏi chỗ ở ta sẽ vươn vai, vươn vai xong ta sẽ nhìn quanh bốn phương, nhìn quanh bốn phương xong ta sẽ rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, rống lên tiếng rống của sư tử ba lần xong ta sẽ đi săn mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy thú, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi quay trở lại chỗ ở đó."

Rồi này bạn, con sư tử chúa tể các loài thú đó dựa vào một khu rừng để làm chỗ ở. Sau khi làm chỗ ở đó, vào buổi chiều nó ra khỏi chỗ ở, ra khỏi chỗ ở nó vươn vai, vươn vai xong nó nhìn quanh bốn phương, nhìn quanh bốn phương xong nó rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, rống lên tiếng rống của sư tử ba lần xong nó đi săn mồi. Nó giết những con thú tốt nhất trong bầy thú, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi quay trở lại chỗ ở đó.

Này bạn Pāthikaputta, có một con chó rừng già lớn lên nhờ ăn đồ thừa của con sư tử chúa tể các loài thú đó, nó trở nên kiêu ngạo và mạnh mẽ. Rồi này bạn, con chó rừng già đó khởi lên suy nghĩ: "Ta là ai, và sư tử chúa tể các loài thú là ai? Hay là ta cũng dựa vào một khu rừng để làm chỗ ở. Sau khi làm chỗ ở đó, vào buổi chiều ta sẽ ra khỏi chỗ ở, ra khỏi chỗ ở ta sẽ vươn vai, vươn vai xong ta sẽ nhìn quanh bốn phương, nhìn quanh bốn phương xong ta sẽ rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, rống lên tiếng rống của sư tử ba lần xong ta sẽ đi săn mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy thú, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi quay trở lại chỗ ở đó."

Rồi này bạn, con chó rừng già đó dựa vào một khu rừng để làm chỗ ở. Sau khi làm chỗ ở đó, vào buổi chiều nó ra khỏi chỗ ở, ra khỏi chỗ ở nó vươn vai, vươn vai xong nó nhìn quanh bốn phương, nhìn quanh bốn phương xong nó nghĩ: "Ta sẽ rống lên tiếng rống của sư tử", nhưng nó chỉ tru lên tiếng của chó rừng, chỉ tru lên tiếng của loài bheraṇḍaka. Chó rừng hèn hạ là gì, và tiếng rống của sư tử là gì?

Cũng vậy, này bạn Pāthikaputta, bạn sống nhờ vào những dấu vết của Thiện Thệ, ăn những đồ thừa của Thiện Thệ, mà lại nghĩ rằng mình có thể xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, và việc xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là gì?'

Này Bhaggava, vì Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, bằng ví dụ này vẫn không thể làm cho tu sĩ lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi đó. Nên người đó lại nói với Pāthikaputta điều này:

'Tự coi mình là sư tử,
Chó rừng nghĩ: "Ta là chúa tể các loài thú";
Nhưng nó chỉ tru lên tiếng chó rừng,
Chó rừng hèn hạ là gì, và tiếng rống của sư tử là gì?

Cũng vậy, này bạn Pāthikaputta, bạn sống nhờ vào những dấu vết của Thiện Thệ, ăn những đồ thừa của Thiện Thệ, mà lại nghĩ rằng mình có thể xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, và việc xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là gì?'

Này Bhaggava, vì Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, bằng ví dụ này vẫn không thể làm cho tu sĩ lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi đó. Nên người đó lại nói với Pāthikaputta điều này:

'Đi theo dấu chân của người khác,
Tự coi mình nhờ ăn đồ thừa;
Chừng nào chưa nhìn rõ chính mình,
Chó rừng vẫn nghĩ mình là cọp.

Nhưng nó chỉ tru lên tiếng chó rừng,
Chó rừng hèn hạ là gì, và tiếng rống của sư tử là gì?

Cũng vậy, này bạn Pāthikaputta, bạn sống nhờ vào những dấu vết của Thiện Thệ, ăn những đồ thừa của Thiện Thệ, mà lại nghĩ rằng mình có thể xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, và việc xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là gì?'

Này Bhaggava, vì Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, bằng ví dụ này vẫn không thể làm cho tu sĩ lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi đó. Nên người đó lại nói với Pāthikaputta điều này:

'Ăn ếch nhái và chuột đồng,
Và những xác chết vứt ở nghĩa địa;
Lớn lên trong khu rừng lớn vắng vẻ,
Chó rừng nghĩ: "Ta là chúa tể các loài thú";
Nhưng nó chỉ tru lên tiếng chó rừng,
Chó rừng hèn hạ là gì, và tiếng rống của sư tử là gì?

Cũng vậy, này bạn Pāthikaputta, bạn sống nhờ vào những dấu vết của Thiện Thệ, ăn những đồ thừa của Thiện Thệ, mà lại nghĩ rằng mình có thể xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, và việc xúc phạm Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là gì?'

Này Bhaggava, vì Jāliya, đệ tử của người thợ làm bát gỗ, bằng ví dụ này vẫn không thể làm cho tu sĩ lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi đó. Rồi người đó quay lại hội chúng và báo cáo: 'Thưa các vị, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta đã bị đánh bại. Người đó nói: "Tôi đang đến, này bạn, tôi đang đến, này bạn", nhưng lại oằn oại ngay tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.'

Khi được báo như vậy, này Bhaggava, Ta nói với hội chúng điều này: 'Này các bạn, tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung. Ngay cả khi các tôn giả Licchavi nghĩ rằng: "Chúng ta hãy dùng dây da trói tu sĩ lõa thể Pāthikaputta lại và dùng những con voi kéo đến". Thì những sợi dây da đó sẽ đứt hoặc Pāthikaputta sẽ đứt. Nhưng tu sĩ lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến đối mặt với Ta nếu không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó. Nếu người đó nghĩ rằng: "Ta sẽ đi đến đối mặt với Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói đó, không từ bỏ tâm ý đó, không buông bỏ quan điểm đó", thì đầu của người ấy sẽ vỡ tung.'

Rồi này Bhaggava, Ta đã dùng bài thuyết giảng Điều dạy để chỉ dẫn, khích lệ, làm cho phấn chấn và làm cho hoan hỷ hội chúng đó. Sau khi dùng bài thuyết giảng Điều dạy để chỉ dẫn, khích lệ, làm cho phấn chấn và làm cho hoan hỷ hội chúng đó, giải thoát họ khỏi sự trói buộc lớn, cứu vớt tám vạn bốn ngàn sinh linh khỏi vực thẳm lớn, Ta nhập vào Hỏa giới (tejodhātu), bay lên hư không cao bằng bảy cây thốt nốt, tạo ra một ngọn lửa khác cao bằng bảy cây thốt nốt, bốc cháy và tỏa khói, rồi Ta xuất hiện trở lại tại Sảnh đường Nóc nhọn trong Đại Lâm.

Rồi này Bhaggava, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, này Bhaggava, Ta nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi điều này: 'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, những gì Ta đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Pāthikaputta, kết quả có đúng như vậy không, hay là khác đi?'

'Kính thưa Thế Tôn, những gì Thế Tôn đã tiên đoán về tu sĩ lõa thể Pāthikaputta, kết quả đúng như vậy, không khác đi.'

'Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện hay chưa được thực hiện?'

'Kính thưa Thế Tôn, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì một phép lạ vượt quá khả năng con người đã được thực hiện, không phải là chưa được thực hiện.'

'Hỡi kẻ rỗng tuếch, Ta thực hiện phép lạ vượt quá khả năng con người như vậy mà ngươi lại nói với Ta rằng: "Nhưng kính thưa Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con những phép lạ vượt quá khả năng con người". Hỡi kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.'

Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ Điều dạy và Luật này, như một kẻ rơi vào cõi khổ, rơi vào địa ngục.

6. Câu chuyện về việc tuyên bố nguồn gốc thế giới (Aggaññapaññattikathā)

Ta thấy rõ (pajānāti) nguồn gốc thế giới, này Bhaggava. Ta thấy rõ điều đó, và Ta còn thấy rõ xa hơn thế nữa. Dù thấy rõ điều đó, Ta không bám víu vào nó; vì không bám víu, Ta tự mình kinh nghiệm được sự dập tắt (nibbuti), điều mà khi hiểu thực tế (abhijānāti), Như Lai không rơi vào tai họa.

Này Bhaggava, có một số tu sĩ và Bà-la-môn tuyên bố nguồn gốc thế giới là do sự sáng tạo của Thượng đế (Issara), do sự sáng tạo của Phạm thiên (Brahma). Ta đi đến chỗ họ và nói như sau: 'Có đúng là các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do sự sáng tạo của Thượng đế, do sự sáng tạo của Phạm thiên không?' Khi bị Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: 'Đúng vậy'. Ta nói với họ như sau: 'Nhưng các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do sự sáng tạo của Thượng đế, do sự sáng tạo của Phạm thiên theo cách thức nào?' Bị Ta hỏi, họ không thể trả lời được; vì không thể trả lời, họ hỏi ngược lại Ta. Được họ hỏi, Ta trả lời:

'Này các bạn, có một thời điểm, sau một khoảng thời gian rất dài, thế giới này co rút lại. Khi thế giới co rút lại, phần lớn chúng sinh được sinh ra ở cõi trời Quang Âm (Ābhassara). Ở đó, họ được tạo ra từ tâm trí, nuôi dưỡng bằng sự hân hoan, tự phát sáng, bay lượn trong không gian, sống trong sự rực rỡ, và tồn tại ở đó trong một thời gian rất dài.

Này các bạn, có một thời điểm, sau một khoảng thời gian rất dài, thế giới này giãn nở ra. Khi thế giới giãn nở ra, một lâu đài Phạm thiên trống rỗng xuất hiện. Rồi một chúng sinh nào đó, do hết tuổi thọ hoặc hết phước báo, chết đi từ cõi trời Quang Âm và tái sinh vào lâu đài Phạm thiên trống rỗng đó. Ở đó, vị ấy được tạo ra từ tâm trí, nuôi dưỡng bằng sự hân hoan, tự phát sáng, bay lượn trong không gian, sống trong sự rực rỡ, và tồn tại ở đó trong một thời gian rất dài.

Vì sống một mình ở đó quá lâu, vị ấy sinh ra sự bất mãn và khao khát: "Ôi, ước gì có những chúng sinh khác cũng đến trạng thái này."

Rồi những chúng sinh khác, do hết tuổi thọ hoặc hết phước báo, chết đi từ cõi trời Quang Âm và tái sinh vào lâu đài Phạm thiên, trở thành bạn đồng hành của chúng sinh đó. Ở đó, họ cũng được tạo ra từ tâm trí, nuôi dưỡng bằng sự hân hoan, tự phát sáng, bay lượn trong không gian, sống trong sự rực rỡ, và tồn tại ở đó trong một thời gian rất dài.

Này các bạn, tại đó, chúng sinh sinh ra đầu tiên khởi lên suy nghĩ: "Ta là Phạm thiên, Đại Phạm thiên, Đấng Chiến thắng, Đấng Không bị đánh bại, Đấng Toàn tri, Đấng Toàn năng, Thượng đế, Đấng Tạo hóa, Đấng Hóa sinh, Đấng Tối cao, Đấng Sắp đặt, Đấng Tự tại, Cha của những kẻ đã sinh và sẽ sinh. Những chúng sinh này do ta tạo ra. Vì sao vậy? Vì trước đây ta đã khởi lên suy nghĩ: 'Ôi, ước gì có những chúng sinh khác cũng đến trạng thái này'; đó là ý muốn của ta. Và những chúng sinh này đã đến trạng thái này."

Còn những chúng sinh sinh ra sau, họ cũng khởi lên suy nghĩ: "Vị này là Phạm thiên, Đại Phạm thiên, Đấng Chiến thắng, Đấng Không bị đánh bại, Đấng Toàn tri, Đấng Toàn năng, Thượng đế, Đấng Tạo hóa, Đấng Hóa sinh, Đấng Tối cao, Đấng Sắp đặt, Đấng Tự tại, Cha của những kẻ đã sinh và sẽ sinh; chúng ta do vị Phạm thiên này tạo ra. Vì sao vậy? Vì chúng ta thấy vị này sinh ra ở đây trước tiên; còn chúng ta thì sinh ra sau."

Này các bạn, tại đó, chúng sinh sinh ra đầu tiên có tuổi thọ dài hơn, dung sắc đẹp hơn và có quyền lực lớn hơn. Còn những chúng sinh sinh ra sau có tuổi thọ ngắn hơn, dung sắc kém hơn và quyền lực nhỏ hơn.

Này các bạn, có khả năng một chúng sinh nào đó chết đi từ cõi đó và đến trạng thái này [cõi người]. Đến trạng thái này, người đó từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, nhờ sự nỗ lực, nhờ sự tinh tấn, nhờ sự chuyên tâm, nhờ sự không mê muội, nhờ sự suy xét đúng đắn, người đó đạt đến một trạng thái Định của tâm, mà khi tâm được Định như vậy, người đó nhớ lại được kiếp sống trước đó; nhưng không nhớ được xa hơn thế.

Người đó nói như sau: "Vị Phạm thiên, Đại Phạm thiên, Đấng Chiến thắng, Đấng Không bị đánh bại, Đấng Toàn tri, Đấng Toàn năng, Thượng đế, Đấng Tạo hóa, Đấng Hóa sinh, Đấng Tối cao, Đấng Sắp đặt, Đấng Tự tại, Cha của những kẻ đã sinh và sẽ sinh, vị Phạm thiên đã tạo ra chúng ta đó. Vị ấy là thường hằng, kiên cố, vĩnh cửu, không chịu sự biến đổi, sẽ tồn tại mãi mãi như vậy. Còn chúng ta, những người do vị Phạm thiên đó tạo ra, chúng ta là vô thường, không kiên cố, tuổi thọ ngắn ngủi, chịu sự hoại diệt, nên đã đến trạng thái này." Có phải các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do sự sáng tạo của Thượng đế, do sự sáng tạo của Phạm thiên theo cách thức này không?'

Họ nói như sau: 'Thưa tôn giả Gotama, chúng tôi cũng nghe đúng như những gì tôn giả Gotama đã nói.'

Ta thấy rõ nguồn gốc thế giới, này Bhaggava. Ta thấy rõ điều đó, và Ta còn thấy rõ xa hơn thế nữa. Dù thấy rõ điều đó, Ta không bám víu vào nó; vì không bám víu, Ta tự mình kinh nghiệm được sự dập tắt, điều mà khi hiểu thực tế, Như Lai không rơi vào tai họa.

Này Bhaggava, có một số tu sĩ và Bà-la-môn tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì vui đùa (khiḍḍāpadosika). Ta đi đến chỗ họ và nói như sau: 'Có đúng là các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì vui đùa không?' Khi bị Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: 'Đúng vậy'. Ta nói với họ như sau: 'Nhưng các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì vui đùa theo cách thức nào?' Bị Ta hỏi, họ không thể trả lời được; vì không thể trả lời, họ hỏi ngược lại Ta. Được họ hỏi, Ta trả lời:

'Này các bạn, có những chư thiên tên là "Bị hư hỏng vì vui đùa". Họ dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ. Vì dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ, trí nhớ của họ bị suy giảm; do trí nhớ bị suy giảm, những chư thiên đó chết đi từ cõi đó.

Này các bạn, có khả năng một chúng sinh nào đó chết đi từ cõi đó và đến trạng thái này. Đến trạng thái này, người đó từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, nhờ sự nỗ lực, nhờ sự tinh tấn, nhờ sự chuyên tâm, nhờ sự không mê muội, nhờ sự suy xét đúng đắn, người đó đạt đến một trạng thái Định của tâm, mà khi tâm được Định như vậy, người đó nhớ lại được kiếp sống trước đó; nhưng không nhớ được xa hơn thế.

Người đó nói như sau: "Những vị chư thiên không bị hư hỏng vì vui đùa, họ không dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ. Vì không dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ, trí nhớ của họ không bị suy giảm; do trí nhớ không bị suy giảm, những chư thiên đó không chết đi từ cõi đó, họ là thường hằng, kiên cố, vĩnh cửu, không chịu sự biến đổi, sẽ tồn tại mãi mãi như vậy. Còn chúng ta là những người bị hư hỏng vì vui đùa, chúng ta đã dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ. Vì dành quá nhiều thời gian đắm chìm trong sự vui đùa, cười cợt và hưởng thụ, trí nhớ của chúng ta bị suy giảm; do trí nhớ bị suy giảm, chúng ta đã chết đi từ cõi đó, chúng ta là vô thường, không kiên cố, tuổi thọ ngắn ngủi, chịu sự hoại diệt, nên đã đến trạng thái này." Có phải các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì vui đùa theo cách thức này không?'

Họ nói như sau: 'Thưa tôn giả Gotama, chúng tôi cũng nghe đúng như những gì tôn giả Gotama đã nói.'

Ta thấy rõ nguồn gốc thế giới, này Bhaggava. [...lặp lại...] điều mà khi hiểu thực tế, Như Lai không rơi vào tai họa.

Này Bhaggava, có một số tu sĩ và Bà-la-môn tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì tâm ý (manopadosika). Ta đi đến chỗ họ và nói như sau: 'Có đúng là các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì tâm ý không?' Khi bị Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: 'Đúng vậy'. Ta nói với họ như sau: 'Nhưng các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì tâm ý theo cách thức nào?' Bị Ta hỏi, họ không thể trả lời được; vì không thể trả lời, họ hỏi ngược lại Ta. Được họ hỏi, Ta trả lời:

'Này các bạn, có những chư thiên tên là "Bị hư hỏng vì tâm ý". Họ dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau. Vì dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau, họ sinh ra tâm ý tức giận lẫn nhau. Vì có tâm ý tức giận lẫn nhau, cơ thể họ mệt mỏi, tâm trí họ mệt mỏi. Những chư thiên đó chết đi từ cõi đó.

Này các bạn, có khả năng một chúng sinh nào đó chết đi từ cõi đó và đến trạng thái này. Đến trạng thái này, người đó từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, nhờ sự nỗ lực, nhờ sự tinh tấn, nhờ sự chuyên tâm, nhờ sự không mê muội, nhờ sự suy xét đúng đắn, người đó đạt đến một trạng thái Định của tâm, mà khi tâm được Định như vậy, người đó nhớ lại được kiếp sống trước đó; nhưng không nhớ được xa hơn thế.

Người đó nói như sau: "Những vị chư thiên không bị hư hỏng vì tâm ý, họ không dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau. Vì không dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau, họ không sinh ra tâm ý tức giận lẫn nhau. Vì không có tâm ý tức giận lẫn nhau, cơ thể họ không mệt mỏi, tâm trí họ không mệt mỏi. Những chư thiên đó không chết đi từ cõi đó, họ là thường hằng, kiên cố, vĩnh cửu, không chịu sự biến đổi, sẽ tồn tại mãi mãi như vậy. Còn chúng ta là những người bị hư hỏng vì tâm ý, chúng ta đã dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau. Vì dành quá nhiều thời gian nhìn trừng trừng vào nhau, chúng ta sinh ra tâm ý tức giận lẫn nhau. Vì có tâm ý tức giận lẫn nhau, cơ thể chúng ta mệt mỏi, tâm trí chúng ta mệt mỏi. Do đó, chúng ta đã chết đi từ cõi đó, chúng ta là vô thường, không kiên cố, tuổi thọ ngắn ngủi, chịu sự hoại diệt, nên đã đến trạng thái này." Có phải các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là do bị hư hỏng vì tâm ý theo cách thức này không?'

Họ nói như sau: 'Thưa tôn giả Gotama, chúng tôi cũng nghe đúng như những gì tôn giả Gotama đã nói.'

Ta thấy rõ nguồn gốc thế giới, này Bhaggava. [...lặp lại...] điều mà khi hiểu thực tế, Như Lai không rơi vào tai họa.

Này Bhaggava, có một số tu sĩ và Bà-la-môn tuyên bố nguồn gốc thế giới là phát sinh ngẫu nhiên (adhiccasamuppanna). Ta đi đến chỗ họ và nói như sau: 'Có đúng là các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là phát sinh ngẫu nhiên không?' Khi bị Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: 'Đúng vậy'. Ta nói với họ như sau: 'Nhưng các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là phát sinh ngẫu nhiên theo cách thức nào?' Bị Ta hỏi, họ không thể trả lời được; vì không thể trả lời, họ hỏi ngược lại Ta. Được họ hỏi, Ta trả lời:

'Này các bạn, có những chư thiên tên là "Chúng sinh không có nhận thức" (asaññasattā). Ngay khi nhận thức phát sinh, những chư thiên đó chết đi từ cõi đó.

Này các bạn, có khả năng một chúng sinh nào đó chết đi từ cõi đó và đến trạng thái này. Đến trạng thái này, người đó từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, nhờ sự nỗ lực, nhờ sự tinh tấn, nhờ sự chuyên tâm, nhờ sự không mê muội, nhờ sự suy xét đúng đắn, người đó đạt đến một trạng thái Định của tâm, mà khi tâm được Định như vậy, người đó nhớ lại được sự phát sinh của nhận thức đó; nhưng không nhớ được xa hơn thế.

Người đó nói như sau: "Bản ngã và thế giới là phát sinh ngẫu nhiên. Vì sao vậy? Vì trước đây tôi không tồn tại, nhưng bây giờ từ chỗ không tồn tại, tôi đã chuyển sang trạng thái tồn tại." Có phải các tôn giả tuyên bố nguồn gốc thế giới là phát sinh ngẫu nhiên theo cách thức này không?'

Họ nói như sau: 'Thưa tôn giả Gotama, chúng tôi cũng nghe đúng như những gì tôn giả Gotama đã nói.'

Ta thấy rõ nguồn gốc thế giới, này Bhaggava. Ta thấy rõ điều đó, và Ta còn thấy rõ xa hơn thế nữa. Dù thấy rõ điều đó, Ta không bám víu vào nó; vì không bám víu, Ta tự mình kinh nghiệm được sự dập tắt, điều mà khi hiểu thực tế, Như Lai không rơi vào tai họa.

Này Bhaggava, khi Ta nói như vậy, giải thích như vậy, có một số tu sĩ và Bà-la-môn đã vu khống Ta bằng những điều không thật, trống rỗng, dối trá, không có cơ sở rằng: 'Sa-môn Gotama và các tỳ kheo đã bị sai lệch.

Sa-môn Gotama nói như sau: "Vào lúc một người đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh (subha vimokkha), vào lúc đó người ấy chỉ thấy rõ mọi thứ là không thanh tịnh."'

Nhưng này Bhaggava, Ta không hề nói như vậy: 'Vào lúc một người đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh, vào lúc đó người ấy chỉ thấy rõ mọi thứ là không thanh tịnh.' Mà này Bhaggava, Ta nói như sau: 'Vào lúc một người đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh, vào lúc đó người ấy chỉ thấy rõ sự thanh tịnh.'"

"Kính thưa Thế Tôn, chính những người cho rằng Thế Tôn bị sai lệch, những người đó và các tỳ kheo của họ mới là những người bị sai lệch. Kính thưa Thế Tôn, con có niềm tin nơi Thế Tôn như thế này: Thế Tôn có khả năng giảng dạy Điều dạy cho con, để con có thể đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh."

"Này Bhaggava, thật khó cho ngươi—một người có quan điểm khác, có niềm tin khác, có sở thích khác, có sự thực hành khác, có bậc đạo sư khác—có thể đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh. Này Bhaggava, ngươi hãy khéo léo giữ gìn niềm tin mà ngươi đang có đối với Ta."

"Kính thưa Thế Tôn, nếu thật khó cho con—một người có quan điểm khác, có niềm tin khác, có sở thích khác, có sự thực hành khác, có bậc đạo sư khác—có thể đạt được và an trú trong sự giải thoát thanh tịnh. Thì kính thưa Thế Tôn, con sẽ khéo léo giữ gìn niềm tin mà con đang có đối với Thế Tôn."

Thế Tôn đã nói những điều này. Du sĩ Bhaggavagotta vui mừng đón nhận lời dạy của Thế Tôn.

Kết thúc Kinh Pāthika thứ nhất.