Tương Ưng với Mục Kiền Liên (MOGGALÀNA)

Chương về Tôn giả Mục Kiền Liên

SN 40.1 Tầng Thiền Thứ Nhất Paṭhamajhānapañhāsutta

Một thời, Tôn giả Đại Mục Kiền Liên đang ở gần thành Xá-vệ, tại Tịnh xá Kỳ-viên Cấp-cô-độc. Tại đó, Tôn giả Đại Mục Kiền Liên gọi các Tỷ kheo: "Này các Hiền giả Tỷ kheo!"

"Thưa Hiền giả," họ đáp lời. Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nói điều này:

"Này các Hiền giả, vừa rồi, khi tôi đang độc cư thiền định, một ý nghĩ đã khởi lên trong tâm tôi: 'Người ta nói về một trạng thái gọi là "Sơ thiền (first absorption / tầng thiền thứ nhất)". Vậy Sơ thiền là gì?' Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo, hoàn toàn ly tham dục (sensual desire / các ham muốn thuộc giác quan), ly các bất thiện pháp (unskillful qualities / các trạng thái tâm không tốt), chứng và trú Sơ thiền, một trạng thái có Hỷ (rapture / sự hân hoan) và An vui (bliss / lạc) do ly dục sinh, với trạng thái có tầm có tứ (placing the mind and keeping it connected / hướng ý nghĩ về một đề tài và giữ sự quan sát đề tài đó). Đây được gọi là Sơ thiền.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Sơ thiền. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về tham dục đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Sơ thiền, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Sơ thiền; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Sơ thiền.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Sơ thiền.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp (direct knowledge / thắng tri) với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.2 Tầng Thiền Thứ Hai Dutiyajhānapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Nhị thiền. Vậy Nhị thiền là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Khi tầm và tứ được lắng dịu, một Tỷ kheo chứng và trú Nhị thiền, một trạng thái có Hỷ và An vui do định (immersion / sự tập trung cao độ) sinh, với sự trong sáng nội tâm và nhất tâm, không tầm, chỉ có tứ (without placing the mind and keeping it connected / không hướng ý nghĩ về đề tài nào và chỉ im lặng để quan sát). Đây được gọi là Nhị thiền.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Nhị thiền. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về tầm đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Nhị thiền, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Nhị thiền; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Nhị thiền.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Nhị thiền.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.3 Tầng Thiền Thứ Ba Tatiyajhānapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Tam thiền. Vậy Tam thiền là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Với sự phai nhạt của Hỷ, một Tỷ kheo chứng và trú Tam thiền, nơi họ thiền định với xả (equanimity / sự nhìn nhận bình thản, không thiên vị), chánh niệm và tỉnh giác, thân cảm nhận được sự an vui mà các bậc Thánh mô tả: "Người an vui trong niệm xả" Đây được gọi là Tam thiền.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Tam thiền. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về Hỷ đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Tam thiền, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Tam thiền; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Tam thiền.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Tam thiền. Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.4 Tầng Thiền Thứ Tư Catutthajhānapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Tứ thiền. Vậy Tứ thiền là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi, từ bỏ an vui và khổ đau, và chấm dứt hỷ và ưu đã có từ trước, một Tỷ kheo chứng và trú Tứ thiền, không khổ không vui, với xả và niệm hoàn toàn trong sạch. Đây được gọi là Tứ thiền.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Tứ thiền. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về An vui đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Tứ thiền, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Tứ thiền; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Tứ thiền.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Tứ thiền.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.5 Không Vô Biên Xứ Ākāsānañcāyatanapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Không Vô Biên Xứ (dimension of infinite space / cõi trời nơi không gian là vô tận)'. Vậy Không Vô Biên Xứ là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo—vượt hoàn toàn qua các nhận thức về sắc (perceptions of form / tưởng / nhận thức về hình dạng dạng(form)), chấm dứt các nhận thức về sự va chạm (perceptions of impingement / nhận thức về sự va chạm, chướng ngại), không chú ý đến các nhận thức về sự đa dạng (perceptions of diversity / nhận thức về sự khác biệt)—nhận biết rằng "không gian là vô tận", chứng và trú trong Không Vô Biên Xứ. Đây được gọi là Không Vô Biên Xứ.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Không Vô Biên Xứ. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về các hình sắc đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Không Vô Biên Xứ, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Không Vô Biên Xứ; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Không Vô Biên Xứ.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Không Vô Biên Xứ.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.6 Thức Vô Biên Xứ Viññāṇañcāyatanapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Thức Vô Biên Xứ (dimension of infinite consciousness / cõi trời nơi thức là vô tận)'. Vậy Thức Vô Biên Xứ là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo, vượt hoàn toàn qua Không Vô Biên Xứ, nhận biết rằng "thức (consciousness / thức phát sinh từ thân và tâm, là một khái niệm tương tự như 'điện' phát sinh từ cuộn dây quay trong từ trường) là vô tận", chứng và trú trong Thức Vô Biên Xứ. Đây được gọi là Thức Vô Biên Xứ.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Thức Vô Biên Xứ. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về Không Vô Biên Xứ đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Thức Vô Biên Xứ, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Thức Vô Biên Xứ; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Thức Vô Biên Xứ.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Thức Vô Biên Xứ.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.7 Vô Sở Hữu Xứ Ākiñcaññāyatanapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Vô Sở Hữu Xứ (dimension of nothingness / cõi trời nơi không có gì cả)'. Vậy Vô Sở Hữu Xứ là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo, vượt hoàn toàn qua Thức Vô Biên Xứ, nhận biết rằng "không có gì cả", chứng và trú trong Vô Sở Hữu Xứ. Đây được gọi là Vô Sở Hữu Xứ.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Vô Sở Hữu Xứ. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về Thức Vô Biên Xứ đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Vô Sở Hữu Xứ, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Vô Sở Hữu Xứ; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Vô Sở Hữu Xứ.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Vô Sở Hữu Xứ.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.8 Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Nevasaññānāsaññāyatanapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (dimension of neither perception nor non-perception / cõi trời nơi nhận thức không phải có cũng không phải không)'. Vậy Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo, vượt hoàn toàn qua Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú trong Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây được gọi là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, suy nghĩ và chú ý về Vô Sở Hữu Xứ đã xâm chiếm tôi.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.9 Vô Tướng Animittapañhāsutta

"Người ta nói về một trạng thái gọi là 'vô tướng tâm định (signless immersion of the heart / sự nhập định vào trạng thái không có dấu hiệu, không có đối tượng)'. Vậy vô tướng tâm định là gì? Tôi nghĩ rằng: 'Đó là khi một Tỷ kheo, không chú ý đến bất kỳ tướng (signs / các dấu hiệu, đặc điểm của đối tượng) nào, chứng và trú trong vô tướng tâm định. Đây được gọi là vô tướng tâm định.'

Và thế là... tôi đã chứng và trú trong vô tướng tâm định. Khi tôi đang trong trạng thái thiền định đó, thức của tôi đã chạy theo các tướng.

Khi ấy, Đức Phật đã hiện đến với tôi bằng thần thông và nói: 'Này Mục Kiền Liên, Mục Kiền Liên! Đừng sao nhãng vô tướng tâm định, này Bà-la-môn! Hãy an trú tâm con vào vô tướng tâm định; hãy hợp nhất tâm con và nhập tâm con vào vô tướng tâm định.'

Và thế là, sau một thời gian... tôi đã chứng và trú trong vô tướng tâm định.

Vậy nếu có ai đáng được gọi là một đệ tử đã đạt được đại hiểu biết trực tiếp với sự trợ giúp của Bậc Đạo Sư, thì đó chính là tôi."

SN 40.10 Với Đế Thích Sakkasutta

Và rồi Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, dễ dàng như một người mạnh duỗi hay co cánh tay, đã biến mất khỏi Tịnh xá Kỳ-viên và hiện ra giữa các vị trời ở cõi trời Ba Mươi Ba. Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với năm trăm vị thiên tử đến gần Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, đảnh lễ rồi đứng sang một bên. Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nói với ông:

"Này Vua của các vị trời, thật tốt khi quy y Phật. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh (sentient beings / các loài hữu tình), khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời (heavenly realm / cảnh giới của các vị trời). Thật tốt khi quy y Pháp. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời. Thật tốt khi quy y Tăng đoàn (Saṅgha / cộng đồng tu sĩ Phật giáo). Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời."

"Thưa Tôn giả Mục Kiền Liên, thật tốt khi quy y Phật... quy y Pháp... quy y Tăng đoàn. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời."

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với sáu trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với bảy trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám mươi ngàn vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với năm trăm vị thiên tử đến gần Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, đảnh lễ rồi đứng sang một bên. Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nói với ông:

"Này Vua của các vị trời, thật tốt khi có niềm tin vững chắc (experiential confidence / tịnh tín / niềm tin có được qua trải nghiệm) nơi Đức Phật: 'Đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.' Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời.

Thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Giáo pháp: 'Giáo pháp đã được Đức Thế Tôn khéo giảng dạy—hiển hiện trong đời này, có hiệu quả tức thì, mời gọi đến để thấy, có tính hướng thượng, để người trí tự mình liễu tri.' Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời.

Thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Tăng đoàn: 'Tăng đoàn của các đệ tử Đức Thế Tôn là những người thực hành thiện đạo, trực đạo, như lý đạo, và chánh đạo. Gồm có bốn đôi, tám bậc. Đây là Tăng đoàn của các đệ tử Đức Thế Tôn, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được hiếu khách, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay kính lễ, và là phước điền vô thượng cho đời.' Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời.

Thật tốt khi có giới đức (ethical conduct / hành vi đạo đức) được các bậc Thánh yêu mến, không bị sứt mẻ, không tì vết, không đốm, không ô nhiễm, có tính giải thoát, được người trí tán thán, không bị lầm chấp, và đưa đến định. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời."

"Thưa Tôn giả Mục Kiền Liên, thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật... nơi Giáo pháp... nơi Tăng đoàn... và có giới đức được các bậc Thánh yêu mến... Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời."

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với sáu trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với bảy trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám mươi ngàn vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với năm trăm vị thiên tử đến gần Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, đảnh lễ rồi đứng sang một bên. Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nói với ông:

"Này Vua của các vị trời, thật tốt khi quy y Phật. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời. Họ vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, sắc đẹp, hạnh phúc, vinh quang, quyền lực, cảnh sắc, âm thanh, hương thơm, vị nếm, và xúc chạm.

Thật tốt khi quy y Pháp...

Thật tốt khi quy y Tăng đoàn. Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời. Họ vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, sắc đẹp, hạnh phúc, vinh quang, quyền lực, cảnh sắc, âm thanh, hương thơm, vị nếm, và xúc chạm."

"Thưa Tôn giả Mục Kiền Liên, thật tốt khi quy y Phật..."

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với sáu trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với bảy trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám mươi ngàn vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với năm trăm vị thiên tử đến gần Tôn giả Đại Mục Kiền Liên, đảnh lễ rồi đứng sang một bên. Tôn giả Đại Mục Kiền Liên nói với ông:

"Này Vua của các vị trời, thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật: 'Đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác... Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.' Đó là lý do tại sao một số chúng sanh, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, được tái sinh vào nơi tốt lành, một cõi trời. Họ vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, sắc đẹp, hạnh phúc, vinh quang, quyền lực, cảnh sắc, âm thanh, hương thơm, vị nếm, và xúc chạm.

Thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Giáo pháp...

Thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Tăng đoàn...

Thật tốt khi có giới đức được các bậc Thánh yêu mến..."

"Thưa Tôn giả Mục Kiền Liên, thật tốt khi có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật..."

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với sáu trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với bảy trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám trăm vị thiên tử...

Khi ấy, Đế Thích, vua của các vị trời, cùng với tám mươi ngàn vị thiên tử...

SN 40.11 Với Candana, v.v. Candanasutta

Khi ấy, thiên tử Candana...

thiên tử Suyāma...

thiên tử Santusita...

thiên tử Sunimmita...

thiên tử Vasavatti...

(Kể lại đầy đủ như trong Kinh Với Đế Thích.)