MN 13. Bài Kinh Đại về Khổ Uẩn

(Mahādukkhakkhandha Sutta)

1. Tôi nghe như vầy. Một lần nọ, Đức Phật (The Blessed One) đang ở tại Sāvatthī trong khu rừng Jeta, công viên của Anāthapiṇ̣ika.

2. Rồi, vào buổi sáng, một số tỳ kheo (bhikkhus) mặc y, cầm bát và y ngoài, [84] đi vào Sāvatthī để khất thực. Rồi họ nghĩ: “Vẫn còn quá sớm để đi khất thực ở Sāvatthī. Hay là chúng ta đến công viên của những người tu khổ hạnh (wanderers) thuộc các giáo phái khác.” Vì vậy, họ đến công viên của những người tu khổ hạnh thuộc các giáo phái khác và chào hỏi họ. Sau khi cuộc nói chuyện lịch sự và thân thiện này kết thúc, họ ngồi xuống một bên. Những người tu khổ hạnh nói với họ:

3. “Các bạn, Sa môn (recluse) Gotama mô tả sự hiểu biết đầy đủ về dục lạc (sensual pleasures), và chúng tôi cũng vậy; Sa môn Gotama mô tả sự hiểu biết đầy đủ về sắc (material form), và chúng tôi cũng vậy; Sa môn Gotama mô tả sự hiểu biết đầy đủ về cảm thọ (feelings), và chúng tôi cũng vậy. Vậy thì sự khác biệt ở đây là gì, thưa các bạn, sự khác nhau là gì, sự khác biệt giữa lời dạy Pháp (Dhamma) của Sa môn Gotama và của chúng tôi, giữa những lời chỉ dẫn của ngài và của chúng tôi là gì?”

4. Rồi những tỳ kheo đó không tán thành cũng không phản đối lời của những người tu khổ hạnh. Không làm gì cả, họ đứng dậy khỏi chỗ ngồi và ra đi, nghĩ rằng: “Chúng ta sẽ hiểu ý nghĩa của những lời này khi ở trước Đức Phật.”

5. Khi họ đã đi khất thực ở Sāvatthī và trở về sau khi khất thực, sau bữa ăn, họ đến gặp Đức Phật, và sau khi đảnh lễ ngài, họ ngồi xuống một bên và kể cho ngài nghe những gì đã xảy ra. [Đức Phật nói:] [85]

13. ÐẠI KINH KHỔ UẨN

13. ÐẠI KINH KHỔ UẨN (Mahàdukkhakkhanda Sutta)

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Thế Tôn ở Savatthi, tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), trong vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc).

Lúc ấy nhiều Tỷ-kheo buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào thành Savatthi khất thực. Rồi các Tỷ-kheo ấy suy nghĩ: “Nay còn quá sớm để đi khất thực ở Savatthi. Chúng ta hãy đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo”. Các Tỷ-kheo ấy đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo, nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao rồi ngồi xuống một bên. Các Du sĩ ngoại đạo ấy nói với các Tỷ-kheo đang ngồi xuống một bên.

– Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ. Chư Hiền, ở đây có sự đặc thù nào, sự dị biệt nào, sự sai khác nào giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi về vấn đề thuyết pháp hay vấn đề giáo huấn?

Các Tỷ-kheo ấy không hoan hỷ cũng không chỉ trích những lời nói các Du sĩ ngoại đạo, không hoan hỷ, không chỉ trích, các Tỷ-kheo từ chỗ ngồi đứng dậy, từ biệt với ý nghĩ: “Chúng ta sẽ học ý nghĩa lời nói này từ Thế Tôn”.

Rồi các Tỷ-kheo ấy, sau khi khất thực ở Savatthi, khi ăn xong và đi khất thực trở về, liền đến chỗ Thế Tôn ở, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây chúng con buổi sáng đắp y, cầm y bát vào thành Savatthi khất thực. Bạch Thế Tôn, rồi chúng con suy nghĩ: “Nay còn quá sớm để đi khất thực ở Savatthi. Chúng ta hãy nghĩ đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo”. Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến ngôi vườn các Du sĩ ngoại đạo, sau khi đến xong, nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao rồi ngồi xuống một bên, Bạch Thế Tôn, các Du sĩ ngoại đạo ấy nói với chúng con đang ngồi một bên: “Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các dục. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các sắc pháp. Chư Hiền, Sa-môn Gotama nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ, chúng tôi cũng nêu rõ sự hiểu biết hoàn toàn về các cảm thọ. Chư Hiền ở đây có sự đặc thù nào, sự dị biệt nào, sự sai khác nào giữa Sa-môn Gotama và chúng tôi về vấn đề thuyết pháp hay vấn đề giảng huấn?” Bạch Thế Tôn, chúng con không hoan hỷ, không chỉ trích những lời nói các Du sĩ ngoại đạo. Không hoan hỷ, không chỉ trích, chúng con từ chỗ ngồi đứng dậy, từ biệt với ý nghĩ: “Chúng ta sẽ học ý nghĩa lời nói này từ Thế Tôn”.

6. "Này các tỳ kheo, những người tu khổ hạnh thuộc các giáo phái khác nói như vậy nên được hỏi như sau: ‘Nhưng, thưa các bạn, sự thỏa mãn (gratification) là gì, sự nguy hiểm (danger) là gì, và sự thoát ly (escape) là gì trong trường hợp của dục lạc? Sự thỏa mãn là gì, sự nguy hiểm là gì, và sự thoát ly là gì trong trường hợp của sắc? Sự thỏa mãn là gì, sự nguy hiểm là gì, và sự thoát ly là gì trong trường hợp của cảm thọ?’ Bị hỏi như vậy, những người tu khổ hạnh thuộc các giáo phái khác sẽ không thể giải thích được vấn đề, và hơn nữa, họ sẽ gặp khó khăn. Tại sao vậy? Bởi vì đó không phải là lĩnh vực của họ. Này các tỳ kheo, ta không thấy ai trong thế giới này với chư thiên, Ma vương (Māras), và Phạm thiên (Brahmās), trong thế hệ này với các sa môn và bà la môn (brahmins), với các hoàng tử và người dân, có thể làm thỏa mãn tâm trí bằng câu trả lời cho những câu hỏi này, ngoại trừ Như Lai (Tathāgata) hoặc đệ tử của ngài hoặc người đã học được điều đó từ họ.

– Này các Tỷ-kheo, các Du sĩ ngoại đạo nói như vậy cần được trả lời như sau: “Chư Hiền, thế nào là vị ngọt các dục? Thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly? Thế nào là vị ngọt các sắc pháp, thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly? Thế nào là vị ngọt các cảm thọ, thế nào là sự nguy hiểm, thế nào là sự xuất ly?” Này các Tỷ-kheo, khi được hỏi vậy, các Du sĩ ngoại đạo không thể trả lời được và sẽ bị mắc vào các khó khăn khác. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì vấn đề này không thuộc khả năng hiểu biết của họ. Này các Tỷ-kheo, Ta không thấy một ai trong thế giới này với chư Thiên, Mara, Phạm thiên, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người, mà câu trả lời các câu hỏi được chấp nhận, trừ Như Lai, đệ tử Như Lai và những ai được nghe hai vị này.

(DỤC LẠC)

7. (i) "Và này các tỳ kheo, sự thỏa mãn trong trường hợp của dục lạc là gì? Này các tỳ kheo, có năm sợi dây dục lạc này. Năm sợi dây đó là gì? Các sắc (forms) có thể nhận biết bằng mắt, đáng mong muốn, đáng khao khát, dễ chịu và đáng yêu, liên quan đến ham muốn nhục dục, và kích thích ham muốn. Các âm thanh có thể nhận biết bằng tai… Các mùi hương có thể nhận biết bằng mũi… Các vị có thể nhận biết bằng lưỡi… Các xúc chạm có thể nhận biết bằng thân, đáng mong muốn, đáng khao khát, dễ chịu và đáng yêu, liên quan đến ham muốn nhục dục, và kích thích ham muốn. Đây là năm sợi dây dục lạc. Giờ đây, niềm vui và sự hoan hỉ phát sinh phụ thuộc vào năm sợi dây dục lạc này là sự thỏa mãn trong trường hợp của dục lạc.

8. (ii) "Và này các tỳ kheo, sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc là gì? Ở đây, này các tỳ kheo, vì nghề nghiệp mà một người thuộc dòng dõi quý tộc (clansman) kiếm sống - cho dù là kiểm tra, kế toán, tính toán, làm ruộng, buôn bán, chăn nuôi, bắn cung, phục vụ hoàng gia, hoặc bất kỳ nghề nghiệp nào - anh ta phải đối mặt với lạnh, anh ta phải đối mặt với nóng, anh ta bị tổn thương do sự tiếp xúc với ruồi trâu, muỗi, gió, mặt trời, và các loài bò sát; anh ta có nguy cơ chết vì đói và khát. Giờ đây, đây là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc, một khối khổ đau có thể nhìn thấy ngay tại đây và bây giờ, có dục lạc là nguyên nhân, dục lạc là nguồn gốc, dục lạc là nền tảng, [86] nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

9. "Nếu không có tài sản nào đến với người thuộc dòng dõi quý tộc trong khi anh ta làm việc, nỗ lực và cố gắng như vậy, anh ta đau buồn, than khóc, và than vãn, anh ta khóc lóc đấm ngực và trở nên quẫn trí, kêu lên: ‘Công việc của tôi là vô ích, nỗ lực của tôi là vô ích!’ Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

10. "Nếu tài sản đến với người thuộc dòng dõi quý tộc trong khi anh ta làm việc, nỗ lực và cố gắng như vậy, anh ta trải qua đau đớn và buồn phiền trong việc bảo vệ nó: ‘Làm thế nào để cả vua chúa lẫn trộm cướp không lấy đi tài sản của tôi, lửa không thiêu rụi nó, nước không cuốn trôi nó, và những người thừa kế đáng ghét không lấy đi nó?’ Và khi anh ta bảo vệ và giữ gìn tài sản của mình, vua chúa hoặc trộm cướp lấy đi nó, hoặc lửa thiêu rụi nó, hoặc nước cuốn trôi nó, hoặc những người thừa kế đáng ghét lấy đi nó. Và anh ta đau buồn, than khóc, và than vãn, anh ta khóc lóc đấm ngực và trở nên quẫn trí, kêu lên: ‘Những gì tôi đã có, tôi không còn nữa!’ Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

11. "Hơn nữa, với dục lạc là nguyên nhân, dục lạc là nguồn gốc, dục lạc là nền tảng, nguyên nhân đơn giản là dục lạc, vua chúa cãi nhau với vua chúa, quý tộc cãi nhau với quý tộc, bà la môn cãi nhau với bà la môn, gia chủ cãi nhau với gia chủ; mẹ cãi nhau với con, con cãi nhau với mẹ, cha cãi nhau với con, con cãi nhau với cha; anh em cãi nhau với anh em, anh em cãi nhau với chị em, chị em cãi nhau với anh em, bạn bè cãi nhau với bạn bè. Và ở đây, trong những cuộc cãi vã, ẩu đả và tranh chấp của họ, họ tấn công nhau bằng nắm đấm, cục đất, gậy gộc, hoặc dao, do đó họ phải chịu cái chết hoặc đau khổ chết người. Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

12. "Hơn nữa, với dục lạc là nguyên nhân… người ta cầm kiếm và khiên, đeo cung và tên, và họ xông vào trận chiến, tập hợp thành hai hàng, với mũi tên và giáo bay và kiếm lóe sáng; và ở đó họ bị thương bởi mũi tên và giáo, và đầu họ bị cắt bởi kiếm, do đó họ phải chịu cái chết hoặc đau khổ chết người. Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

13. "Hơn nữa, với dục lạc là nguyên nhân… người ta cầm kiếm và khiên, đeo cung và tên, và họ tấn công các thành lũy trơn trượt, với mũi tên và giáo bay [87] và kiếm lóe sáng; và ở đó họ bị thương bởi mũi tên và giáo, bị tạt chất lỏng sôi và bị đè dưới vật nặng, và đầu họ bị cắt bởi kiếm, do đó họ phải chịu cái chết hoặc đau khổ chết người. Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

14. "Hơn nữa, với dục lạc là nguyên nhân… người ta đột nhập vào nhà, cướp bóc của cải, phạm tội trộm cắp, phục kích trên đường cao tốc, dụ dỗ vợ người khác, và khi bị bắt, vua chúa bắt họ phải chịu nhiều hình phạt tra tấn. Vua chúa cho đánh họ bằng roi, đánh bằng gậy, đánh bằng dùi cui; họ bị chặt tay, chặt chân, chặt cả tay và chân; họ bị cắt tai, cắt mũi, cắt cả tai và mũi; họ bị tra tấn bằng ‘nồi cháo’, bằng ‘cạo vỏ sò’, bằng ‘miệng Rāhu’, bằng ‘vòng lửa’, bằng ‘bàn tay cháy’, bằng ‘bó cỏ’, bằng ‘váy vỏ cây’, bằng ‘linh dương’, bằng ‘móc thịt’, bằng ‘đồng xu’, bằng ‘muối dưa’, bằng ‘chốt xoay’, bằng ‘nệm cuộn’; [^201] và họ bị tạt dầu sôi, và họ bị ném cho chó ăn thịt, và họ bị đóng cọc sống, và đầu họ bị cắt bằng kiếm - do đó họ phải chịu cái chết hoặc đau khổ chết người. Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc… nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

15. "Hơn nữa, với dục lạc là nguyên nhân, dục lạc là nguồn gốc, dục lạc là nền tảng, nguyên nhân đơn giản là dục lạc, người ta buông thả trong hành vi sai trái của thân, khẩu và ý. Làm như vậy, khi thân xác tan rã, sau khi chết, họ tái sinh vào các cõi thiếu thốn, trong một cảnh giới bất hạnh, trong sự đọa đày, thậm chí trong địa ngục. Giờ đây, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của dục lạc, một khối khổ đau trong đời sống tương lai, [^202] có dục lạc là nguyên nhân, dục lạc là nguồn gốc, dục lạc là nền tảng, nguyên nhân đơn giản là dục lạc.

16. (iii) "Và này các tỳ kheo, sự thoát ly trong trường hợp của dục lạc là gì? Đó là sự loại bỏ ham muốn và dục vọng, sự từ bỏ ham muốn và dục vọng đối với dục lạc. [^203] Đây là sự thoát ly trong trường hợp của dục lạc.

17. "Rằng những sa môn và bà la môn không hiểu như thật sự là sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của dục lạc, có thể tự mình hiểu đầy đủ về dục lạc hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về dục lạc - điều đó là không thể. Rằng những sa môn và bà la môn hiểu như thật sự là [88] sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của dục lạc, có thể tự mình hiểu đầy đủ về dục lạc hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về dục lạc - điều đó là có thể.

(Vị ngọt các dục)

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các dục? Này các Tỷ-kheo, có năm pháp tăng trưởng dục này: Các sắc pháp do nhãn căn nhận thức, khả ái, khả lạc, khả ý, khả hỷ, tương ứng với dục, hấp dẫn, các tiếng do nhĩ căn nhận thức… các hương do tỷ căn nhận thức… các vị do thiệt căn nhận thức… các xúc do thân căn nhận thức, khả ái, khả lạc, khả ý, khả hỷ, tương ứng với dục, hấp dẫn. Này các Tỷ-kheo, có năm pháp tăng trưởng dục như vậy. Này các Tỷ-kheo, y cứ vào năm pháp tăng trưởng dục này, có lạc hỷ khởi lên, như vậy là vị ngọt các dục.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các dục? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có thiện nam tử nuôi sống với nghề nghiệp, như đếm ngón tay, như tính toán, như ước toán, như làm ruộng, như buôn bán, như chăn bò, như bắn cung, như làm công cho vua, như làm một nghề nào khác. Người ấy phải chống đỡ lạnh, phải chống đỡ nóng, phải chịu đựng sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng, mặt trời, các loài bò sát, bị chết đói chết khát. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục, thiết thực hiện tại, thuộc khổ uẩn, lấy dục làm nhân, lấy dục làm duyên, là nguồn gốc của dục, là nguyên nhân của dục.

Này các Tỷ-kheo, nếu thiện nam tử ấy nỗ lực như vậy, tinh cần như vậy, tinh tấn như vậy, nhưng các tài sản ấy không được đến tay mình, vị ấy than vãn, buồn phiền khóc than, đấm ngực, mê man bất tỉnh: “Ôi! Sự nỗ lực của ta thật sự là vô ích, sự tinh cần của ta thật sự không kết quả”. Này các Tỷ-kheo, như vậy, là sự nguy hiểm các dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Này các Tỷ-kheo, nếu thiện nam tử ấy nỗ lực như vậy, tinh cần như vậy, tinh tấn như vậy, và các tài sản ấy được đến tay mình, vì phải hộ trì các tài sản ấy, vị ấy cảm thọ sự đau khổ, ưu tư: “Làm sao các vua chúa khỏi cướp đoạt chúng, làm sao trộm cướp khỏi cướp đoạt chúng, làm sao lửa khỏi đốt cháy, nước khỏi cuốn trôi, hay các kẻ thừa tự không xứng đáng khỏi cướp đoạt chúng?” Dầu vị ấy hộ trì như vậy, giữ gìn như vậy, vua chúa vẫn cướp đoạt các tài sản ấy, trộm cướp vẫn cướp đoạt, lửa vẫn đốt cháy, nước vẫn cuốn trôi hay các kẻ thừa tự không xứng đáng vẫn cướp đoạt chúng. Vị ấy than vãn, buồn phiền, khóc than, đấm ngực, mê man bất tỉnh: “Cái đã thuộc của ta, nay ta không có nữa”. Này các Tỷ- kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân, do dục làm duyên, do dục làm nguyên nhân, do chính dục làm nhân, vua tranh đoạt với vua, Sát-đế-lị tranh đoạt với Sát-đế-lị, Bà-la-môn tranh đoạt với Bà-la- môn, gia chủ tranh đoạt với gia chủ, mẹ tranh đoạt với con, con tranh đoạt với mẹ, cha tranh đoạt với con, con tranh đoạt với cha, anh em tranh đoạt với anh em, anh tranh đoạt với chị, chị tranh đoạt với anh, bạn bè tranh đoạt với bạn bè. Khi họ đã dấn mình vào tranh chấp, tranh luận, tranh đoạt; họ công phá nhau bằng tay; họ công phá nhau bằng đá; họ công phá nhau bằng gậy; họ công phá nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân… do chính dục làm nhân, họ cầm mâu và thuẫn, họ đeo cung và tên, họ dàn trận hai mặt, và tên được nhắm bắn nhau, đao được quăng ném nhau, kiếm được vung chém nhau. Họ bắn đâm nhau bằng tên, họ quăng đâm nhau bằng đao, họ chặt đầu nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân… do chính dục làm nhân, họ cầm mâu và thuẩn, họ đeo cung và tên, họ công phá thành quách mới trét vôi hồ và tên được nhắm bắn nhau, đao được quăng ném nhau, kiếm được vung chém nhau. Ở đây, họ bắn đâm nhau bằng tên, họ quăng đâm nhau bằng đao, họ đổ nước phân sôi, họ đè bẹp nhau bằng đá, họ chặt đầu nhau bằng kiếm. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân… do chính dục làm nhân, họ đột nhập nhà cửa, họ cướp giật đồ đạc, họ hành động như kẻ cướp, họ phục kích các đường lớn, họ đi đến vợ người. Các vua chúa khi bắt được một người như vậy liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo tai, họ cắt mũi, họ xẻo tai cắt mũi, họ dùng hình phạt vạc dầu, họ dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành hình con sò), họ dùng hình phạt la hầu khẩu hình… Hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng hoa)… chúc thủ hình (đốt tay)… khu hành hình (lấy rơm bện lại rồi siết chặt)… bì y hình (lấy vỏ cây làm áo)… linh dương hình (hình phạt con dê núi)… câu nhục hình (lấy câu móc vào thịt)… tiền hình (cắt thịt thành hình đồng tiền)… khối trấp hình… chuyển hình… cao đạp đài… họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc những người sống, họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây họ đi đến tử vong, đi đến sự đau khổ gần như tử vong. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm của dục… (như trên)… là nguyên nhân của dục.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, do dục làm nhân… do chính dục làm nhân, họ sống làm các ác hạnh về thân, làm các ác hạnh về lời nói, làm các ác hạnh về ý. Do họ sống làm các ác hạnh về thân, làm các ác hạnh về lời nói, làm các ác hạnh về ý, khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các dục, đưa đến đau khổ tương lai, là khổ uẩn, do dục làm nhân, do dục làm duyên, do dục làm nhân duyên, do chính dục làm nhân.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là sự xuất ly các dục? Này các Tỷ-kheo, đây là sự điều phục dục tham đối với các dục, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các dục.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt các dục là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định sẽ không như thật tuệ tri các dục của họ, họ cũng không có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các dục, sự kiện như vậy không thể xảy ra. Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các dục là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định sẽ như thật tuệ tri các dục của họ, họ cũng có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các dục, sự kiện như vậy có xảy ra.

(SẮC)

18. (i) “Và này các tỳ kheo, sự thỏa mãn trong trường hợp của sắc là gì? Giả sử có một cô gái thuộc dòng dõi quý tộc, dòng dõi bà la môn, hoặc dòng dõi gia chủ, ở tuổi mười lăm hoặc mười sáu, không quá cao cũng không quá thấp, không quá gầy cũng không quá béo, không quá đen cũng không quá trắng. Vẻ đẹp và sự đáng yêu của cô ấy có phải là ở đỉnh cao không?” - “Vâng, thưa tôn giả.” - "Giờ đây, niềm vui và sự hoan hỉ phát sinh phụ thuộc vào vẻ đẹp và sự đáng yêu đó là sự thỏa mãn trong trường hợp của sắc.

19. (ii) “Và này các tỳ kheo, sự nguy hiểm trong trường hợp của sắc là gì? Sau này, người ta có thể thấy người phụ nữ đó ở đây ở tuổi tám mươi, chín mươi, hoặc một trăm, già nua, cong như mái nhà, gập người, chống gậy, run rẩy, yếu đuối, tuổi trẻ của cô ấy đã qua, răng cô ấy bị gãy, tóc bạc, tóc thưa, hói, nhăn nheo, với các chi đầy vết đốm. Các tỳ kheo nghĩ gì? Vẻ đẹp và sự đáng yêu trước đây của cô ấy đã biến mất và sự nguy hiểm trở nên rõ ràng chưa?” - “Vâng, thưa tôn giả.” - "Này các tỳ kheo, đây là một sự nguy hiểm trong trường hợp của sắc.

20. “Hơn nữa, người ta có thể thấy người phụ nữ đó bị bệnh, đau khổ, và ốm nặng, nằm trong phân và nước tiểu của chính mình, được một số người nâng lên và đặt xuống. Các tỳ kheo nghĩ gì? Vẻ đẹp và sự đáng yêu trước đây của cô ấy đã biến mất và sự nguy hiểm trở nên rõ ràng chưa?” - “Vâng, thưa tôn giả.” - "Này các tỳ kheo, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của sắc.

21. “Hơn nữa, người ta có thể thấy người phụ nữ đó là một xác chết bị ném bỏ ở bãi tha ma, một, hai, hoặc ba ngày chết, sưng phồng, tím tái, và rỉ dịch. Các tỳ kheo nghĩ gì? Vẻ đẹp và sự đáng yêu trước đây của cô ấy đã biến mất và sự nguy hiểm trở nên rõ ràng chưa?” - “Vâng, thưa tôn giả.” - "Này các tỳ kheo, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của sắc.

22-29. “Hơn nữa, người ta có thể thấy người phụ nữ đó là một xác chết bị ném bỏ ở bãi tha ma, bị quạ, diều hâu, kền kền, chó, chó rừng, hoặc các loại sâu bọ khác ăn thịt… [89]… một bộ xương với thịt và máu, được giữ lại với nhau bằng gân… một bộ xương không có thịt, dính máu, được giữ lại với nhau bằng gân… xương rời rạc rải rác khắp nơi - đây là xương tay, kia là xương chân, đây là xương đùi, kia là xương sườn, đây là xương hông, kia là xương sống, đây là hộp sọ… xương trắng bệch, màu vỏ sò… xương chất đống, hơn một năm tuổi… xương mục nát và vỡ vụn thành bụi. Các tỳ kheo nghĩ gì? Vẻ đẹp và sự đáng yêu trước đây của cô ấy đã biến mất và sự nguy hiểm trở nên rõ ràng chưa?” - “Vâng, thưa tôn giả.” - "Này các tỳ kheo, đây cũng là một sự nguy hiểm trong trường hợp của sắc.

30. (iii) "Và này các tỳ kheo, sự thoát ly trong trường hợp của sắc là gì? Đó là sự loại bỏ ham muốn và dục vọng, sự từ bỏ ham muốn và dục vọng đối với sắc. Đây là sự thoát ly trong trường hợp của sắc.

31. "Rằng những sa môn và bà la môn không hiểu như thật sự là sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của sắc, có thể tự mình hiểu đầy đủ về sắc hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về sắc - điều đó là không thể. Rằng những sa môn và bà la môn hiểu như thật sự là sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của sắc, có thể tự mình hiểu đầy đủ về sắc hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về sắc - điều đó là có thể.

(Vị ngọt các sắc pháp)

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các sắc pháp? Này các Tỷ-kheo, như các thiếu nữ Sát-đế-lị, thiếu nữ Bà-la-môn hay thiếu nữ Gia chủ, tuổi khoảng độ mười lăm hay mười sáu tuổi, không quá lớn, không quá thấp, không quá ốm, không quá mập, không quá đen, không quá trắng, này các Tỷ-kheo, có phải trong thời ấy, họ đạt đến mỹ diệu tối thượng, sắc đẹp tối thượng?

– Bạch Thế Tôn, phải.

– Này các Tỷ-kheo, y cứ sắc đẹp mỹ diệu ấy khởi lên lạc thọ và hỷ thọ, như vậy là vị ngọt các sắc pháp.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các sắc pháp? Này các Tỷ-kheo, ở đây người ta có thể thấy bà chị ấy trong một thời khác, khoảng tám mươi tuổi, chín mươi tuổi hay một trăm tuổi, già yếu, cong như nóc nhà, lưng còm, phải dựa gậy để chống đỡ, vừa đi vừa run rẩy, đau ốm, tuổi trẻ đã tận, râu rụng, tóc bạc, hư rụng, sói đầu, da nhăn, tay chân bị khô đét tái xám. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa này các Tỷ-kheo, người ta có thể thấy bà chị ấy bị bệnh hoạn đau khổ, trầm bệnh, nằm đắm mình trong phân tiểu của mình, phải có người nâng dậy, phải có người đỡ nằm. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của người đó nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, một ngày hay hai ngày hay ba ngày, thi thể ấy trương phồng lên, xanh đen lại, nát thối ra. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu sắc đẹp xưa kia của cô gái đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, bị các loài quạ ăn, hay bị các loài diều hâu ăn, hay bị các chim kên ăn, hay bị các loài chó ăn, hay bị các loài giả can ăn, hay bị các loài côn trùng ăn. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng trong nghĩa địa, với các bộ xương còn liên kết với nhau, còn dính thịt và máu, còn được các đường gân cột lại… với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn dính thịt nhưng còn dính máu, còn được các đường gân cột bộ xương, không còn thịt, không có máu, còn được gân cột lại, chỉ còn có xương không dính lại với nhau, rải rác chỗ này chỗ kia, ở đây là xương tay, ở đây là xương chân, ở đây là xương ống, ở đây là xương bắp vế, ở đây là xương mông, ở đây là xương sống, ở đây là xương đầu. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm đã hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ta thấy cô gái ấy, thi thể bị quăng vào nghĩa địa, chỉ có toàn xương trắng màu vỏ ốc… chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm… chỉ còn các xương thối trở thành bột. Này các Tỷ-kheo, các Người nghĩ thế nào? Có phải sự mỹ diệu về sắc đẹp xưa kia của cô gái nay đã biến mất, và sự nguy hiểm hiện ra?

– Bạch Thế Tôn, sự thật là vậy.

– Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự nguy hiểm các sắc pháp.

Này các Tỷ-kheo và thế nào là sự xuất ly các sắc pháp? Này các Tỷ-kheo, đây là sự điều phục dục tham đối với các sắc pháp, sự đoạn trừ dục tham, như vậy là sự xuất ly các sắc pháp.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt các sắc pháp là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định sẽ không như thật tuệ tri các sắc pháp của họ, họ cũng không có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các sắc pháp, sự kiện như vậy không xảy ra. Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các sắc pháp là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định như thật tuệ tri các sắc pháp của

họ, họ cũng có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các sắc pháp, sự kiện như vậy có xảy ra.

(CẢM THỌ)

32. (i) "Và này các tỳ kheo, sự thỏa mãn trong trường hợp của cảm thọ là gì? Ở đây, này các tỳ kheo, hoàn toàn tách biệt khỏi dục lạc, tách biệt khỏi các trạng thái bất thiện, một tỳ kheo nhập và an trú trong sơ thiền (first jhāna), đi kèm với tầm (applied thought) và tứ (sustained thought), với hỷ (rapture) và lạc (pleasure) sinh ra từ sự tách biệt. [^204] Trong trường hợp như vậy, vị ấy không chọn cho sự đau khổ của chính mình, hoặc cho sự đau khổ của người khác, hoặc cho sự đau khổ của cả hai. [90] Vào lúc đó, vị ấy chỉ cảm thấy cảm thọ không có đau khổ. Sự thỏa mãn cao nhất trong trường hợp của cảm thọ là không có đau khổ, ta nói.

33-35. "Hơn nữa, với sự lắng dịu của tầm và tứ, một tỳ kheo nhập và an trú trong nhị thiền (second jhāna)… Với sự phai nhạt của hỷ… vị ấy nhập và an trú trong tam thiền (third jhāna)… Với sự từ bỏ lạc và khổ, vị ấy nhập và an trú trong tứ thiền (fourth jhāna)… Trong trường hợp như vậy, vị ấy không chọn cho sự đau khổ của chính mình, hoặc cho sự đau khổ của người khác, hoặc cho sự đau khổ của cả hai. Vào lúc đó, vị ấy chỉ cảm thấy cảm thọ không có đau khổ. Sự thỏa mãn cao nhất trong trường hợp của cảm thọ là không có đau khổ, ta nói.

36. (ii) "Và này các tỳ kheo, sự nguy hiểm trong trường hợp của cảm thọ là gì? Cảm thọ là vô thường (impermanent), khổ (suffering), và chịu sự thay đổi. Đây là sự nguy hiểm trong trường hợp của cảm thọ.

37. (iii) "Và này các tỳ kheo, sự thoát ly trong trường hợp của cảm thọ là gì? Đó là sự loại bỏ ham muốn và dục vọng, sự từ bỏ ham muốn và dục vọng đối với cảm thọ. Đây là sự thoát ly trong trường hợp của cảm thọ.

38. “Rằng những sa môn và bà la môn không hiểu như thật sự là sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của cảm thọ, có thể tự mình hiểu đầy đủ về cảm thọ hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về cảm thọ - điều đó là không thể. Rằng những sa môn và bà la môn hiểu như thật sự là sự thỏa mãn là sự thỏa mãn, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và sự thoát ly là sự thoát ly trong trường hợp của cảm thọ, có thể tự mình hiểu đầy đủ về cảm thọ hoặc hướng dẫn người khác để người đó có thể hiểu đầy đủ về cảm thọ - điều đó là có thể.”

Đó là những gì Đức Phật đã nói. Các tỳ kheo hoan hỷ và hài lòng với lời của Đức Phật.

Từ ngữ:

• Tỳ kheo / bhikkhu / ভিক্ষু: Nhà sư Phật giáo.
• Dục lạc / kāma-sukha / sensual pleasures: Niềm vui, sự thích thú liên quan đến các giác quan (nhìn, nghe, ngửi, nếm, xúc chạm).
• Sắc / rūpa / material form: Hình dạng vật chất, cơ thể.
• Cảm thọ / vedanā / feeling: Cảm giác, bao gồm cảm giác dễ chịu (lạc), khó chịu (khổ), và trung tính (không lạc không khổ).
• Sự thỏa mãn / assāda / gratification: Niềm vui, sự hài lòng có được từ một điều gì đó.
• Sự nguy hiểm / ādīnava / danger: Khía cạnh tiêu cực, bất lợi, hoặc hậu quả xấu của một điều gì đó.
• Sự thoát ly / nissaraṇa / escape: Cách để vượt qua, giải thoát khỏi một điều gì đó.
• Sơ thiền / paṭhama-jhāna / first jhāna: Trạng thái thiền định đầu tiên, nơi tâm trí tập trung và yên tĩnh, có hỷ và lạc.
• Nhị thiền / dutiya-jhāna / second jhāna: Trạng thái thiền định thứ hai, sâu hơn sơ thiền, nơi tầm và tứ đã lắng xuống.
• Tam thiền / tatiya-jhāna / third jhāna: Trạng thái thiền định thứ ba, nơi hỷ đã phai nhạt, chỉ còn lại lạc và xả.
• Tứ thiền / catuttha-jhāna / fourth jhāna: Trạng thái thiền định thứ tư, nơi cả lạc và khổ đều đã được từ bỏ, chỉ còn lại sự thanh tịnh và xả.
• Vô thường / anicca / impermanent: Tính chất thay đổi, không bền vững của mọi sự vật.
• Khổ / dukkha / suffering: Sự không hài lòng, bất toại nguyện, bao gồm cả đau khổ về thể xác và tinh thần.
• Tầm / vitakka / applied thought: Hướng tâm đến đối tượng.
• Tứ / vicāra/ sustained thought: Duy trì sự chú tâm vào đối tượng.
• Hỷ / pīti / rapture: Cảm giác hân hoan, phấn chấn.
• Lạc / sukha / pleasure: Cảm giác dễ chịu, thoải mái.

(Vị ngọt các cảm thọ)

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị ngọt các cảm thọ? Ở đây các Tỷ-kheo ly các dục, ly các bất thiện pháp tự chứng và an trú vào Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Trong khi ấy, nếu vị ấy không nghĩ đến tự hại, không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai, trong khi ấy vị ấy cảm giác một cảm thọ vô hại. Này các Tỷ-kheo, tối thượng vô hại ấy, Ta nói là vị ngọt các cảm thọ.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú vào Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm… Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba… Tỷ-kheo xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Trong khi ấy nếu vị ấy không nghĩ đến tự hại, không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại cả hai, trong khi ấy vị ấy cảm giác một cảm thọ vô hại. Này các Tỷ-kheo, tối thượng vô hại ấy, Ta nói là vị ngọt các cảm thọ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự nguy hiểm các cảm thọ? Này các Tỷ-kheo, các cảm thọ là vô thường, khổ, biến hoại, như vậy là sự nguy hiểm các cảm thọ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự xuất ly các cảm thọ? Này các Tỷ-kheo, sự điều phục dục tham đối với các cảm thọ, sự đoạn trừ dục tham, như vậy gọi là sự xuất ly các cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt các cảm thọ là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định sẽ không như thật tuệ tri các cảm thọ của họ, họ cũng không có thể đặt người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các cảm thọ, sự kiện như vậy không xảy ra. Này các Tỷ-kheo, những Sa-môn, Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt các cảm thọ là vị ngọt như vậy, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm như vậy, sự xuất ly là sự xuất ly như vậy, những vị này nhất định như thật tuệ tri các cảm thọ của họ, họ có thể đặt các người khác trong một địa vị tương tự, nghĩa là như thật tuệ tri các cảm thọ, sự kiện như vậy có xảy ra.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế Tôn.

-ooOoo-