MN 49. Lời Thỉnh Mời của Phạm Thiên

(Brahmanimantanika Sutta)

[326] 1. Tôi nghe như vầy. Một thời Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ), trong Vườn Jeta (Kỳ-đà), Khu vườn của Anāthapindika (Cấp Cô Độc). Tại đó, Ngài gọi các vị tỳ kheo (bhikkhus - các nhà sư nam đã xuất gia và thọ giới cụ túc) và nói: “Này các Tỳ kheo.” “Bạch Thế Tôn,” họ đáp lời. Đức Thế Tôn dạy điều này:

2. "Này các Tỳ kheo, một thời Ta trú tại Ukkatṭha, trong Rừng Subhaga, dưới gốc cây sala vương giả. 499 Bấy giờ, một tà kiến (ác kiến nguy hại) nguy hại đã khởi lên trong Phạm thiên Baka như sau: ‘Cái này là thường hằng, cái này là vĩnh cửu, cái này là bất biến, cái này là toàn hảo, cái này không phải chịu hoại diệt; vì cái này không sinh, không già, không chết, không hoại diệt, cũng không tái sinh, và ngoài cái này ra không có lối thoát nào khác.’ 550

3. "Ta biết được ý nghĩ trong tâm của Phạm thiên Baka bằng tâm của Ta, nên nhanh như một người lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại hoặc co cánh tay đang duỗi ra, Ta biến mất khỏi gốc cây sala vương giả trong Rừng Subhaga tại Ukkaṭthā và xuất hiện tại cõi Phạm thiên ấy. Phạm thiên Baka thấy Ta từ xa đi đến liền nói: ‘Thưa ngài, mời ngài đến! Hoan nghênh ngài! Thưa ngài, đã lâu lắm rồi ngài mới có dịp đến đây. Này thưa ngài, cái này là thường hằng, cái này là vĩnh cửu, cái này là bất biến, cái này là toàn hảo, cái này không phải chịu hoại diệt; vì cái này không sinh, không già, không chết, không hoại diệt, cũng không tái sinh, và ngoài cái này ra không có lối thoát nào khác.’

4. "Khi được nói vậy, Ta bảo Phạm thiên Baka: ‘Này Phạm thiên Baka đáng kính đã rơi vào vô minh (ignorance - sự không hiểu biết, đặc biệt là về Tứ Diệu Đế và bản chất thực tại); ngài đã rơi vào vô minh khi nói về cái vô thường rằng nó thường hằng, về cái tạm bợ rằng nó vĩnh cửu, về cái không bất biến rằng nó bất biến, về cái không toàn hảo rằng nó toàn hảo, về cái phải chịu hoại diệt rằng nó không phải chịu hoại diệt, về cái có sinh, già, chết, hoại diệt và tái sinh, rằng nó không sinh, không già, không chết, không hoại diệt, cũng không tái sinh; và khi có một lối thoát khác ngoài cái này, ngài lại nói rằng không có lối thoát nào khác ngoài cái này.’

5. "Bấy giờ, Ác Ma (Māra the Evil One) nhập vào một thành viên trong Chúng hội Phạm thiên, 501 và nói với Ta: ‘Này Tỳ kheo, này Tỳ kheo, đừng không tin ông ấy, đừng không tin ông ấy; vì vị Phạm thiên này là Đại Phạm Thiên, [327] Đấng Tối Thượng, Vô Song, Toàn Giác, Quyền Lực, Đấng Tạo Hóa và Sáng Tạo, Đấng An Bài Tối Cao, Chủ Tể và Cha của mọi loài đã, đang và sẽ tồn tại. Này Tỳ kheo, trước thời của ngài, đã có những sa môn và bà la môn trên thế gian chê bai đất vì ghê tởm đất, 502 chê bai nước vì ghê tởm nước, chê bai lửa vì ghê tởm lửa, chê bai gió vì ghê tởm gió, chê bai chúng sinh vì ghê tởm chúng sinh, chê bai chư thiên vì ghê tởm chư thiên, chê bai Pajāpati (Đấng Sáng Tạo) vì ghê tởm Pajāpati, chê bai Phạm Thiên vì ghê tởm Phạm Thiên; và khi thân hoại mạng chung, mạng sống chấm dứt, họ tái sinh vào một thân hạ liệt. 503 Này Tỳ kheo, trước thời của ngài, cũng có những sa môn và bà la môn trên thế gian ca ngợi đất vì ưa thích đất, 504 ca ngợi nước vì ưa thích nước, ca ngợi lửa vì ưa thích lửa, ca ngợi gió vì ưa thích gió, ca ngợi chúng sinh vì ưa thích chúng sinh, ca ngợi chư thiên vì ưa thích chư thiên, ca ngợi Pajāpati vì ưa thích Pajāpati, ca ngợi Phạm Thiên vì ưa thích Phạm Thiên; và khi thân hoại mạng chung, mạng sống chấm dứt, họ tái sinh vào một thân cao cấp. 505 Vì vậy, này Tỳ kheo, tôi nói với ngài điều này: Thưa ngài, hãy chắc chắn chỉ làm theo lời Phạm Thiên nói; đừng bao giờ vượt quá lời của Phạm Thiên. Này Tỳ kheo, nếu ngài vượt quá lời của Phạm Thiên, thì cũng giống như một người cố dùng gậy để làm chệch hướng một tia sáng đang đến gần, hoặc như một người mất chỗ bám trên mặt đất bằng tay chân khi trượt xuống vực sâu, thì điều đó cũng sẽ xảy đến với ngài, này Tỳ kheo. Thưa ngài, hãy chắc chắn chỉ làm theo lời Phạm Thiên nói; đừng bao giờ vượt quá lời của Phạm Thiên. Này Tỳ kheo, ngài không thấy Chúng hội Phạm thiên đang ngồi đây sao?’ Và Ác Ma đã gọi Chúng hội Phạm thiên ra làm chứng như vậy. 506

MN 49. KINH PHẠM THIÊN CẦU THỈNH

(Brahmanimantanika Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi, tại Jetavana, vườn Ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Một thời, này các Tỷ-kheo, Ta ở tại Ukkattha trong rừng Subhagavana, dưới gốc cây Tala vương. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Baka khởi lên ác tà kiến như sau: “Cái này là thường, cái này là thường hằng, cái này là thường tại, cái này là toàn diện, cái này không bị biến hoại, cái này không sanh, không già, không chết, không diệt, không khởi, ngoài cái này, không có một giải thoát nào khác hơn”.

Này các Tỷ-kheo, sau khi với tự tâm biết được tâm của Phạm thiên Baka, như người lực sĩ duỗi ra cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi ra, Ta biến mất tại Ukkattha, rừng Sabhagavana, dưới gốc cây Tala vương, và hiện ra tại cõi Phạm thiên ấy. Này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Baka thấy Ta từ xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Ta:

"-- Hãy đến, Tôn giả, thiện lai Tôn giả, đã lâu, nay Tôn giả mới có dịp đến đây. Này Tôn giả, cái này là toàn diện, cái này là thường hằng, cái này là thường tại, cái này là toàn diện, cái này không bị biến hoại, cái này không sanh, không già, không chết, không diệt, không khởi, ngoài cái này không có một giải thoát nào khác hơn.

Khi nghe nói vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói với Phạm thiên Baka:

“-- Thật sự Phạm thiên Baka bị chìm đắm trong vô minh, thật sự Phạm thiên Baka bị chìm đắm trong vô minh, khi cái vô thường lại nói là thường, cái không thường hằng lại nói là thường hằng, cái không thường tại lại nói là thường tại, cái không toàn diện lại nói là toàn diện, cái bị biến hoại lại nói là không biến hoại, và tại chỗ có sanh, có già, có chết, có diệt, có khởi, lại nói không sanh, không già, không chết, không diệt, không khởi; có một giải thoát khác hơn lại nói là không có một giải thoát nào khác hơn.”

Này các Tỷ-kheo, rồi Ác ma nhập vào một Phạm thiên quyến thuộc và nói với Ta như sau:

"-- Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chớ có can thiệp vào đây! Chớ có can thiệp vào đây! Này Tỷ-kheo, Phạm thiên này là Ðại Phạm thiên, Toàn năng, Tối thắng, Biến nhãn, Thượng đế, Sáng tạo chủ, Hóa sanh chủ, Ðại tôn, Chúa tể mọi định mạng, đấng Tự tại, Tổ phụ các chúng sanh đã và sẽ sanh. Này Tỷ-kheo, thuở xưa có những Sa-môn, Bà-la-môn, ở đời phỉ báng địa đại, ghê tởm địa đại, phỉ báng thủy đại, ghê tởm thủy đại, phỉ báng hỏa đại, ghê tởm hỏa đại, phỉ báng phong đại, ghê tởm phong đại, phỉ báng chúng sanh, ghê tởm chúng sanh, phỉ báng chư Thiên, ghê tởm chư Thiên, phỉ báng Sanh chủ, ghê tởm Sanh chủ, phỉ báng Phạm thiên, ghê tởm Phạm thiên, sau khi thân hoại, mạng sống bị cắt đứt, phải an trú vào thân ti tiện. Này các Tỷ-kheo, còn những Sa-môn, Bà-la-môn ở đời xưa kia, tán thán địa đại, hoan hỷ địa đại, tán thán thủy đại, hoan hỷ thủy đại, tán thán hỏa đại, hoan hỷ hỏa đại, tán thán phong đại, hoan hỷ phong đại, tán thán chúng sanh, hoan hỷ chúng sanh, tán thán chư Thiên, hoan hỷ chư Thiên, tán thán Sanh chủ, hoan hỷ Sanh chủ, tán thán Phạm thiên, hoan hỷ Phạm thiên, sau khi thân hoại, mạng sống bi cắt đứt, những vị này được an trú vào các thân vi diệu. Này các Tỷ-kheo, vì vấn đề này, ta nói như sau: “Phàm Phạm thiên nói với Ông những gì, Ông hãy làm như vậy. Ông chớ có đi quá xa lời Phạm thiên nói. Này các Tỷ-kheo, nếu Ông đi quá xa lời Phạm thiên nói, thì giống như người dùng gậy đánh đập thần tài (Siri) đang đi đến; giống như một người đang rơi vào vực thẳm, tay chân lại không bám vào đất. Này Tỷ-kheo, sự việc sẽ xảy ra cho Ông như vậy. Này Tỷ-kheo, phàm Phạm thiên nói với Ông những gì, Ông hãy làm như vậy, Ông chớ có đi quá xa lời Phạm thiên nói. Này Tỷ-kheo, Ông có thấy chúng Phạm thiên đang ngồi chăng?”

Rồi này các Tỷ-kheo, Ác ma dắt Ta đến chúng Phạm thiên. Này các Tỷ-kheo, khi nghe nói vậy, Ta nói với Ác ma như sau:

6. "Khi được nói vậy, Ta bảo Ác Ma: ‘Này Ác Quỷ, Ta biết ngươi. Đừng nghĩ rằng: “Ông ấy không biết ta.” Ngươi là Ma, Ác Quỷ, và Phạm Thiên, Chúng hội Phạm thiên cùng các thành viên của Chúng hội Phạm thiên đều đã rơi vào tay ngươi, đều đã rơi vào quyền lực của ngươi. Ngươi, Ác Quỷ, nghĩ rằng: “Người này cũng đã rơi vào tay ta, ông ấy cũng đã rơi vào quyền lực của ta”; nhưng Ta không rơi vào tay ngươi, Ác Quỷ, Ta không rơi vào quyền lực của ngươi.’

7. "Khi được nói vậy, Phạm thiên Baka bảo Ta: ‘Thưa ngài, tôi nói về cái thường hằng rằng nó thường hằng, [328] về cái vĩnh cửu rằng nó vĩnh cửu, về cái bất biến rằng nó bất biến, về cái toàn hảo rằng nó toàn hảo, về cái không phải chịu hoại diệt rằng nó không phải chịu hoại diệt, về cái không sinh, không già, không chết, không hoại diệt, cũng không tái sinh rằng nó không sinh, không già, không chết, không hoại diệt, cũng không tái sinh; và khi không có lối thoát nào khác ngoài cái này, tôi nói rằng không có lối thoát nào khác ngoài cái này. Này Tỳ kheo, trước thời của ngài, đã có những sa môn và bà la môn trên thế gian mà sự khổ hạnh của họ kéo dài bằng cả đời ngài. Họ biết, khi có lối thoát khác, rằng có lối thoát khác, và khi không có lối thoát khác, rằng không có lối thoát khác. Vì vậy, này Tỳ kheo, tôi nói với ngài điều này: Ngài sẽ không tìm thấy lối thoát nào khác, và cuối cùng ngài sẽ chỉ gặt lấy mệt mỏi và thất vọng. Nếu ngài bám víu vào đất, ngài sẽ ở gần tôi, trong lãnh địa của tôi, để tôi tùy ý sai khiến và trừng phạt. 507 Nếu ngài bám víu vào nước… vào lửa… vào gió… vào chúng sinh… vào chư thiên… vào Pajāpati… vào Phạm Thiên, ngài sẽ ở gần tôi, trong lãnh địa của tôi, để tôi tùy ý sai khiến và trừng phạt.’

8. "‘Ta cũng biết điều đó, này Phạm Thiên. Nếu Ta bám víu vào đất, Ta sẽ ở gần ngài, trong lãnh địa của ngài, để ngài tùy ý sai khiến và trừng phạt. Nếu Ta bám víu vào nước… vào lửa… vào gió… vào chúng sinh… vào chư thiên… vào Pajāpati… vào Phạm Thiên, Ta sẽ ở gần ngài, trong lãnh địa của ngài, để ngài tùy ý sai khiến và trừng phạt. Hơn nữa, Ta hiểu quyền năng và ảnh hưởng của ngài mở rộng như thế này: Phạm thiên Baka có từng ấy quyền lực, từng ấy sức mạnh, từng ấy ảnh hưởng.’

"‘Vậy, thưa ngài, ngài hiểu quyền năng và ảnh hưởng của tôi mở rộng đến đâu?’

9.

"'Cho đến nơi mặt trăng mặt trời xoay chuyển,
Chiếu sáng và soi rọi các phương trời,
Trên ngàn thế giới như vậy,
Quyền thống trị của ngài lan tỏa.

Và ở đó ngài biết kẻ cao người thấp,
Kẻ còn tham ái và người đã ly ái,
Trạng thái này và trạng thái khác,
Sự đến và đi của chúng sinh.

Này Phạm Thiên, Ta hiểu quyền năng và ảnh hưởng của ngài mở rộng như thế này: Phạm thiên Baka có từng ấy quyền lực, từng ấy sức mạnh, [329] từng ấy ảnh hưởng. 508

"-- Này Ác ma, Ta biết Ngươi. Chớ có nghĩ rằng: “Vị ấy không biết ta”. Người là Ác ma. Này Ác ma, phàm là Phạm thiên, phàm là Phạm thiên chúng, phàm là Phạm thiên quyến thuộc, tất cả đều nằm trong tay của Ngươi, tất cả đều nằm trong quyền lực của Ngươi. Này Ác ma, nếu Ngươi nghĩ rằng: "Mong vị này nằm trong tay ta; mong vị này nằm trong quyền lực của ta!. Này Ác ma, Ta không nằm trong tay của Ngươi. Ta không nằm trong quyền lực của Ngươi.

Này các Tỷ-kheo, khi được nói vậy, Phạm thiên Baka nói với Ta như sau:

“-- Này Tôn giả, cái gì thường còn, ta nói là thường còn; cái gì thường hằng, ta nói là thường hằng; cái gì thường tại, ta nói thường tại; cái gì toàn diện, ta nói là toàn diện; cái gì không biến hoại, ta nói là không biến hoại. Ở đây, cái gì không sanh, không già, không chết, không diệt, không khởi, ta nói rằng cái ấy không sanh, không già, không chết, không diệt, không khởi, và vì không có một sự giải thoát nào khác hơn, ta nói là không có một sự giải thoát nào khác hơn. Này Tỷ-kheo, xưa kia có những Sa-môn, Bà-la-môn ở trong những đời trước Ông; những vị này đã tu hành khổ hạnh lâu dài cho đến trọn tuổi thọ của những người đó, những vị này phải biết:” Hoặc có một sự giải thoát khác hơn, thì biết rằng có một sự giải thoát khác hơn; hoặc không có một sự giải thoát khác hơn, thì biết rằng không có một sự giải thoát nào khác hơn". Này Tỷ-kheo, ta nói như sau với Ông: Ông sẽ không thấy một giải thoát nào khác hơn, dầu ông có phải chịu đựng mệt nhọc và khổ cực. Này Tỷ-kheo, nếu Ông y trước địa đại, Ông sẽ gần ta, trú tại lãnh địa của ta, làm theo ý ta muốn, bị đứng ngoài lề; nếu Ông y trước thủy đại… hỏa đại… phong đại… chúng sanh… Chư thiên… Sanh chủ… Nếu Ông y trước Phạm thiên, Ông sẽ gần ta, trú tại lãnh địa của ta, làm theo ý ta muốn, bị đứng ra ngoài lề.

"-- Này Phạm thiên, Ta biết việc này. Nếu Ta y trước địa đại… thủy đại… hỏa đại… phong đại… chúng sanh… chư Thiên… Sanh chủ… Nếu Ta y trước Phạm thiên, Ta sẽ gần Ông, trú tại lãnh địa của Ông, làm theo ý Ông muốn, bị đứng ra ngoài lề. Lại nữa, này Phạm thiên, Ta biết sanh thú (gati) của Ông và Ta biết sự quang vinh của Ông. Phạm thiên Baka có thần lực như vậy; Phạm thiên Baka có quyền lực như vậy; Phạm thiên Baka có uy lực như vậy.

"-- Này Tỷ-kheo, Như Ông biết sanh thú, Ông biết sự quang vinh của ta: “Phạm thiên Baka có thần lực như vậy; Phạm thiên Baka có quyền lực như vậy; Phạm thiên Baka có uy lực như vậy”.

"- Như nhật nguyệt lưu chuyển,
Sáng chói khắp mười phương,
Như vậy mười Thiên giới,
Dưới uy lực của Ông.
Ông biết chỗ cao thấp,
Có dục và không dục,
Hữu này và hữu kia,
Chỗ đến, đi hữu tình.

Như vậy, này Phạm thiên, Ta biết chỗ sanh thú và sự quang vinh của Ông: “Phạm thiên Baka có thần lực như vậy; Phạm thiên Baka có quyền lực như vậy; Phạm thiên Baka có uy lực như vậy”.

10. "'Nhưng, này Phạm Thiên, có ba loại thân khác, mà ngài không biết cũng không thấy, còn Ta thì biết và thấy. Có thân gọi là [chư thiên cõi] Quang Âm Thiên (Streaming Radiance - Ābhassara), từ đó ngài đã mệnh chung và tái sinh về đây. 509 Vì ngài đã ở đây quá lâu, ký ức của ngài về nơi đó đã phai mờ, do đó ngài không biết hoặc không thấy nó, nhưng Ta biết và thấy nó. Như vậy, này Phạm Thiên, về phương diện thắng trí (direct knowledge - sự hiểu biết trực tiếp, không qua trung gian, thường thông qua thiền định và tuệ giác), Ta không chỉ đứng ngang hàng với ngài, làm sao Ta có thể biết ít hơn? Đúng hơn, Ta biết nhiều hơn ngài. 510

"Có thân gọi là [chư thiên cõi] Biến Tịnh Thiên (Refulgent Glory - Subhakiṇṇa)… Có thân gọi là [chư thiên cõi] Quảng Quả Thiên (Great Fruit - Vehapphala). Ngài không biết hoặc không thấy điều đó, nhưng Ta biết và thấy nó. Như vậy, này Phạm Thiên, về phương diện thắng trí, Ta không chỉ đứng ngang hàng với ngài, làm sao Ta có thể biết ít hơn? Đúng hơn, Ta biết nhiều hơn ngài.

11. "Này Phạm Thiên, sau khi đã trực nhận đất là đất bằng thắng trí, và đã trực nhận bằng thắng trí cái không tương xứng với bản chất đất của đất, Ta đã không tự cho mình là đất, Ta đã không tự cho mình ở trong đất, Ta đã không tự cho mình tách rời khỏi đất, Ta đã không tự cho đất là “của tôi,” Ta đã không khẳng định đất. 511 Như vậy, này Phạm Thiên, về phương diện thắng trí, Ta không chỉ đứng ngang hàng với ngài, làm sao Ta có thể biết ít hơn? Đúng hơn, Ta biết nhiều hơn ngài.

12-23. "‘Này Phạm Thiên, sau khi đã trực nhận nước là nước bằng thắng trí… lửa là lửa… gió là gió… chúng sinh là chúng sinh… chư thiên là chư thiên… Pajāpati là Pajāpati… Phạm Thiên là Phạm Thiên… chư thiên Quang Âm Thiên là chư thiên Quang Âm Thiên… chư thiên Biến Tịnh Thiên là chư thiên Biến Tịnh Thiên… chư thiên Quảng Quả Thiên là chư thiên Quảng Quả Thiên… Đấng Tối Thượng là Đấng Tối Thượng… tất cả là tất cả, và đã trực nhận bằng thắng trí cái không tương xứng với bản chất của tất cả, Ta đã không tự cho mình là tất cả, Ta đã không tự cho mình ở trong tất cả, Ta đã không tự cho mình tách rời khỏi tất cả, Ta đã không tự cho tất cả là “của tôi,” Ta đã không khẳng định tất cả. Như vậy, này Phạm Thiên, về phương diện thắng trí, Ta không chỉ đứng ngang hàng với ngài, làm sao Ta có thể biết ít hơn? Đúng hơn, Ta biết nhiều hơn ngài.’

24. "'Thưa ngài, [nếu ngài tuyên bố trực nhận bằng thắng trí] cái không tương xứng với bản chất của tất cả, mong rằng lời tuyên bố của ngài không trở thành vô ích và trống rỗng!'512

25. "'Thức không biểu lộ, Vô biên vô hạn, Không trụ vào đâu cả: 513

cái đó không tương xứng với bản chất đất của đất, cái đó không tương xứng với bản chất nước của nước…[330]…cái đó không tương xứng với bản chất của tất cả.’

Này Phạm thiên, có ba loại chư Thiên mà Ông không biết, không thấy, nhưng Ta biết, Ta thấy. Này Phạm thiên, có loại chư Thiên tên là Abhassara (Quang âm thiên), từ chư Thiên này, Ông mạng chung, và sanh ở nơi đây. Nhưng vì Ông an trú ở đấy quá lâu, nên Ông không nhớ được. Do đó, Ông không biết, không thấy, còn Ta biết, Ta thấy. Như vậy, này Phạm Thiên, Ta còn không chịu ngang hàng Ông về thượng trí huống nữa là thấp hơn. Do vậy, Ta thù thắng hơn Ông.

Này Phạm thiên, lại có một loại chư Thiên tên là Subhakinna (Biến tịnh thiên)… lại có một loại chư Thiên tên là Vehapphala (Quảng quả thiên) mà Ông không biết, không thấy, nhưng Ta biết, Ta thấy. Như vậy, này Phạm thiên, Ta còn không chịu ngang hàng Ông về thượng trí, huống nữa là thấp hơn. Do vậy. Ta thù thắng hơn Ông.

Này Phạm thiên, Ta biết địa đại từ địa đại, cho biết giới vức địa đại, Ta không lãnh thọ địa tánh; do biết địa đại, Ta không nghĩ: “Ta là địa đại. Ta ở trong địa đại, Ta từ địa đại, địa đại là của Ta, và Ta không tôn trọng địa đại”. Như vậy, này Phạm thiên, Ta còn không chịu ngang hàng Ông về thượng trí, huống nữa là thấp hơn. Do vậy, Ta thù thắng hơn Ông.

Này Phạm thiên, Ta biết thủy đại… Này Phạm thiên, Ta biết hỏa đại… Này Phạm thiên, Ta biết phong đại… Này Phạm thiên, Ta biết chúng sanh… Này Phạm thiên, Ta biết chư Thiên… Này Phạm thiên, Ta biết Sanh chủ… Này Phạm thiên, Ta biết Phạm thiên… Này Phạm thiên, Ta biết Abhassara (Quang âm thiên)… Này Phạm thiên, Ta biết Subhakinna (Biến tịnh thiên)… Này Phạm thiên, Ta biết Vahapphala (Quảng quả thiên)… Này Phạm thiên, Ta biết Abhibhu (Thắng giải)… Này Phạm thiên, Ta biết tất cả (Sabba) từ tất cả, cho đến giới vức tất cả, Ta không lãnh thọ nhứt thiết tánh, Ta không nghĩ: “Ta là tất cả, Ta ở trong tất cả, Ta từ tất cả, tất cả là của Ta, và Ta không tôn trọng tất cả”. Như vậy, này Phạm thiên, Ta còn không chịu ngang hàng Ông về thượng trí, huống nữa là thấp hơn. Do vậy, Ta thù thắng hơn Ông.

"-- Này Tôn giả, đối với tất cả, nếu Tôn giả không lãnh thọ nhất thiết tánh, thì đối với Tôn giả, trở thành trống không, trống rỗng, Thức là phi sở kiến, không biên tế, chói sáng tất cả, nếu không thể lãnh thọ địa đại ngang qua địa tánh, không thể lãnh thọ thủy đại ngang qua thủy tánh, không thể lãnh thọ hỏa đại ngang qua hỏa tánh, không thể lãnh thọ phong đại ngang qua phong tánh, không thể lãnh thọ chúng sanh ngang qua chúng sanh tánh, không thể lãnh thọ chư Thiên ngang qua chư Thiên tánh, không thể lãnh thọ Sanh chủ ngang qua Sanh chủ tánh, không thể lãnh thọ Phạm thiên ngang qua Phạm thiên tánh, không thể lãnh thọ Quang âm thiên ngang qua Quang âm thiên tánh, không thể lãnh thọ Biến tịnh thiên ngang qua Biến tịnh thiên tánh, không thể lãnh thọ Quảng quả thiên ngang qua Quảng quả thiên tánh, không thể lãnh thọ Abhibhu (Thắng giả) ngang qua Abhibhu tánh, không thể lãnh thọ nhứt thiết ngang qua nhứt thiết tánh. Này Tôn giả, nay ta sẽ biến mất trước mặt Tôn giả.

26. "‘Thưa ngài, tôi sẽ biến mất khỏi ngài.’

"‘Này Phạm Thiên, hãy biến mất khỏi Ta nếu ngài có thể.’

"Khi ấy Phạm thiên Baka, nói rằng: ‘Ta sẽ biến mất khỏi sa môn Gotama, Ta sẽ biến mất khỏi sa môn Gotama,’ nhưng không thể biến mất được. Bấy giờ Ta nói: ‘Này Phạm Thiên, Ta sẽ biến mất khỏi ngài.’

"‘Thưa ngài, hãy biến mất khỏi tôi nếu ngài có thể.’

"Rồi Ta thực hiện một thần thông đến nỗi Phạm Thiên, Chúng hội Phạm thiên và các thành viên của Chúng hội Phạm thiên có thể nghe thấy tiếng Ta nhưng không thể nhìn thấy Ta. Sau khi biến mất, Ta đọc bài kệ này:

27. "'Thấy sợ hãi trong mọi cảnh giới tồn tại, Và trong tồn tại tìm cầu sự chấm dứt tồn tại, Ta không khẳng định bất kỳ cảnh giới tồn tại nào, Cũng không chấp thủ (attachment - sự bám víu, dính mắc vào các đối tượng, quan điểm hoặc trạng thái) vào bất kỳ sự thích thú nào [trong tồn tại]. 514

28. "Lúc đó, Phạm Thiên, Chúng hội Phạm thiên và các thành viên của Chúng hội Phạm thiên vô cùng kinh ngạc và thán phục, nói rằng: ‘Thật kỳ diệu, thưa quý vị, thật phi thường, về đại thần lực và đại uy lực của sa môn Gotama! Chúng ta chưa từng thấy hoặc nghe về bất kỳ sa môn hay bà la môn nào khác có đại thần lực và đại uy lực như sa môn Gotama này, người xuất thân từ dòng tộc Sakya. Thưa quý vị, dù sống trong một thế hệ ưa thích sự tồn tại, vui thích trong sự tồn tại, hân hoan trong sự tồn tại, ngài đã nhổ tận gốc rễ của sự tồn tại.’

29. "Bấy giờ, Ác Ma nhập vào một thành viên của Chúng hội Phạm thiên, và nói với Ta: ‘Thưa ngài, nếu đó là những gì ngài biết, nếu đó là những gì ngài đã khám phá ra, thì đừng hướng dẫn các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của ngài, đừng giảng Pháp cho các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của ngài, đừng khơi dậy lòng khao khát [tu tập] nơi các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của ngài. Này Tỳ kheo, trước thời của ngài, đã có những sa môn và bà la môn trên thế gian tự cho mình là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ, và họ đã hướng dẫn các đệ tử [tại gia] và những người đã xuất gia của họ; họ đã giảng Pháp cho các đệ tử [tại gia] và những người đã xuất gia của họ; họ đã khơi dậy lòng khao khát nơi các đệ tử [tại gia] và những người đã xuất gia của họ; và khi thân hoại mạng chung, mạng sống chấm dứt, họ tái sinh vào một thân hạ liệt. Này Tỳ kheo, trước thời của ngài, cũng có những sa môn và bà la môn trên thế gian tự cho mình là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ, [331] và họ đã không hướng dẫn các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của họ; họ đã không giảng Pháp cho các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của họ; họ đã không khơi dậy lòng khao khát nơi các đệ tử [tại gia] hay những người đã xuất gia của họ; và khi thân hoại mạng chung, mạng sống chấm dứt, họ tái sinh vào một thân cao cấp. Vì vậy, này Tỳ kheo, tôi nói với ngài điều này: Thưa ngài, hãy chắc chắn an trú trong sự không hành động, hưởng thụ một trú xứ dễ chịu ngay bây giờ và ở đây; tốt hơn là không nên tuyên bố điều này, và vì vậy, thưa ngài, đừng thông báo cho ai khác.’ 1515

30. “Khi được nói vậy, Ta bảo Ác Ma: 'Này Ác Quỷ, Ta biết ngươi. Đừng nghĩ rằng: “Ông ấy không biết ta.” Ngươi là Ma, Ác Quỷ. Ngươi nói như vậy không phải vì lòng bi mẫn đối với lợi ích của họ, mà ngươi nói như vậy là không có lòng bi mẫn đối với lợi ích của họ. Ngươi nghĩ thế này, Ác Quỷ: “Những người mà sa môn Gotama giảng Pháp cho sẽ thoát khỏi phạm vi ảnh hưởng của ta.” Này Ác Quỷ, những sa môn và bà la môn đó của ngươi, những người tự cho mình là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ, thực ra không phải là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ. Nhưng Ta, người tuyên bố là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ, chính là bậc thành tựu và hoàn toàn giác ngộ. Này Ác Quỷ, nếu Như Lai (Tathāgata) giảng Pháp cho các đệ tử, Ngài vẫn là như vậy, và nếu Như Lai không giảng Pháp cho các đệ tử, Ngài vẫn là như vậy. 516 Này Ác Quỷ, nếu Như Lai hướng dẫn các đệ tử, Ngài vẫn là như vậy, và nếu Như Lai không hướng dẫn các đệ tử, Ngài vẫn là như vậy. Tại sao vậy? Bởi vì Như Lai đã từ bỏ các lậu hoặc (taints/āsavas - những ô nhiễm tinh thần sâu kín làm trói buộc chúng sinh trong vòng luân hồi: dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu, kiến lậu) làm ô uế, đưa đến tái sinh, gây phiền não, chín muồi trong đau khổ, và dẫn đến sự sinh, già, chết trong tương lai; Ngài đã đoạn trừ chúng tận gốc rễ, làm cho chúng như thân cây kè cụt ngọn, diệt trừ chúng để chúng không còn phải chịu sự khởi sinh trong tương lai nữa. Cũng như cây kè bị chặt ngọn không thể phát triển thêm được nữa, Như Lai cũng vậy, đã từ bỏ các lậu hoặc làm ô uế… đoạn trừ chúng tận gốc rễ, làm cho chúng như thân cây kè cụt ngọn, diệt trừ chúng để chúng không còn phải chịu sự khởi sinh trong tương lai nữa.”

31. Như vậy, vì Ma Vương không thể đáp lời, và vì [bài kinh này bắt đầu] bằng lời thỉnh mời của Phạm Thiên, nên bài kinh này có tựa đề là “Lời Thỉnh Mời của Phạm Thiên.”

"-- Này Phạm thiên, hãy biến đi trước mặt Ta, nếu Ông có thể biến được.

Rồi này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Baka nói:

"-- Ta sẽ biến mất trước mặt Sa-môn Gotama. Ta sẽ biến mất trước Sa-môn Gotama.

Nhưng Phạm thiên Baka không biến mất trước mặt Ta. Này các Tỷ-kheo, khi nghe nói vậy, Ta nói với Phạm thiên Baka:

"-- Này Phạm thiên, Ta sẽ biến mất trước mặt Ông.

"-- Này Tôn giả, Tôn giả hãy biến đi trước mặt Ta, nếu Tôn giả có thể biến được.

Rồi này các Tỷ-kheo, Ta thực hiện thần thông như sau: “Hãy để cho Phạm thiên, Phạm thiên chúng và Phạm thiên quyến thuộc nghe tiếng Ta chớ không thấy Ta”, Ta biến mất và nói lên bài kệ như sau:

"Thấy nguy hiểm trong hữu,
Từ hữu, tìm phi hữu,
Ta không tôn trọng hữu,
Không hỷ, không chấp trước".

Rồi này các Tỷ-kheo, Phạm thiên, Phạm thiên chúng và Phạm thiên quyến thuộc, tâm sanh vi diệu hy hữu, nói lên như sau: “Thật vi diệu thay, chư Tôn giả! Thật hy hữu thay, chư Tôn giả! Ðại thần lực, đại uy lực của Sa-môn Gotama. Thật sự từ trước đến nay chưa từng thấy, chưa từng nghe một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có được đại thần lực, đại uy lực như Sa-môn Gotama, là Thích Tử, xuất gia từ giòng họ Sakya. Ðối với quần chúng ái trước hữu, lạc nhiễm, hoan hỷ đối với hữu (Sa-môn Gotama) đã nhổ hữu lên tận cả gốc rễ!”

Rồi này các Tỷ-kheo, Ác ma sau khi nhập vào một trong Phạm thiên quyến thuộc đã nói với Ta như sau:

"-- Này Tôn giả, nếu Ông biết như vậy, giác ngộ như vậy, chớ có hướng dẫn đệ tử, chớ có hướng dẫn các vị xuất gia, chớ có thuyết pháp cho các đệ tử, chớ có thuyết pháp cho các vị xuất gia, chớ có ái luyến đệ tử, chớ có ái luyến các vị xuất gia. Này các Tỷ-kheo, trước Ông đã có những vị Sa-môn, Bà-la-môn ở đời tự xưng là bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Những vị này hướng dẫn đệ tử, hướng dẫn các vị xuất gia, thuyết pháp cho các đệ tử, thuyết pháp cho các vị xuất gia, ái luyến các đệ tử, ái luyến các vị xuất gia. Sau khi hướng dẫn các đệ tử, các vị xuất gia, sau khi thuyết pháp cho các đệ tử, các vị xuất gia, sau khi ái luyến các đệ tử, các vị xuất gia, khi thân hoại, mạng sống bị cắt đứt, những vị này bị an trú trong các thân hạ liệt. Này các Tỷ-kheo, trước Ông đã có những vị Sa-môn, Bà-la-môn ở đời, tự xưng là bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Những vị này không hướng dẫn đệ tử, không hướng dẫn các vị xuất gia, không thuyết pháp cho đệ tử, không thuyết pháp cho các vị xuất gia, không ái luyến các đệ tử, không ái luyến các vị xuất gia. Sau khi không hướng dẫn các đệ tử, không hướng dẫn các vị xuất gia, không thuyết pháp cho các đệ tử, không thuyết pháp cho các vị xuất gia, không ái luyến các đệ tử, không ái luyến các vị xuất gia, khi thân hoại, mạng sống bị cắt đứt, các vị này được an trú trong thân vi diệu. Này Tỷ-kheo, ta nói với Ông như sau: “Này Tôn giả, chớ có phiền lao cực nhọc, hãy sống lạc trú hiện tại. Này Tôn giả, chớ có nêu rõ việc thiện. Này Tôn giả, chớ có giảng dạy cho người khác!”

Này các Tỷ-kheo khi nghe nói vậy, Ta nói với Ác ma như sau:

"-- Này Ác ma, Ta biết Ngươi! Ngươi chớ có nghĩ rằng: “Vị ấy không biết ta”. Này Ác ma, Ngươi là Ác ma! Ngươi là Ác ma! Này Ác ma, Ngươi nói như vậy không phải vì lòng thương tưởng đối với Ta. Này Ác ma, Ngươi nói như vậy vì không có lòng thương tưởng đối với Ta. Này Ác ma, Ngươi nghĩ như sau: “Những ai được Sa-môn Gotama thuyết pháp, những người ấy sẽ thoát ra ngoài tầm tay ảnh hưởng của ta”. Này Ác ma, những Sa-môn, Bà-la-môn ấy không phải Chánh Ðẳng Giác, nhưng tự xưng là: “Chúng ta-là Chánh Ðẳng Giác”. Này Ác ma, Ta là Chánh Ðẳng Giác và Ta tự xưng Ta là Chánh Ðẳng Giác. Này Ác ma, Như Lai có thuyết pháp cho đệ tử, Như Lai cũng vẫn là Như Lai. Này Ác ma, Như Lai không thuyết pháp cho các đệ tử, Như Lai cũng vẫn là Như Lai. Này Ác ma, Như Lai có hướng dẫn cho các đệ tử, Như Lai cũng vẫn là Như Lai. Này Ác ma, Như Lai không hướng dẫn cho các đệ tử, Như Lai cũng vẫn là Như Lai. Vì sao vậy? Này Ác ma, đối với Như Lai, các lậu hoặc tương ưng với phiền não, đưa đến tái sanh, gây nên phiền lụy, đem đến quả khổ dị thục; đưa đến sanh, già, chết trong tương lai; các lậu hoặc ấy đã được diệt trừ, được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây Tala, khiến không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Này Ác ma, ví như cây tala, dầu thân cây này bị chặt dứt,

khiến không thể lớn lên được; cũng vậy, này Ác ma, đối với Như Lai, các lậu hoặc tương ứng với phiền não, đưa đến tái sanh, gây nên phiền lụy, đem đến quả khổ dị thục, đưa đến sanh, già, chết, trong tương lai; các lậu hoặc ấy đã được diệt trừ, được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây tala, khiến không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai".

Như vậy, vì Ác ma đã thất bại, không thể thuyết phục (Ta), vì có lời mời Phạm thiên, nên bài trả lời này cũng được gọi là Kinh Phạm Thiên Cầu Thỉnh.

-ooOoo-

Từ ngữ:

• tỳ kheo / bhikkhu / bhikkhu: Nhà sư nam đã xuất gia và thọ giới cụ túc (227 giới theo Luật tạng Theravada), là thành viên của Tăng đoàn Phật giáo.
• tà kiến / micchā diṭṭhi / wrong view: Quan điểm sai lầm, không phù hợp với Chánh pháp, đặc biệt là các quan điểm phủ nhận nhân quả, nghiệp báo, sự tồn tại của đời sau, hoặc chấp vào thường kiến, đoạn kiến. Trong kinh này là quan điểm cho rằng cõi Phạm thiên là thường hằng, vĩnh cửu.
• vô minh / avijjā / ignorance: Sự không hiểu biết, sự si mê, đặc biệt là không nhận thức được bản chất thực sự của thực tại như Tứ Diệu Đế, Vô thường, Khổ, Vô ngã. Đây là gốc rễ của mọi khổ đau và luân hồi.
• thắng trí / abhiññā / direct knowledge: Sự hiểu biết trực tiếp, siêu việt, không qua suy luận hay trung gian, thường đạt được qua sự phát triển thiền định và tuệ giác. Bao gồm các loại thần thông và sự hiểu biết sâu sắc về bản chất các pháp.
• chấp thủ / upādāna / attachment, clinging: Sự bám víu, dính mắc mạnh mẽ vào các đối tượng (dục lạc), quan điểm (tà kiến), giới cấm (giới cấm thủ) hoặc vào khái niệm về một cái “tôi” (ngã luận thủ). Chấp thủ là nguyên nhân trực tiếp của khổ đau (dukkha).
• lậu hoặc / āsava / taints, outflows, cankers: Những ô nhiễm tinh thần sâu kín, tiềm ẩn làm trói buộc chúng sinh trong vòng luân hồi (samsara). Có bốn loại chính: dục lậu (kāmāsava - sự rỉ chảy của dục vọng), hữu lậu (bhavāsava - sự rỉ chảy của sự tham ái tồn tại), kiến lậu (diṭṭhāsava - sự rỉ chảy của tà kiến), và vô minh lậu (avijjāsava - sự rỉ chảy của vô minh). Đoạn trừ lậu hoặc là mục tiêu cuối cùng của tu tập Phật giáo.
• Như Lai / Tathāgata / Thus Come One, Thus Gone One: Một danh hiệu tôn kính của Đức Phật, có nghĩa là “Người đã đến như vậy” hoặc “Người đã đi như vậy”, chỉ người đã đạt đến chân lý tuyệt đối, đã giác ngộ và giải thoát hoàn toàn.
• Ác Ma / Māra / Evil One, Tempter: Hiện thân của các thế lực tiêu cực cản trở sự tu tập và giải thoát, bao gồm dục vọng, phiền não, cái chết, và các thế lực bên ngoài cám dỗ, phá hoại.
• Phạm thiên / Brahmā / Brahma god: Một loại chư thiên cao cấp sống ở các cõi trời sắc giới và vô sắc giới, có tuổi thọ rất dài và năng lực lớn. Tuy nhiên, họ vẫn nằm trong vòng luân hồi và chịu sự chi phối của vô thường.
• Quang Âm Thiên / Ābhassara / Gods of Streaming Radiance: Chư thiên ở một cõi trời thuộc Nhị thiền Sắc giới, thân có hào quang rực rỡ.
• Biến Tịnh Thiên / Subhakiṇṇa / Gods of Refulgent Glory: Chư thiên ở một cõi trời thuộc Tam thiền Sắc giới, thân tâm tràn ngập niềm vui thanh tịnh.
• Quảng Quả Thiên / Vehapphala / Gods of Great Fruit: Chư thiên ở một cõi trời thuộc Tứ thiền Sắc giới, có tuổi thọ rất dài, là quả báo của việc tu tập Tứ thiền.