Skip to content

Nanamoli-Bodhi [link]

Thích Minh Châu [link]

MN 16. Vùng Hoang Vắng Trong Tâm

(Kinh Cetokhila)

[101] 1. Tôi nghe như vầy. Có lần Đức Phật đang ở tại Sāvatthī trong Rừng Jeta, Công viên của Anāthapiṇ̣ika. Ở đó, ngài nói với các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo.” “Bạch Thế Tôn,” họ đáp. Đức Phật nói điều này:

2. "Này các tỳ kheo, bất kỳ tỳ kheo nào chưa từ bỏ năm vùng hoang vắng trong tâm và chưa cắt đứt năm xiềng xích trong tâm mà có thể đạt được sự trưởng thành, tăng tiến và viên mãn trong Giáo Pháp và Luật này - điều đó là không thể. [^217]

16. KINH TÂM HOANG VU

16. KINH TÂM HOANG VU (Cetokhila Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này chư Tỷ-kheo”. --“Thưa vâng, bạch Thế Tôn”, các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào chưa diệt trừ năm tâm hoang vu, chưa đoạn tận năm tâm triền phược, vị ấy có thể lớn mạnh, trưởng thành, hưng thịnh trong pháp luật này, sự kiện này không xảy ra.

3. "Này các tỳ kheo, năm vùng hoang vắng trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ là gì? Ở đây, một tỳ kheo nghi ngờ, không chắc chắn, do dự và không tin tưởng vào Bậc Thầy, và do đó tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, đó là vùng hoang vắng thứ nhất trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

4. "Hơn nữa, một tỳ kheo nghi ngờ, không chắc chắn, do dự và không tin tưởng vào Giáo Pháp [^218] Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là vùng hoang vắng thứ hai trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

5. "Hơn nữa, một tỳ kheo nghi ngờ, không chắc chắn, do dự và không tin tưởng vào Tăng đoàn… Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là vùng hoang vắng thứ ba trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

6. "Hơn nữa, một tỳ kheo nghi ngờ, không chắc chắn, do dự và không tin tưởng vào sự rèn luyện… Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là vùng hoang vắng thứ tư trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

7. "Hơn nữa, một tỳ kheo tức giận và không hài lòng với các bạn đồng tu, oán giận và nhẫn tâm với họ, và do đó tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, đó là vùng hoang vắng thứ năm trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

"Đây là năm vùng hoang vắng trong tâm mà vị ấy chưa từ bỏ.

Thế nào là năm tâm hoang vu chưa được đoạn trừ? Chư Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo nghi ngờ bậc Ðạo Sư, do dự, không quyết đoán, không có tịnh tín. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghi ngờ bậc Ðạo Sư, do dự, không quyết đoán, không có tịnh tín, thời tâm vị này không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ nhất chưa được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghi ngờ Pháp, do dự, không quyết đoán, không có tịnh tín… (như trên)… Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ hai chưa được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghi ngờ Tăng, do dự, không quyết đoán, không có tịnh tín… (như trên)… Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ ba chưa được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghi ngờ các học pháp, do dự, không quyết đoán, không có tịnh tín… (như trên)… Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì; tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ tư chưa được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phẫn nộ đối với các đồng phạm hạnh, không có hoan hỷ, tâm tư chống đối, cứng rắn. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào phẫn nộ đối với các vị đồng phạm hạnh, không có hoan hỷ, tâm tư chống đối, cứng rắn, thời tâm của vị này không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ năm chưa được diệt trừ.

Như vậy là năm tâm hoang vu chưa được diệt trừ.

8. "Này các tỳ kheo, năm xiềng xích trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt là gì? Ở đây, một tỳ kheo không thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn dục lạc, và do đó tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, đó là xiềng xích thứ nhất trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt.

9. "Hơn nữa, một tỳ kheo không thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn thân thể [^219] Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là xiềng xích thứ hai trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt. [102]

10. "Hơn nữa, một tỳ kheo không thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn hình tướng… Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là xiềng xích thứ ba trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt.

11. "Hơn nữa, một tỳ kheo ăn bao nhiêu tùy thích cho đến khi bụng no căng và đắm mình trong những thú vui của việc ngủ, nằm dài và uể oải… Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành… đó là xiềng xích thứ tư trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt.

12. "Hơn nữa, một tỳ kheo sống đời sống thánh hạnh với mong muốn đạt được một địa vị chư thiên nào đó như sau: ‘Nhờ đức hạnh này, hoặc sự tuân thủ này, hoặc sự khổ hạnh này, hoặc đời sống thánh hạnh này, ta sẽ trở thành một vị thiên [vĩ đại] hoặc một vị thiên [nhỏ bé] nào đó,’ và do đó tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, đây là xiềng xích thứ năm trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt.

"Đây là năm xiềng xích trong tâm mà vị ấy chưa cắt đứt.

Thế nào là năm tâm triền phược chưa được đoạn tận? Chư Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo, đối với những dục, không phải không tham ái, không phải không dục cầu, không phải không ái luyến, không phải không khao khát, không phải không nhiệt tình, không phải không khát ái. Chư Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo nào đối với những dục, không phải không tham ái… không phải không khát ái, tâm của vị ấy không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai không hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm triền phược thứ nhất chưa được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đối với tự thân không phải không tham ái… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ hai chưa được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đối với các sắc pháp không phải không tham ái … (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ ba chưa được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào ăn cho đến thỏa thê, cho đến bụng chứa đầy, sống thiên nặng về khoái lạc về sàng tọa, khoái lạc về ngủ nghỉ, khoái lạc về thụy miên. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào ăn cho đến thỏa thê cho đến bụng chứa đầy… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ tư chưa được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào sống phạm hạnh với mong cầu được sanh thiên giới với ý nghĩ: “Ta với giới này, với hạnh này, với khổ hạnh này hay với phạm hạnh này sẽ được sanh làm chư Thiên này hay chư Thiên khác”. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào sống phạm hạnh… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ năm chưa được đoạn tận.

Như vậy là năm tâm triền phược chưa được đoạn tận.

13. "Này các tỳ kheo, bất kỳ tỳ kheo nào chưa từ bỏ năm vùng hoang vắng trong tâm này và chưa cắt đứt năm xiềng xích trong tâm này mà có thể đạt được sự trưởng thành, tăng tiến và viên mãn trong Giáo Pháp và Luật này - điều đó là không thể.

14. "Này các tỳ kheo, bất kỳ tỳ kheo nào đã từ bỏ năm vùng hoang vắng trong tâm và cắt đứt năm xiềng xích trong tâm mà có thể đạt được sự trưởng thành, tăng tiến và viên mãn trong Giáo Pháp và Luật này - điều đó là có thể.

15. "Này các tỳ kheo, năm vùng hoang vắng trong tâm mà vị ấy đã từ bỏ là gì? Ở đây, một tỳ kheo không nghi ngờ, không không chắc chắn, không do dự, hoặc không tin tưởng vào Bậc Thầy, và do đó tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, vùng hoang vắng thứ nhất trong tâm đã được vị ấy từ bỏ.

16. "Hơn nữa, một tỳ kheo không nghi ngờ, không không chắc chắn, không do dự, hoặc không tin tưởng vào Giáo Pháp… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… vùng hoang vắng thứ hai trong tâm đã được vị ấy từ bỏ.

17. "Hơn nữa, một tỳ kheo không nghi ngờ, không không chắc chắn, không do dự, hoặc không tin tưởng vào Tăng đoàn… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… vùng hoang vắng thứ ba trong tâm đã được vị ấy từ bỏ.

18. "Hơn nữa, một tỳ kheo không nghi ngờ, không không chắc chắn, không do dự, hoặc không tin tưởng vào sự rèn luyện… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… vùng hoang vắng thứ tư trong tâm đã được vị ấy từ bỏ.

19. "Hơn nữa, một tỳ kheo không tức giận và không hài lòng với các bạn đồng tu, không oán giận và nhẫn tâm với họ, và do đó tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. [103] Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, vùng hoang vắng thứ năm trong tâm đã được vị ấy từ bỏ.

"Đây là năm vùng hoang vắng trong tâm mà vị ấy đã từ bỏ.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào chưa diệt trừ năm tâm hoang vu này, chưa đoạn tận năm tâm triền phược này, vị ấy có thể lớn mạnh trưởng thành, hưng thịnh trong pháp luật này, sự kiện này không xảy ra.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đã diệt trừ năm tâm hoang vu, đã đoạn tận năm tâm triền phược, vị ấy có thể lớn mạnh, trưởng thành, hưng thịnh trong pháp luật này, sự kiện này có xảy ra.

Thế nào là năm tâm hoang vu đã được diệt trừ? Chư Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo không nghi ngờ bậc Ðạo Sư, không do dự, quyết đoán, tịnh tín. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không nghi ngờ bậc Ðạo Sư, không do dự, quyết đoán, tịnh tín, thời tâm vị này hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ nhất đã được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không nghi ngờ Pháp, không do dự, quyết đoán, tịnh tín… (như trên)… Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ hai đã được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không nghi ngờ Tăng, không do dự, quyết đoán, tịnh tín… (như trên)… Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ ba đã được diệt trừ.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không nghi ngờ học pháp, không do dự, quyết đoán, tịnh tín, thời tâm vị này hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ tư đã được diệt trừ.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không phẫn nộ đối với các vị đồng phạm hạnh, hoan hỷ, tâm tư không chống đối, cứng rắn. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không phẫn nộ đối với các vị đồng phạm hạnh, hoan hỷ, tâm tư không chống đối, cứng rắn, thời tâm vị này hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm hoang vu thứ năm đã được diệt trừ.

Như vậy là năm tâm hoang vu đã được diệt trừ.

20. "Này các tỳ kheo, năm xiềng xích trong tâm mà vị ấy đã cắt đứt là gì? Ở đây, một tỳ kheo thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn dục lạc, và do đó tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, xiềng xích thứ nhất trong tâm đã được vị ấy cắt đứt.

21. "Hơn nữa, một tỳ kheo thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn thân thể… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… xiềng xích thứ hai trong tâm đã được vị ấy cắt đứt.

22. "Hơn nữa, một tỳ kheo thoát khỏi tham ái, ham muốn, luyến ái, khao khát, nóng nảy và thèm muốn hình tướng… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… xiềng xích thứ ba trong tâm đã được vị ấy cắt đứt.

23. "Hơn nữa, một tỳ kheo không ăn bao nhiêu tùy thích cho đến khi bụng no căng và không đắm mình trong những thú vui của việc ngủ, nằm dài và uể oải… Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành… xiềng xích thứ tư trong tâm đã được vị ấy cắt đứt.

24. "Hơn nữa, một tỳ kheo không sống đời sống thánh hạnh với mong muốn đạt được một địa vị chư thiên nào đó như sau: ‘Nhờ đức hạnh này, hoặc sự tuân thủ này, hoặc sự khổ hạnh này, hoặc đời sống thánh hạnh này, ta sẽ trở thành một vị thiên [vĩ đại] hoặc một vị thiên [nhỏ bé] nào đó,’ và do đó tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực. Vì tâm của vị ấy hướng đến sự nhiệt thành, tận tụy, kiên trì và nỗ lực, xiềng xích thứ năm trong tâm đã được vị ấy cắt đứt.

"Đây là năm xiềng xích trong tâm mà vị ấy đã cắt đứt.

Thế nào là năm tâm triền phược đã được đoạn tận?

Chư Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo đối với những dục không có tham ái, không có dục cầu, không có ái luyến, không có khao khát, không có nhiệt tình, không có khát ái. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đối với những dục không có tham ái, không có dục cầu, không có ái luyến, không có khao khát, không có nhiệt tình, không có khát ái, tâm vị ấy hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm triền phược thứ nhất đã được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đối với tự thân không có tham ái… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ hai đã được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đối với các sắc pháp không có tham ái… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ ba đã được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không ăn cho đến thỏa thê, cho đến bụng chứa đầy, sống không thiên nặng về khoái lạc sàng tọa, khoái lạc về ngủ nghĩ, khoái lạc về thụy miên… (như trên)… như vậy là tâm triền phược thứ tư đã được đoạn tận.

Và lại nữa, chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào sống phạm hạnh, không mong cầu được sanh thiên giới với ý nghĩ: “Ta với giới này, với hạnh này, với khổ hạnh này, hay với phạm hạnh này, sẽ được sanh làm chư Thiên này hay chư Thiên khác”. Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào sống phạm hạnh, không mong cầu được sanh thiên giới với ý nghĩ: “Ta với giới này, với hạnh này, với khổ hạnh này, hay với phạm hạnh này, sẽ được sanh làm chư Thiên này hay chư Thiên khác”, tâm vị ấy hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn. Nếu tâm của ai hướng về nỗ lực, chuyên cần, kiên trì, tinh tấn, như vậy là tâm triền phược thứ năm đã được đoạn tận.

Như vậy là năm tâm triền phược đã được đoạn tận.

25. "Này các tỳ kheo, bất kỳ tỳ kheo nào đã từ bỏ năm vùng hoang vắng trong tâm này và cắt đứt năm xiềng xích trong tâm này mà có thể đạt được sự trưởng thành, tăng tiến và viên mãn trong Giáo Pháp và Luật này - điều đó là có thể.

26. "Vị ấy phát triển cơ sở cho năng lực siêu nhiên (spiritual power) bao gồm sự tập trung nhờ nhiệt tâm và nỗ lực kiên định; vị ấy phát triển cơ sở cho năng lực siêu nhiên bao gồm sự tập trung nhờ năng lượng và nỗ lực kiên định; vị ấy phát triển cơ sở cho năng lực siêu nhiên bao gồm sự tập trung nhờ [sự trong sạch của] tâm và nỗ lực kiên định; vị ấy phát triển cơ sở cho năng lực siêu nhiên bao gồm sự tập trung nhờ sự tìm tòi và nỗ lực kiên định. Và sự nhiệt tình là yếu tố thứ năm. [^220]

27. "Một tỳ kheo có được mười lăm yếu tố, bao gồm cả sự nhiệt tình, [104] có khả năng bứt phá, có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt được sự an toàn tối thượng khỏi sự trói buộc. [^221]

“Giả sử có một con gà mái với tám, mười, hoặc mười hai quả trứng, mà nó đã ấp, ủ và nuôi dưỡng đúng cách. Ngay cả khi nó không mong muốn: ‘Ôi, ước gì những con gà con của ta có thể chọc thủng vỏ trứng bằng móng vuốt và mỏ của chúng và nở ra an toàn!’ nhưng những con gà con vẫn có khả năng chọc thủng vỏ trứng bằng móng vuốt và mỏ của chúng và nở ra an toàn. [^222] Cũng vậy, một tỳ kheo có được mười lăm yếu tố, bao gồm cả sự nhiệt tình, có khả năng bứt phá, có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt được sự an toàn tối thượng khỏi sự trói buộc.”

Đó là những gì Đức Phật đã nói. Các tỳ kheo hoan hỷ và hài lòng với lời của Đức Phật.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đã đoạn tận năm tâm triền phược này, thời vị ấy có thể lớn mạnh, trưởng thành, hưng thịnh trong pháp luật này, sự kiện này có xảy ra.

Vị này tu tập như ý túc câu hữu với dục Thiền định, tinh cần hành; tu tập như ý túc câu hữu với tinh tấn Thiền định, tinh cần hành; tu tập như ý túc câu hữu với tâm Thiền định, tinh cần hành; tu tập như ý túc câu hữu với tư duy Thiền định; và tinh cần hành với nỗ lực là thứ năm.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đầy đủ mười lăm pháp kể cả nỗ lực, thời có đủ khả năng để phá vỡ, có đủ khả năng để chánh giác, có đủ khả năng để đạt thành vô thượng an ổn khỏi các ách phược.

Chư Tỷ-kheo, như có khoảng tám, mười hay mười hai cái trứng của con gà mái, những trứng này được con gà mái khéo ấp, ngồi lên trên, khéo ấp nóng, khéo ấp dưỡng, thời dầu cho con gà mái không khởi lên sự mong ước: “Mong rằng những con gà con của ta, sau khi đâm thủng vỏ trứng với móng chân nhọn của chúng, hay với mỏ của chúng, có thể thoát ra một cách yên ổn”, những con gà con ấy, sau khi đâm thủng vỏ trứng với móng chân nhọn của chúng hay với mỏ của chúng, có khả năng thoát ra một cách yên ổn. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, Tỷ-kheo đầy đủ mười lăm pháp, kể cả nỗ lực, thời có đủ khả năng để phá vỡ, có đủ khả năng để chánh giác, có đủ khả năng để đạt thành vô thượng an ổn khỏi các ách phược.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế Tôn.

-ooOoo-

Từ ngữ:

  • Vùng hoang vắng trong tâm / cetokhila / wildernesses in the heart: những trở ngại tinh thần ngăn cản sự tiến bộ trên con đường tu tập.
  • Xiềng xích trong tâm / saṃyojana / shackles in the heart: những ràng buộc tinh thần trói buộc chúng sinh trong vòng luân hồi.
  • Bậc Thầy / Satthari / the Teacher: Đức Phật, người chỉ đường dẫn lối cho chúng sinh.
  • Giáo Pháp / Dhamma / the Dhamma: lời dạy của Đức Phật, chân lý về thực tại.
  • Tăng đoàn / Sangha / the Sangha: cộng đồng các tu sĩ Phật giáo, những người thực hành và giữ gìn Giáo Pháp.
  • Sự rèn luyện / sikkhā / the training: quá trình tu tập để đạt được giác ngộ, bao gồm giới, định, tuệ.
  • Dục lạc / kāma / sensual pleasures: những thú vui giác quan, bao gồm sắc, thanh, hương, vị, xúc.
  • Thân thể / rūpa / the body: thân xác vật chất, một trong năm uẩn.
  • Hình tướng / form: bao gồm cả thân thể và các đối tượng bên ngoài được nhận thức qua các giác quan.
  • Năng lực siêu nhiên / Iddhipāda / basis for spiritual power: bốn yếu tố giúp phát triển các năng lực tinh thần, bao gồm: dục (chanda), tinh tấn (viriya), tâm (citta), thẩm (vīmaṃsā).
  • Nhiệt tâm / chanda / zeal: mong muốn, ý chí mạnh mẽ để đạt được mục tiêu.
  • Nỗ lực kiên định / padhānasaṅkhārehi / determined striving: sự cố gắng không ngừng nghỉ, không bỏ cuộc.
  • Sự an toàn tối thượng khỏi sự trói buộc / anuttaraṃ yogakkhemaṃ / the supreme security from bondage: Niết bàn, trạng thái giải thoát hoàn toàn khỏi khổ đau.