MN 31. Tiểu Kinh Gosinga

(Cūlagosinga Sutta)

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Phật (The Blessed One - Bậc Giác Ngộ) trú tại Nādikā, trong ngôi nhà Gạch.

2. Lúc bấy giờ, tôn giả Anuruddha, tôn giả Nandiya, và tôn giả Kimbila đang trú tại khu rừng Gosinga, nơi có nhiều cây Sa-la. [^354]

3. Rồi, vào buổi chiều, Đức Phật xả thiền và đi đến khu rừng Gosinga. Người giữ rừng thấy Đức Phật từ xa đi đến liền nói: “Sa môn (recluse - người tu hành), xin đừng vào khu rừng này. Có ba vị công tử (clansmen - người thuộc dòng dõi cao quý) đang tìm cầu sự an lạc cho mình. Xin đừng làm phiền họ.”

4. Tôn giả Anuruddha nghe người giữ rừng nói với Đức Phật liền bảo: “Này bạn giữ rừng, đừng ngăn Đức Phật . Đức Thế Tôn , bậc Đạo Sư (Teacher) của chúng ta, đã đến.” Rồi tôn giả Anuruddha đi đến chỗ tôn giả Nandiya và tôn giả Kimbila và nói: “Chư tôn giả (venerable sirs), hãy ra đây, hãy ra đây! Đức Thế Tôn , bậc Đạo Sư (Teacher) của chúng ta, đã đến.”

5. Rồi cả ba vị cùng đi ra đón Đức Phật . Một vị lấy bát và y vai trái, một vị chuẩn bị chỗ ngồi, và một vị dâng nước rửa chân. Đức Phật ngồi xuống chỗ đã chuẩn bị và rửa chân. Rồi ba vị tôn giả ấy đảnh lễ Đức Phật và ngồi xuống một bên. Khi họ đã an tọa, Đức Phật nói với họ: “Này Anuruddha, ta hy vọng tất cả các ông đều mạnh khỏe, ta hy vọng tất cả các ông đều an ổn, ta hy vọng các ông không gặp khó khăn gì trong việc khất thực (getting almsfood - nhận đồ ăn từ người dân cúng dường).”

“Bạch Đức Thế Tôn (Blessed One), chúng con đều mạnh khỏe, chúng con đều an ổn, và chúng con không gặp khó khăn gì trong việc khất thực.”

6. “Này Anuruddha, ta hy vọng tất cả các ông đều sống hòa hợp, tôn trọng lẫn nhau, không tranh cãi, hòa quyện như sữa với nước, nhìn nhau bằng ánh mắt từ ái.” “Bạch Thế Tôn , chắc chắn rồi, chúng con đang sống hòa hợp, tôn trọng lẫn nhau, không tranh cãi, hòa quyện như sữa với nước, nhìn nhau bằng ánh mắt từ ái.”

“Nhưng, này Anuruddha, các ông sống như vậy bằng cách nào?”

31. TIỂU KINH RỪNG SỪNG BÒ

31. TIỂU KINH RỪNG SỪNG BÒ (Cùlagosinga Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nadika, tại Ginjakavasatha.

Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha (A-na-luật-đà), Tôn giả Nandiya, Tôn giả Kimbila trú tại khu vườn trong rừng Gosinga (rừng Sừng bò) có nhiều cây ta-la.

Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều, sau khi tham thiền, đứng dậy đi đến khu vườn trong rừng Gosinga có nhiều cây ta-la. Người giữ vườn thấy Thế Tôn từ xa đi đến, liền bạch Thế Tôn:

– Bạch Sa-môn, chớ có vào khu vườn này. Có ba Thiện nam tử đang trú tại đây, rất ái luyến tự ngã. Chớ có phiền nhiễu các vị ấy.

Tôn giả Anuruddha nghe người giữ vườn nói chuyện với Thế Tôn như vậy liền nói với người giữ vườn:

– Này người giữ vườn, chớ có ngăn chận Thế Tôn. Thế Tôn, bậc Ðạo Sư của chúng tôi đã đến.

Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Tôn giả Nandiya Tôn giả Kimbila và nói:

– Chư Tôn giả hãy đến, chư Tôn giả hãy đến. Thế Tôn, bậc đạo sư của chúng ta đã đến.

Rồi Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila ra đón Thế Tôn, một người cầm y bát của Thế Tôn, một người sửa soạn chỗ ngồi, một người đặt sẵn nước rửa chân. Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã soạn sẵn, sau khi ngồi, Thế Tôn rửa chân. Rồi các Tôn giả ấy đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Và Thế Tôn nói với Tôn giả Anuruddha đang ngồi xuống một bên:

– Này các Anuruddha, các Ông có được an lành không? Có được sống yên vui không? Ði khất thực có khỏi mệt nhọc không?

– Bạch Thế Tôn, chúng con được an lành; bạch Thế Tôn, chúng con sống yên vui; bạch Thế Tôn, chúng con đi khất thực khỏi có mệt nhọc.

– Này các Anuruddha, các Ông có sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, không có cãi nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm không?

– Bạch Thế Tôn, thật sự chúng con sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, không có cãi nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm.

– Này các Anuruddha, như thế nào các Ông sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm?

7. “Bạch Thế Tôn , về việc đó, con nghĩ như vầy: ‘Thật là một lợi ích cho ta, thật là một lợi ích lớn cho ta, khi ta được sống với những người bạn đồng tu (companions in the holy life - những người bạn cùng tu tập theo con đường thánh thiện) như vậy.’ Con duy trì thân hành từ ái (bodily acts of loving-kindness - những hành động từ ái qua thân thể) đối với các vị tôn giả ấy cả khi công khai lẫn khi riêng tư; con duy trì khẩu hành từ ái (verbal acts of loving-kindness - những hành động từ ái qua lời nói) đối với họ cả khi công khai lẫn khi riêng tư; con duy trì ý hành từ ái (mental acts of loving-kindness - những hành động từ ái qua suy nghĩ) đối với họ cả khi công khai lẫn khi riêng tư. [^355] Con suy xét: ‘Tại sao ta không [207] gác lại những gì ta muốn làm và làm những gì các vị tôn giả này muốn làm?’ Rồi con gác lại những gì con muốn làm và làm những gì các vị tôn giả này muốn làm. Chúng con khác nhau về thân thể, bạch Thế Tôn , nhưng đồng nhất về tâm.”

Tôn giả Nandiya và tôn giả Kimbila cũng nói tương tự, và thêm rằng: “Đó là cách, bạch Thế Tôn , chúng con sống hòa hợp, tôn trọng lẫn nhau, không tranh cãi, hòa quyện như sữa với nước, nhìn nhau bằng ánh mắt từ ái.”

8. “Lành thay, lành thay, Anuruddha. Ta hy vọng tất cả các ông đều tinh tấn (diligent), nhiệt tâm (ardent), và kiên định (resolute).”

“Chắc chắn rồi, bạch Thế Tôn , chúng con tinh tấn, nhiệt tâm, và kiên định.”

“Nhưng, này Anuruddha, các ông tinh tấn như vậy bằng cách nào?”

9. “Bạch Thế Tôn , về việc đó, bất kỳ ai trong chúng con trở về từ làng trước với đồ khất thực (almsfood) sẽ chuẩn bị chỗ ngồi, dọn nước uống và nước rửa, và đặt thùng rác vào đúng chỗ. Bất kỳ ai trong chúng con trở về sau cùng sẽ ăn phần thức ăn còn lại, nếu muốn; nếu không thì sẽ đổ bỏ ở nơi không có cây cỏ hoặc đổ xuống nước nơi không có sinh vật. Vị ấy cất chỗ ngồi, nước uống và nước rửa. Vị ấy cất thùng rác sau khi đã rửa sạch và quét dọn trai đường (refectory - phòng ăn). Ai thấy các bình nước uống, nước rửa, hoặc nhà vệ sinh gần hết hoặc hết thì sẽ lo liệu. Nếu quá nặng, vị ấy sẽ ra hiệu bằng tay gọi người khác và họ cùng nhau làm, nhưng vì việc này chúng con không nói chuyện. Nhưng cứ mỗi năm ngày, chúng con ngồi lại với nhau suốt đêm để thảo luận về Pháp (Dhamma - Giáo lý của Đức Phật). Đó là cách chúng con tinh tấn, nhiệt tâm, và kiên định.”

10. “Lành thay, lành thay, Anuruddha. Nhưng trong khi các ông tinh tấn, nhiệt tâm, và kiên định như vậy, các ông có chứng đắc được trạng thái siêu nhân (superhuman state - trạng thái vượt trội hơn người thường) nào, một sự thù thắng về tri kiến (distinction in knowledge and vision - sự hiểu biết và tầm nhìn đặc biệt) xứng đáng với bậc thánh (worthy of the noble ones - xứng đáng với những người cao quý), một sự an trú (abiding - trạng thái) thoải mái không?”

“Sao lại không, bạch Thế Tôn ? Ở đây, bạch Thế Tôn , bất cứ khi nào chúng con muốn, hoàn toàn xa lìa các dục lạc (sensual pleasures - những thú vui giác quan), xa lìa các pháp bất thiện (unwholesome states - những trạng thái tâm không tốt), chúng con chứng nhập và an trú sơ thiền (first jhăna - tầng thiền thứ nhất), trạng thái có tầm (applied thought - suy nghĩ hướng đến đối tượng), có tứ (sustained thought - suy nghĩ duy trì trên đối tượng), với hỷ (rapture - sự hoan hỷ) và lạc (pleasure - sự an lạc) do ly dục (seclusion - sự tách biệt) sinh. Bạch Thế Tôn , đây là một trạng thái siêu nhân, một sự thù thắng về tri kiến xứng đáng với bậc thánh, một sự an trú thoải mái, mà chúng con đã chứng đắc trong khi tinh tấn, nhiệt tâm, và kiên định.”

11-13. “Lành thay, lành thay, Anuruddha. Nhưng có trạng thái siêu nhân nào khác, một sự thù thắng về tri kiến xứng đáng với bậc thánh, một sự an trú thoải mái, mà các ông đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú đó, [208] bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống không?”

“Sao lại không, bạch Thế Tôn ? Ở đây, bạch Thế Tôn , bất cứ khi nào chúng con muốn, làm cho tịnh chỉ tầm và tứ (stilling of applied and sustained thought - làm ngưng lại tầm và tứ), chúng con chứng nhập và an trú nhị thiền (second jhăna - tầng thiền thứ hai)…Với sự phai nhạt của hỷ…chúng con chứng nhập và an trú tam thiền (third jhăna - tầng thiền thứ ba)…Với sự xả bỏ lạc và khổ…chúng con chứng nhập và an trú tứ thiền (fourth jhăna - tầng thiền thứ tư)…Bạch Thế Tôn , đây là một trạng thái siêu nhân khác, một sự thù thắng về tri kiến xứng đáng với bậc thánh, một sự an trú thoải mái, mà chúng con đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú trước đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống.”

14. “Lành thay, lành thay, Anuruddha. Nhưng có trạng thái siêu nhân nào khác…mà các ông đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống không?”

“Sao lại không, bạch Thế Tôn ? Ở đây, bạch Thế Tôn , bất cứ khi nào chúng con muốn, hoàn toàn vượt qua các tưởng về sắc (perceptions of form - những nhận thức về hình dạng), với sự biến mất của các tưởng về xúc chạm (perceptions of sensory impact - những nhận thức về sự va chạm của giác quan), không chú ý đến các tưởng về đa dạng (perceptions of diversity - những nhận thức về sự khác biệt), nhận thức rằng ‘hư không là vô biên,’ [209] chúng con chứng nhập và an trú Không vô biên xứ (base of infinite space - tầng trời Vô sắc giới thứ nhất). Bạch Thế Tôn , đây là một trạng thái siêu nhân khác…mà chúng con đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú trước đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống.”

15-17. “Lành thay, lành thay, Anuruddha. Nhưng có trạng thái siêu nhân nào khác…mà các ông đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống không?”

“Sao lại không, bạch Thế Tôn ? Ở đây, bạch Thế Tôn , bất cứ khi nào chúng con muốn, bằng cách hoàn toàn vượt qua Không vô biên xứ, nhận thức rằng ‘thức là vô biên,’ chúng con chứng nhập và an trú Thức vô biên xứ (base of infinite consciousness - tầng trời Vô sắc giới thứ hai)…Bằng cách hoàn toàn vượt qua Thức vô biên xứ, nhận thức rằng ‘không có gì cả,’ chúng con chứng nhập và an trú Vô sở hữu xứ (base of nothingness - tầng trời Vô sắc giới thứ ba)…Bằng cách hoàn toàn vượt qua Vô sở hữu xứ, chúng con chứng nhập và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ (base of neither-perception-nor-non-perception - tầng trời Vô sắc giới thứ tư). Bạch Thế Tôn , đây là một trạng thái siêu nhân khác… mà chúng con đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú trước đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống.”

18. “Lành thay, lành thay Anuruddha. Nhưng có trạng thái siêu nhân nào khác, một sự thù thắng về tri kiến xứng đáng với bậc thánh, một sự an trú thoải mái, mà các ông đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống không?”

“Sao lại không, bạch Thế Tôn ? Ở đây, bạch Thế Tôn , bất cứ khi nào chúng con muốn, bằng cách hoàn toàn vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chúng con chứng nhập và an trú Diệt thọ tưởng định (cessation of perception and feeling - sự chấm dứt nhận thức và cảm giác). Và các lậu hoặc (taints - những ô nhiễm, phiền não) của chúng con được đoạn trừ nhờ tuệ tri (seeing with wisdom - thấy bằng trí tuệ). Bạch Thế Tôn , đây là một trạng thái siêu nhân khác, một sự thù thắng về tri kiến xứng đáng với bậc thánh, một sự an trú thoải mái, mà chúng con đã chứng đắc bằng cách vượt qua sự an trú trước đó, bằng cách làm cho sự an trú đó lắng xuống. Và, bạch Thế Tôn , chúng con không thấy bất kỳ sự an trú thoải mái nào cao hơn hoặc thù thắng hơn sự an trú này.”

“Lành thay, lành thay Anuruddha. Không có sự an trú thoải mái nào cao hơn hoặc thù thắng hơn sự an trú đó.”

19. Rồi, sau khi Đức Phật đã chỉ dạy, thúc giục, khích lệ, và khuyến khích tôn giả Anuruddha, tôn giả Nandiya, và tôn giả Kimbila bằng một bài pháp thoại (talk on the Dhamma - bài giảng về Giáo lý), Ngài đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi.

20. Sau khi họ tiễn Đức Phật một đoạn đường và quay trở lại, tôn giả [210] Nandiya và tôn giả Kimbila hỏi tôn giả Anuruddha: “Chúng ta có bao giờ trình bày với tôn giả Anuruddha rằng chúng ta đã chứng đắc những sự an trú và thành tựu mà tôn giả Anuruddha, trước sự hiện diện của Đức Thế Tôn (Blessed One), đã gán cho chúng ta cho đến sự đoạn trừ các lậu hoặc (destruction of the taints - sự diệt trừ hoàn toàn các phiền não) không?”

“Các tôn giả chưa bao giờ trình bày với tôi rằng các vị đã chứng đắc những sự an trú và thành tựu đó. Tuy nhiên, bằng cách bao quát tâm của các tôn giả bằng tâm của tôi (encompassing the venerable ones’ minds with my own mind - dùng tâm mình để hiểu rõ tâm người khác), tôi biết rằng các vị đã chứng đắc những sự an trú và thành tựu đó. Và chư thiên (deities - các vị thần) cũng đã báo cho tôi biết: ‘Những vị tôn giả này đã chứng đắc những sự an trú và thành tựu đó.’ Rồi tôi tuyên bố điều đó khi được Đức Thế Tôn (Blessed One) trực tiếp hỏi.”

21. Rồi vị thần Digha Parajana [^356] đi đến chỗ Đức Phật . Sau khi đảnh lễ Đức Phật , vị ấy đứng sang một bên và nói: “Thật là một lợi ích cho dân Vajji, bạch Thế Tôn , một lợi ích lớn cho dân Vajji khi Đức Như Lai (Tathāgata - danh hiệu của Đức Phật), bậc A-la-hán (accomplished - bậc đã thành tựu), bậc Chánh Đẳng Giác (fully enlightened - bậc giác ngộ hoàn toàn), trú ngụ giữa họ và ba vị công tử này, tôn giả Anuruddha, tôn giả Nandiya, và tôn giả Kimbila!” Nghe lời tán thán của thần Digha Parajana, các vị địa thần (earth gods - các vị thần ở trên mặt đất) liền reo lên: “Thật là một lợi ích cho dân Vajji, một lợi ích lớn cho dân Vajji khi Đức Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, trú ngụ giữa họ và ba vị công tử này, tôn giả Anuruddha, tôn giả Nandiya, và tôn giả Kimbila!” Nghe lời tán thán của các vị địa thần, chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương (heaven of the Four Great Kings)…chư thiên ở cõi Tam Thập Tam Thiên (heaven of the Thirty-three)…chư thiên Dạ Ma (Yāma gods)…chư thiên Đâu Suất (Tusita heaven)…chư thiên Hóa Lạc Thiên (gods who delight in creating - các vị thần thích hóa hiện)…chư thiên Tha Hóa Tự Tại (gods who wield power over others’ creations - các vị thần có quyền năng đối với những hóa hiện của người khác)…chư thiên ở cõi Phạm Thiên (gods of Brahmā’s retinue - các vị thần ở cõi trời của Phạm Thiên) reo lên: “Thật là một lợi ích cho dân Vajji, một lợi ích lớn cho dân Vajji khi Đức Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, trú ngụ giữa họ và ba vị công tử này, tôn giả Anuruddha, tôn giả Nandiya, và tôn giả Kimbila!” Như vậy, ngay lúc đó, ngay khoảnh khắc đó, những vị tôn giả ấy được biết đến tận cõi Phạm Thiên (Brahma-world).

22. [Đức Phật nói:] “Đúng vậy, Digha, đúng vậy! Và nếu gia tộc mà từ đó ba vị công tử ấy đã từ bỏ gia đình để sống không gia đình (went forth from the home life into homelessness - xuất gia) nhớ đến họ với tâm tịnh tín (confident heart - trái tim đầy niềm tin), điều đó sẽ đưa đến sự an lạc và hạnh phúc lâu dài cho gia tộc đó. Và nếu đoàn tùy tùng của gia tộc mà từ đó ba vị công tử ấy đã xuất gia [211]…ngôi làng mà từ đó họ đã xuất gia…thị trấn mà từ đó họ đã xuất gia…thành phố mà từ đó họ đã xuất gia…đất nước mà từ đó ba vị công tử ấy đã xuất gia nhớ đến họ với tâm tịnh tín, điều đó sẽ đưa đến sự an lạc và hạnh phúc lâu dài cho đất nước đó. Nếu tất cả các vị quý tộc (nobles) nhớ đến ba vị công tử ấy với tâm tịnh tín, điều đó sẽ đưa đến sự an lạc và hạnh phúc lâu dài cho các vị quý tộc. Nếu tất cả các vị Bà-la-môn (brahmins)…tất cả các thương gia (merchants)…tất cả những người lao động (workers) nhớ đến ba vị công tử ấy với tâm tịnh tín, điều đó sẽ đưa đến sự an lạc và hạnh phúc lâu dài cho những người lao động. Nếu thế giới này với chư thiên (gods), Ma vương (Māras), và Phạm Thiên (Brahmās), thế hệ này với các sa môn (recluses) và Bà-la-môn (brahmins), vua chúa (princes) và dân chúng (people), nhớ đến ba vị công tử ấy với tâm tịnh tín, điều đó sẽ đưa đến sự an lạc và hạnh phúc lâu dài cho thế giới. Này Dīgha, hãy xem ba vị công tử ấy đang tu tập vì sự an lạc và hạnh phúc của số đông, vì lòng từ bi đối với thế gian (out of compassion for the world - vì lòng thương xót đối với thế giới), vì lợi ích, an lạc và hạnh phúc của chư thiên và loài người.”

Đó là những gì Đức Phật đã nói. Thần Dīgha Parajana hoan hỷ và tín thọ lời Đức Phật dạy.

– Bạch Thế Tôn, ở đây, chúng con nghe như sau: “Thật lợi ích thay cho ta, thật khéo lợi ích thay cho ta, khi ta được sống với các vị đồng phạm hạnh như vậy”. Bạch Thế Tôn, do vậy, đối với các vị đồng phạm hạnh này, con khởi lên từ thân nghiệp trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ khẩu nghiệp, trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ ý nghiệp, trước mặt và sau lưng. Bạch Thế Tôn, do vậy, chúng con nghĩ như sau: “Ta hãy từ bỏ tâm của ta và sống thuận theo tâm của những Tôn giả này”. Bạch Thế Tôn, con từ bỏ tâm của con, và sống thuận theo tâm của những Tôn giả ấy. Bạch Thế Tôn, chúng con tuy khác thân nhưng giống như đồng một tâm.

Rồi Tôn giả Nandiya… (như trên)… rồi Tôn giả Kimbila bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây chúng con nghĩ như sau: “Thật lợi ích thay cho ta, thật khéo lợi ích thay cho ta, khi ta được sống với các vị đồng phạm hạnh như vậy”. Bạch Thế Tôn, do vậy, đối với các vị đồng phạm hạnh này, con khởi lên từ thân nghiệp, trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ khẩu nghiệp, trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ ý nghiệp, trước mặt và sau lưng. Bạch Thế Tôn, do vậy, chúng con nghĩ như sau: “Ta hãy từ bỏ tâm của ta và sống thuận theo tâm của những Tôn giả này”. Bạch Thế Tôn, con từ bỏ tâm của con và sống thuận theo tâm của những Tôn giả ấy. Bạch Thế Tôn, chúng con tuy khác thân nhưng giống như đồng một tâm. Bạch Thế Tôn, như vậy chúng con sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm.

– Lành thay, lành thay, này Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần không?

– Bạch Thế Tôn, thật sự chúng con sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

– Này các Anuruddha, như thế nào, các Ông sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần?

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con, ai đi làng khất thực về trước, thì người ấy sắp đặt các chỗ ngồi, soạn sẵn nước uống, nước rửa chân, soạn sẵn một bát để bỏ đồ dư. Ai đi làng khất thực về sau, thì người ấy, còn đồ ăn thừa nếu muốn thì ăn, nếu không muốn thì bỏ vào chỗ không có cỏ xanh hay đổ vào nước không có loài côn trùng và người ấy xếp dọn lại các chỗ ngồi, cất đi nước uống, nước rửa chân, cất đi cái bát để bỏ đồ dư và quét sạch nhà ăn. Ai thấy ghè nước uống, ghè nước rửa chân, hay ghè nước trong nhà cầu hết nước, trống không thì người ấy sẽ lo liệu (nước). Nếu ai làm không nổi với sức bàn tay của mình, thì người ấy dùng tay ra hiệu gọi người thứ hai: “Chúng ta hãy lo liệu (nước)”. Dầu vậy, bạch Thế Tôn, chúng con không vì vây mà gây ra tiếng động. Và đến ngày thứ năm, bạch Thế Tôn, suốt cả đêm, chúng con ngồi đàm luận về đạo pháp. Như vây, bạch Thế Tôn chúng con sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như vậy, các Ông có chứng được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh, sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, sao có thể không được. Ở đây, bạch Thế Tôn, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con ly dục, ly pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Như vậy, bạch Thế Tôn, đối với chúng con, là pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh; chúng con chứng được và sống thoải mái, an lạc, nhờ chúng con sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia, có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở đây, bạch Thế Tôn, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con diệt tầm diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia, có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba, Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh, và sống thoải mái, an lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia, có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái an lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia, có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở đây lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng, không tác ý đối với dị tưởng; chúng con nghĩ rằng: “Hư không là vô biên”, chứng và trú Không vô biên xứ. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc… (như trên)… Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua mọi Không vô biên xứ, nghĩ rằng: “Thức là vô biên”, chứng và trú Thức vô biên xứ… (như trên)… Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: “Không có vật gì”, chứng và trú Vô sở hữu xứ… (như trên)… Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng định. Sau khi đã thấy nhờ trí tuệ, các lậu hoặc của chúng con được đoạn trừ. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân này, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc. Bạch Thế Tôn, chúng con không thấy một lạc trú nào khác cao thượng hơn, thù thắng hơn sự lạc trú này.

– Lành thay, lành thay, các Anuruddha! Này các Anuruddha, ngoài lạc trú này, không có một lạc trú nào khác cao thượng hơn, thù thắng hơn.

Thế Tôn thuyết pháp cho Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila, khai thị, khích lệ làm cho hoan hỷ, làm cho phấn khởi, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy ra về. Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila, sau khi tiễn đưa Thế Tôn và đi trở về. Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila nói với Tôn giả Anuruddha:

– Chúng tôi không bao giờ nói với Tôn giả Anuruddha như sau: “Chúng tôi là người đã chứng và an trú quả này, an trú quả này”, và nhờ vậy, Tôn giả Anuruddha, trước mặt Thế Tôn, đã nêu rõ (các quả chứng) cho đến sự đoạn trừ các lậu hoặc.

– Chư Tôn giả không nói với tôi như sau: “Chúng tôi là người đã chứng và an trú quả này, an trú quả này”, nhưng với tâm của tôi, tôi biết được tâm của các Tôn giả: “Chư Tôn giả này là Người đã chứng và an trú quả này, an trú quả này”. Và chư Thiên có nói với tôi về vấn đề này: “Chư Tôn giả này là Người đã chứng và an trú quả này, an trú quả này”. Chính nhờ phương tiện này, các câu mà Thế Tôn hỏi đã được trả lời.

Rồi Digha Parajana, một Yakkha (Trường quỷ Dạ-xoa) đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và đứng một bên. Sau khi đứng một bên, Digha Parajana bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, thật lợi ích thay cho dân chúng Vajji (Bạt kỳ)! Thật khéo lợi ích thay cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác ở đây, và cả ba Thiện nam tử, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila cũng vậy.

Sau khi nghe tiếng của Yakkha Digha Parajana, các địa thần làm cho tiếng này được nghe: “Chư Hiền giả, thật lợi ích thay cho dân chúng Vajji! thật khéo lợi ích cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la- hán, Chánh Ðẳng Giác ở đây và cả ba Thiện nam tử này, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila cũng vậy”. Sau khi nghe tiếng của các Ðịa thần, bốn Thiên vương… (như trên)… cõi trời Ba mươi ba… Dạ-ma thiên… Ðâu-suất-đà thiên… Hóa lạc thiên… Tha hóa tự tại thiên… Phạm chúng thiên làm cho tiếng này được nghe: “Chư Hiền giả, thật lợi ích thay có dân chúng Vajji! Thật khéo lợi ích thay cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác ở đây, và cả ba Thiện nam tử này, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya, và Tôn giả Kimbila”. Như vậy, trong giờ phút này, trong sát-na này, các Tôn giả ấy được biết cho đến Phạm thiên.

– Sự việc là như vậy, này Digha, sự việc là như vậy, này Digha, này Digha, nếu gia đình nào, ba Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ đến ba Thiện nam tử này với tâm niệm hoan hỷ, thì gia đình ấy sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, nếu bà con quyến thuộc của gia đình mà ba Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ đến ba Thiện nam tử này với tâm niệm hoan hỷ, thì bà con quyến thuộc của gia đình mà ba Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ đến ba thiện nam tử này với tâm niệm hoan hỷ, thì bà con quyến thuộc của gia đình ấy sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, nếu làng nào… nếu xã ấp nào… nếu thành phố nào… nếu quốc độ nào… nếu tất cả Sát đế lị… nếu tất cả Bà-la-môn… nếu tất cả Phệ xá (Vessa)… nếu tất cả Thủ đà (Sudda)… Này Digha, nếu thế giới với chư Thiên, với Ác ma, với Phạm thiên, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người nhớ đến ba Tôn giả này với tâm niệm hoan hỷ, thì thế giới ấy với chư Thiên, với Ác ma, với Phạm thiên, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, hãy xem ba Thiện nam tử này sống như thế nào? --Vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Dạ xoa Digha Parajana hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

-ooOoo-

Từ ngữ:

• Đức Phật / The Blessed One / Bậc Giác Ngộ: Danh xưng chỉ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, người đã đạt được giác ngộ hoàn toàn.
• Tôn giả / venerable /: Từ dùng để gọi một vị tu sĩ Phật giáo đáng kính.
• Sa môn / recluse / người tu hành: Người từ bỏ đời sống thế tục để tu tập tâm linh.
• Khất thực / getting almsfood / nhận đồ ăn từ người dân cúng dường: Hành động các nhà sư đi xin thức ăn, một truyền thống trong Phật giáo.
• Từ ái / loving-kindness / mettā: Tình thương yêu rộng lớn, không phân biệt đối với tất cả chúng sinh.
• Pháp / Dhamma / Giáo lý của Đức Phật: Những lời dạy của Đức Phật về con đường giải thoát.
• Tinh tấn / diligent /: Siêng năng, nỗ lực trong việc tu tập.
• Nhiệt tâm / ardent /: Hăng hái, nhiệt thành trong việc tu tập.
• Kiên định / resolute /: Quyết tâm, không lay chuyển trong việc tu tập.
• Dục lạc / sensual pleasures /: Những thú vui của các giác quan (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân).
• Pháp bất thiện / unwholesome states /: Những trạng thái tâm không tốt, như tham, sân, si.
• Sơ thiền / first jhăna /: Tầng thiền thứ nhất, trạng thái tâm tập trung cao độ, có hỷ và lạc do ly dục sinh.
• Tầm / applied thought /: Suy nghĩ hướng đến đối tượng thiền.
• Tứ / sustained thought /: Suy nghĩ duy trì trên đối tượng thiền.
• Hỷ / rapture /: Sự hoan hỷ, phấn chấn trong tâm.
• Lạc / pleasure /: Sự an lạc, thoải mái trong tâm.
• Ly dục / seclusion /: Sự tách biệt khỏi các dục lạc.
• Nhị thiền / second jhăna /: Tầng thiền thứ hai, trạng thái tâm sâu hơn sơ thiền, không còn tầm và tứ.
• Tam thiền / third jhăna /: Tầng thiền thứ ba, trạng thái tâm an tịnh, chỉ còn lạc.
• Tứ thiền / fourth jhăna /: Tầng thiền thứ tư, trạng thái tâm hoàn toàn thanh tịnh, xả bỏ cả lạc và khổ.
• Tưởng về sắc / perceptions of form /: Những nhận thức về hình dạng, màu sắc.
• Tưởng về xúc chạm / perceptions of sensory impact /: Những nhận thức về sự va chạm của các giác quan.
• Tưởng về đa dạng / perceptions of diversity /: Những nhận thức về sự khác biệt giữa các đối tượng.
• Không vô biên xứ / base of infinite space /: Tầng trời Vô sắc giới thứ nhất, nơi chúng sinh nhận thức về sự vô biên của không gian.
• Thức vô biên xứ / base of infinite consciousness /: Tầng trời Vô sắc giới thứ hai, nơi chúng sinh nhận thức về sự vô biên của thức.
• Vô sở hữu xứ / base of nothingness /: Tầng trời Vô sắc giới thứ ba, nơi chúng sinh nhận thức về sự không có gì cả.
• Phi tưởng phi phi tưởng xứ / base of neither-perception-nor-non-perception /: Tầng trời Vô sắc giới thứ tư, nơi chúng sinh ở trạng thái không có tưởng cũng không phải không có tưởng.
• Diệt thọ tưởng định / cessation of perception and feeling /: Trạng thái chấm dứt hoàn toàn nhận thức và cảm giác, một trạng thái thiền định cao nhất.
• Lậu hoặc / taints /: Những ô nhiễm, phiền não trong tâm, như tham, sân, si.
• Tuệ tri / seeing with wisdom /: Thấy bằng trí tuệ, hiểu rõ bản chất của thực tại.
• Đoạn trừ các lậu hoặc / destruction of the taints /: Sự diệt trừ hoàn toàn các phiền não, đạt được giải thoát.
• Đức Như Lai / Tathāgata /: Một danh hiệu khác của Đức Phật, có nghĩa là “Người đã đến như vậy” hoặc “Người đã đi như vậy”.
• A-la-hán / accomplished /: Bậc đã diệt trừ hoàn toàn phiền não, đạt được giải thoát.
• Chánh Đẳng Giác / fully enlightened /: Bậc giác ngộ hoàn toàn, hiểu rõ tất cả sự thật.
• Chư thiên / deities /: Các vị thần trong các cõi trời.
• Phạm Thiên / Brahmā /: Vị thần cao nhất trong một số truyền thống Ấn Độ giáo và Phật giáo.
• Tâm tịnh tín / confident heart /: Trái tim đầy niềm tin, không nghi ngờ.
• Xuất gia / went forth from the home life into homelessness /: Từ bỏ đời sống gia đình để trở thành tu sĩ.
• Từ bi đối với thế gian / out of compassion for the world/: Vì lòng thương xót đối với tất cả chúng sinh.