MN 3. Người Thừa Tự Pháp

(Dhammadāyāda Sutta)

1. Tôi nghe như vầy. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Savatthi), tại Kỳ Viên (Jeta’s Grove), vườn ông Anāthapindika (Anāthapindika’s Park). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ kheo: “Này các Tỳ kheo.” ^51 - “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ kheo đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. "Này các Tỳ kheo, hãy là người thừa tự Pháp của ta, chớ là người thừa tự của cải vật chất. Vì lòng thương tưởng các ngươi, ta đã nghĩ: ‘Mong sao các đệ tử của ta là người thừa tự Pháp của ta, chớ không phải là người thừa tự của cải vật chất.’ Nếu các ngươi là người thừa tự của cải vật chất của ta, không phải là người thừa tự Pháp của ta, các ngươi sẽ bị khiển trách như vầy: ‘Các đệ tử của vị Đạo Sư sống như những người thừa tự của cải vật chất của Ngài, không phải là người thừa tự Pháp của Ngài’; và ta sẽ bị khiển trách như vầy: ‘Các đệ tử của vị Đạo Sư sống như những người thừa tự của cải vật chất của Ngài, không phải là người thừa tự Pháp của Ngài.’

"Nếu các ngươi là người thừa tự Pháp của ta, không phải là người thừa tự của cải vật chất của ta, các ngươi sẽ không bị khiển trách [như sẽ được nói]: ‘Các đệ tử của vị Đạo Sư sống như những người thừa tự Pháp của Ngài, không phải là người thừa tự của cải vật chất của Ngài’; và ta sẽ không bị khiển trách [như sẽ được nói]: ‘Các đệ tử của vị Đạo Sư sống như những người thừa tự Pháp của Ngài, không phải là người thừa tự của cải vật chất của Ngài.’ Do vậy, này các Tỳ kheo, hãy là người thừa tự Pháp của ta, chớ là người thừa tự của cải vật chất. Vì lòng thương tưởng các ngươi, ta đã nghĩ: ‘Mong sao các đệ tử của ta là người thừa tự Pháp của ta, chớ không phải là người thừa tự của cải vật chất của ta?’

3. “Này các Tỳ kheo, ví như ta đã ăn no, từ chối nhận thêm thức ăn, đã dùng xong, đã đủ, đã vừa đủ nhu cầu, và một ít đồ ăn khất thực còn thừa để bỏ đi. Rồi có hai Tỳ kheo đến [13] đang đói và yếu sức, và ta bảo họ: ‘Này các Tỳ kheo, ta đã ăn no…đã vừa đủ nhu cầu, nhưng có đồ ăn khất thực này của ta còn thừa để bỏ đi. Hãy ăn nếu các vị muốn; nếu các vị không ăn thì ta sẽ bỏ nó đi chỗ nào không có cây cỏ hoặc thả xuống nước chỗ nào không có sinh vật.’ Rồi một Tỳ kheo nghĩ: ‘Thế Tôn đã ăn no…đã vừa đủ nhu cầu, nhưng có đồ ăn khất thực này của Thế Tôn còn thừa để bỏ đi; nếu chúng ta không ăn thì Thế Tôn sẽ bỏ nó đi…Nhưng điều này đã được Thế Tôn nói: “Này các Tỳ kheo, hãy là người thừa tự Pháp của ta, chớ là người thừa tự của cải vật chất.” Nay đồ ăn khất thực này là một trong những của cải vật chất. Giả sử thay vì ăn đồ ăn khất thực này, ta trải qua đêm và ngày đói và yếu sức.’ Và thay vì ăn đồ ăn khất thực đó, vị ấy đã trải qua đêm và ngày đói và yếu sức. Rồi vị Tỳ kheo thứ hai nghĩ: ‘Thế Tôn đã ăn no…đã vừa đủ nhu cầu, nhưng có đồ ăn khất thực này của Thế Tôn còn thừa để bỏ đi…Giả sử ta ăn đồ ăn khất thực này và trải qua đêm và ngày đó không đói cũng không yếu sức.’ Và sau khi ăn đồ ăn khất thực đó, vị ấy đã trải qua đêm và ngày đó không đói cũng không yếu sức. Nay mặc dù vị Tỳ kheo kia nhờ ăn đồ ăn khất thực đó mà đã trải qua đêm và ngày đó không đói cũng không yếu sức, nhưng vị Tỳ kheo thứ nhất đáng được tôn trọng và tán dương hơn bởi ta. Vì sao vậy? Vì điều đó sẽ đưa đến sự ít muốn, tri túc, thiểu dục, dễ nuôi, và tinh tấn nỗ lực cho vị ấy trong một thời gian dài. ^52 Do vậy, này các Tỳ kheo, hãy là người thừa tự Pháp của ta, chớ là người thừa tự của cải vật chất. Vì lòng thương tưởng các ngươi, ta đã nghĩ: ‘Mong sao các đệ tử của ta là người thừa tự Pháp của ta, chớ không phải là người thừa tự của cải vật chất của ta?’”

3. KINH THỪA TỰ PHÁP

3. KINH THỪA TỰ PHÁP (Dhammadàyàda Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Khi ở tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo”, --“Bạch Thế Tôn”, các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói:

– Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự Pháp của Ta, đừng là những người thừa tự tài vật. Ta có lòng thương tưởng các Ngươi và Ta nghĩ: “Làm sao những đệ tử của Ta là những người thừa tự Pháp của Ta, không phải là những người thừa tự tài vật”. Và này các Tỷ-kheo, nếu các Ngươi là những người thừa tự tài vật của Ta, không phải là những người thừa tự Pháp, thì không những các Ngươi trở thành những người mà người ta nói: “Cả thầy và trò đều là những người thừa tự tài vật, không phải là những người thừa tự Pháp”, mà cả Ta cũng trở thành người mà người ta nói: “Cả thầy và trò đều là những người thừa tự tài vật, không phải là những người thừa tự Pháp”.

Và này các Tỷ-kheo, nếu các Ngươi là những người thừa tự Pháp của Ta, không phải là những người thừa tự tài vật, thời không những các Ngươi trở thành những người mà người ta nói: “Cả Thầy và trò là những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự tài vật”, mà cả Ta cũng trở thành người mà người ta nói: “Cả Thầy và trò đều là những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự tài vật”. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là những người thừa tự Pháp của Ta, đừng là những người thừa tự tài vật. Ta có lòng thương tưởng các Ngươi và Ta nghĩ: “Làm sao những đệ tử của Ta là những người thừa tự Pháp của Ta, không phải là những người thừa tự tài vật?”.

Này các Tỷ-kheo, ở đây, một thời Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực của Ta đáng được quăng bỏ. Khi ấy có hai Tỷ-kheo đến, đói lả và kiệt sức. Ta có thể nói với hai vị ấy: “Này các Tỷ-kheo, Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực này của Ta đáng được quăng bỏ. Nếu các Ngươi muốn, hãy ăn đi. Nếu các Ngươi không muốn ăn, Ta sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay Ta sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy”. Rồi một Tỷ-kheo có thể nghĩ như sau: “Nay Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy. Nhưng Thế Tôn có dạy như sau: “Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự Pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật”. Ðây là loại tài vật; món đồ ăn này, ta hãy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày hôm nay, bị đói lả và kiệt sức”. Rồi vị ấy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày ấy, đói lả và kiệt sức. Tỷ-kheo thứ hai nghĩ như sau: “Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy. Vậy ta hãy ăn loại đồ ăn này, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm nay như vậy”. Rồi vị ấy ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy. Này các Tỷ-kheo, dầu cho Tỷ-kheo này, sau khi ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy, nhưng đối với Ta, Tỷ-kheo đầu tiên đáng được kính nể hơn, và đáng được tán thán hơn. Vì sao vậy? Vì như vậy sẽ đưa đến cho Tỷ-kheo ấy, trong một thời gian lâu ngày, ít dục, biết đủ, khổ hạnh, dễ nuôi dưỡng, tinh cần, tinh tấn. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự Pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật.

4. Đấy là điều Thế Tôn nói. Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ (Sublime One) đứng dậy khỏi chỗ ngồi và đi vào trú xứ (dwelling) của Ngài. Không lâu sau khi Thế Tôn đi khỏi, tôn giả Sāriputta (Sāriputta) gọi các Tỳ kheo: “Này chư Hiền, các Tỳ kheo.” - “Thưa Hiền giả,” các vị ấy đáp lời. [14] Tôn giả Sāriputta nói như sau:

5. “Này chư Hiền, bằng cách nào các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật (secluded) lại không tu tập trong ẩn dật? Và bằng cách nào các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại tu tập trong ẩn dật?”

“Thật vậy, thưa Hiền giả, chúng con từ phương xa đến để học hỏi từ tôn giả Sāriputta ý nghĩa của lời nói này. Thật tốt lành thay nếu tôn giả Sāriputta giải thích ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe từ tôn giả, các Tỳ kheo sẽ ghi nhớ.”

“Vậy, này chư Hiền, hãy nghe và chú ý kỹ những gì ta sẽ nói.”

“Vâng, thưa Hiền giả,” các Tỳ kheo đáp lời. Tôn giả Sāriputta nói như sau:

6. "Này chư Hiền, bằng cách nào các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại không tu tập trong ẩn dật? Ở đây, các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại không tu tập trong ẩn dật; họ không từ bỏ (abandon) những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ; họ sống xa hoa và phóng dật (luxurious and careless), dẫn đầu trong sự thối thất (backsliding), xao lãng sự ẩn dật (neglectful of seclusion).

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo trưởng thượng (elder bhikkhus) đáng bị khiển trách vì ba lý do. ^53 Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ không tu tập trong ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ nhất này. Họ không từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ hai này. Họ sống xa hoa và phóng dật, dẫn đầu trong sự thối thất, xao lãng sự ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo trưởng thượng đáng bị khiển trách vì ba lý do này.

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo trung niên (middle bhikkhus) đáng bị khiển trách vì ba lý do. Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ không tu tập trong ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ nhất này. Họ không từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ hai này. Họ sống xa hoa và phóng dật, dẫn đầu trong sự thối thất, xao lãng sự ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo trung niên đáng bị khiển trách vì ba lý do này.

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo tân học (new bhikkhus) đáng bị khiển trách vì ba lý do. Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ không tu tập trong ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ nhất này. Họ không từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ hai này. Họ sống xa hoa và phóng dật, dẫn đầu trong sự thối thất, xao lãng sự ẩn dật: họ đáng bị khiển trách vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo tân học đáng bị khiển trách vì ba lý do này.

"Chính bằng cách này mà các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại không tu tập trong ẩn dật.

7. "Này chư Hiền, bằng cách nào các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật [15] lại tu tập trong ẩn dật? Ở đây, các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại tu tập trong ẩn dật; họ từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ; họ không sống xa hoa và phóng dật, họ tha thiết tránh sự thối thất, và dẫn đầu trong sự ẩn dật.

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo trưởng thượng đáng được tán dương (commended) vì ba lý do. Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ tu tập trong ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ nhất này. Họ từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng được tán dương vì lý do thứ hai này. Họ không sống xa hoa và phóng dật; họ tha thiết tránh sự thối thất và dẫn đầu trong sự ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo trưởng thượng đáng được tán dương vì ba lý do này.

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo trung niên đáng được tán dương vì ba lý do. Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ tu tập trong ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ nhất này. Họ từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng được tán dương vì lý do thứ hai này. Họ không sống xa hoa và phóng dật; họ tha thiết tránh sự thối thất và dẫn đầu trong sự ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo trung niên đáng được tán dương vì ba lý do này.

"Trong điều này, các vị Tỳ kheo tân học đáng được tán dương vì ba lý do. Vì là đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật mà họ tu tập trong ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ nhất này. Họ từ bỏ những gì vị Đạo Sư bảo họ từ bỏ: họ đáng được tán dương vì lý do thứ hai này. Họ không sống xa hoa và phóng dật; họ tha thiết tránh sự thối thất và dẫn đầu trong sự ẩn dật: họ đáng được tán dương vì lý do thứ ba này. Các vị Tỳ kheo tân học đáng được tán dương vì ba lý do này.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nói xong, Thế Tôn từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tịnh xá. Lúc ấy, Tôn giả Sariputta (Xá-lợi-phất), sau khi Thế Tôn đi chẳng bao lâu, liền gọi các Tỷ-kheo: “Này các Hiền giả Tỷ- kheo!” --“Thưa vâng Hiền giả”, các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta nói:

“Này các Hiền giả, như thế nào vị Ðạo sư sống viễn ly mà các đệ tử không tùy học viễn ly? Và như thế nào vị Ðạo sư sống viễn ly và các đệ tử tùy học viễn ly?” --“Này Hiền giả, chúng tôi từ xa lại để được hiểu nghĩa lý câu nói này từ Tôn giả Sariputta. Lành thay, nếu Tôn giả Sariputta thuyết giảng nghĩa lý câu nói ấy. Sau khi được nghe Tôn giả Sariputta thuyết giảng, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì” --“Chư Hiền, vậy hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ giảng” --“Thưa vâng, Hiền giả”, những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta nói như sau:

– Này chư Hiền, ở đây vị Ðạo Sư sống viễn ly các đệ tử không tùy học viễn ly. Những pháp nào vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ bỏ, và họ sống trong sự đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng Tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng bị quở trách. Vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly. Ðó là trường hợp thứ nhất, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và những pháp nào vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ bỏ. Ðó là trường hợp thứ hai, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Ðó là trường hợp thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba trường hợp này đáng bị quở trách.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng bị quở trách, … (như trên)…

Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng bị quở trách. Vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly. Ðó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và những pháp nào vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ bỏ. Ðó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Ðó là trường hợp thứ ba, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng bị quở trách.

Này chư Hiền, như vậy là những trường hợp vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly.

Và như thế nào, vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly? Này chư Hiền, vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Những pháp nào, vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ; và họ không sống trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Ðó là trường hợp thứ nhất, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ. Ðó là trường hợp thứ hai, các Thượng tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly. Ðó là trường hợp thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng được tán thán.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. … (như trên)…

Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Ðó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Ðạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ. Ðó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc và dẫn đầu về viễn ly. Ðó là trường hợp thứ ba, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng được tán thán.

"Chính bằng cách này mà các đệ tử của vị Đạo Sư sống ẩn dật lại tu tập trong ẩn dật.

8. "Này chư Hiền, điều ác ở đây là tham lam (greed) và sân hận (hate). ^54 Có một Trung Đạo (Middle Way) để từ bỏ tham lam và sân hận, mang lại tuệ giác (vision), mang lại tri kiến (knowledge), đưa đến an tịnh (peace), đến thắng trí (direct knowledge), đến giác ngộ (enlightenment), đến Niết bàn (Nibbāna). Và Trung Đạo ấy là gì? Chính là con đường Thánh Tám Ngành (Noble Eightfold Path) này; tức là, chánh kiến (right view), chánh tư duy (right intention), chánh ngữ (right speech), chánh nghiệp (right action), chánh mạng (right livelihood), chánh tinh tấn (right effort), chánh niệm (right mindfulness), và chánh định (right concentration). Đây là Trung Đạo mang lại tuệ giác, mang lại tri kiến, đưa đến an tịnh, đến thắng trí, đến giác ngộ, đến Niết bàn. ^55

9-15. “Điều ác ở đây là giận dữ (anger) và báo thù (revenge)… khinh miệt (contempt) và thái độ thống trị (domineering attitude)… ganh tỵ (envy) và keo kiệt (avarice)… dối trá (deceit) và gian lận (fraud)… ngoan cố (obstinacy) [16] và tự phụ (presumption)… tự mãn (conceit) và kiêu ngạo (arrogance)… phù phiếm (vanity) và cẩu thả (negligence). Có một Trung Đạo để từ bỏ phù phiếm và cẩu thả, mang lại tuệ giác, mang lại tri kiến, đưa đến an tịnh, đến thắng trí, đến giác ngộ, đến Niết bàn. Và Trung Đạo ấy là gì? Chính là con đường Thánh Tám Ngành này; tức là, chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, và chánh định. Đây là Trung Đạo mang lại tuệ giác, mang lại tri kiến, đưa đến an tịnh, đến thắng trí, đến giác ngộ, đến Niết bàn.”

Đấy là điều tôn giả Sāriputta nói. Các Tỳ kheo hoan hỷ, tín thọ lời dạy của tôn giả Sāriputta.

Từ ngữ:

• Pháp / Dhamma / Dhamma / Giáo pháp, lời dạy của Đức Phật.
• Vật chất / Material things / Material things / Của cải, những thứ thuộc về vật chất, không phải tinh thần.
• Thừa tự / Dāyāda / Heirs / Người kế thừa.
• Khiển trách / Reproached / Reproached / Bị chê trách, quở trách.
• Đạo Sư / Teacher / Teacher / Đức Phật.
• Đệ tử / Disciples / Disciples / Học trò, người theo học Phật pháp.
• Khất thực / Almsfood / Almsfood / Thức ăn xin được.
• Thiểu dục / Fewness of wishes / Fewness of wishes / Ít ham muốn.
• Tri túc / Contentment / Contentment / Biết đủ.
• Thiểu dục / Effacement / Effacement / Sự gột rửa, làm cho tiêu tan (tham ái, bản ngã).
• Dễ nuôi / Easy support / Easy support / Dễ dàng được cung cấp vật chất cần thiết.
• Tinh tấn nỗ lực / Arousal of energy / Arousal of energy / Phát khởi năng lượng, sự siêng năng tinh tấn.
• Thiện Thệ / Sugata / Sublime One / Một trong những danh hiệu của Phật, bậc đã đi một cách tốt đẹp (trên con đường giải thoát).
• Trú xứ / Dwelling / Dwelling / Nơi ở, chỗ cư trú.
• Ẩn dật / Secluded / Secluded / Yên tĩnh, vắng vẻ, tách biệt khỏi sự ồn ào, náo nhiệt.
• Từ bỏ / Abandon / Abandon / Buông bỏ, loại bỏ.
• Xa hoa và phóng dật / Luxurious and careless / Luxurious and careless / Sống hưởng thụ, buông thả và thiếu cẩn trọng.
• Thối thất / Backsliding / Backsliding / Sự thoái lui, thụt lùi trên con đường tu tập.
• Xao lãng sự ẩn dật / Neglectful of seclusion / Neglectful of seclusion / Không chú trọng, bỏ bê việc sống ẩn dật.
• Tỳ kheo trưởng thượng / Elder bhikkhus / Elder bhikkhus / Các vị Tỳ kheo lớn tuổi hơn, thâm niên hơn.
• Tỳ kheo trung niên / Middle bhikkhus / Middle bhikkhus / Các vị Tỳ kheo có tuổi đời và thâm niên trung bình.
• Tỳ kheo tân học / New bhikkhus / New bhikkhus / Các vị Tỳ kheo mới xuất gia, tuổi đời và thâm niên còn ít.
• Tán dương / Commended / Commended / Khen ngợi, ca ngợi.
• Tham lam / Greed / Greed / Lòng tham, sự tham muốn quá độ.
• Sân hận / Hate / Hate / Sự giận dữ, ghét bỏ.
• Trung Đạo / Middle Way / Middle Way / Con đường trung dung, không rơi vào hai cực đoan.
• Tuệ giác / Vision / Vision / Khả năng thấy rõ sự thật, trí tuệ.
• Tri kiến / Knowledge / Knowledge / Sự hiểu biết, nhận thức.
• An tịnh / Peace / Peace / Sự bình yên, tĩnh lặng.
• Thắng trí / Direct knowledge / Direct knowledge / Trí tuệ thấu suốt, hiểu biết trực tiếp và sâu sắc.
• Giác ngộ / Enlightenment / Enlightenment / Sự chứng ngộ, đạt được trạng thái Phật quả.
• Niết bàn / Nibbāna / Nibbāna / Trạng thái giải thoát khỏi mọi khổ đau, luân hồi.
• Thánh Tám Ngành / Noble Eightfold Path / Noble Eightfold Path / Con đường cao quý gồm tám yếu tố đưa đến giải thoát.
• Chánh kiến / Right view / Right view / Hiểu biết đúng đắn về chân lý, quy luật của cuộc sống.
• Chánh tư duy / Right intention / Right intention / Suy nghĩ đúng đắn, hướng thiện.
• Chánh ngữ / Right speech / Right speech / Lời nói chân thật, hòa ái, có ích.
• Chánh nghiệp / Right action / Right action / Hành động đúng đắn, không gây hại.
• Chánh mạng / Right livelihood / Right livelihood / Sinh kế chân chính, không làm hại người khác.
• Chánh tinh tấn / Right effort / Right effort / Nỗ lực đúng đắn, siêng năng trên con đường tu tập.
• Chánh niệm / Right mindfulness / Right mindfulness / Chánh niệm, sự tỉnh giác trong mọi khoảnh khắc.
• Chánh định / Right concentration / Right concentration / Tập trung tâm ý đúng đắn, thiền định.
• Giận dữ / Anger / Anger / Cơn giận, sự phẫn nộ.
• Báo thù / Revenge / Revenge / Sự trả thù, hành động đáp trả sự tổn thương.
• Khinh miệt / Contempt / Contempt / Sự coi thường, khinh bỉ.
• Thái độ thống trị / Domineering attitude / Domineering attitude / Thái độ muốn kiểm soát, áp đặt người khác.
• Ganh tỵ / Envy / Envy / Sự đố kỵ, ganh ghét người khác.
• Keo kiệt / Avarice / Avarice / Tính b скупой, tham lam, không muốn chia sẻ.
• Dối trá / Deceit / Deceit / Sự lừa dối, không trung thực.
• Gian lận / Fraud / Fraud / Sự lừa đảo, chiếm đoạt bằng thủ đoạn.
• Ngoan cố / Obstinacy / Obstinacy / Tính cứng đầu, không chịu nghe lời khuyên.
• Tự phụ / Presumption / Presumption / Sự tự cao, cho mình là hơn người.
• Tự mãn / Conceit / Conceit / Sự kiêu căng, tự cao tự đại.
• Kiêu ngạo / Arrogance / Arrogance / Tính kiêu hãnh, coi thường người khác.
• Phù phiếm / Vanity / Vanity / Sự hão huyền, trống rỗng, không thực chất.
• Cẩu thả / Negligence / Negligence / Sự lơ là, thiếu cẩn thận, không chu đáo.
• Tín thọ / Delighted / Delighted / Vui mừng và tin nhận.

Này chư Hiền, như vậy là những trường hợp vị Ðạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly.

Ở đây, này chư Hiền, tham là ác pháp, và sân cũng là ác pháp, có một con đường Trung đạo diệt trừ tham và diệt trừ sân, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này chư Hiền con đường Trung đạo ấy là gì - (con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Ðó là con đường Thánh tám ngành, tức là: Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường Trung đạo, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Ở đây, này chư Hiền, phẫn nộ là ác pháp và hiềm hận cũng là ác pháp, giả dối là ác pháp và não hại cũng là ác pháp, tật đố là ác pháp và xan lẫn cũng là ác pháp, man trá là ác pháp và phản bội cũng là ác pháp, ngoan cố là ác pháp và bồng bột nông nổi cũng là ác pháp, mạn là ác pháp và tăng thượng mạn cũng là ác pháp, kiêu là ác pháp và phóng dật cũng là ác pháp. Có một con đường Trung đạo diệt trừ kiêu và diệt trừ phóng dật, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này chư Hiền, con đường Trung đạo ấy là gì - (con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Ðó là con đường Thánh tám ngành, tức là: Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường Trung đạo khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Tôn giả Sariputta thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời giảng của Tôn giả Sariputta.

-ooOoo-