MN 50. Lời Quở Trách Ma Vương

(Māratajjanīya Sutta)

[332] 1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đại đức Mahā Moggallāna trú ở xứ Bhagga, tại Sumsumāragira, trong rừng Bhesakaḷā, Vườn Nai.

2. Bấy giờ, Đại đức Mahā Moggallāna đang kinh hành (walking meditation - đi tới đi lui chậm rãi để thực hành thiền) ở ngoài trời. Và lúc đó, Ma Vương Ác Quỷ (Māra the Evil One - hiện thân của các thế lực xấu ác, cám dỗ) chui vào bụng Đại đức Mahā Moggallāna, vào tận trong ruột. Bấy giờ, Đại đức Mahā Moggallāna suy nghĩ: “Tại sao bụng ta lại nặng nề thế này? Cứ như thể đầy đậu vậy.” Thế rồi, ngài rời chỗ kinh hành, đi vào chỗ ở, và ngồi xuống trên chỗ ngồi đã soạn sẵn.

3. Khi đã ngồi xuống, ngài chú tâm quán xét chính mình, và thấy rằng Ma Vương Ác Quỷ đã chui vào bụng, vào tận trong ruột ngài. Khi thấy vậy, ngài nói: “Hãy ra đi, Ác Quỷ! Hãy ra đi, Ác Quỷ! Đừng quấy nhiễu Như Lai (Tathāgata - bậc đã đến/đi như vậy, một danh hiệu của Phật), đừng quấy nhiễu đệ tử (disciple - người học trò, người đi theo giáo pháp) của Như Lai, nếu không, điều đó sẽ dẫn đến tổn hại và đau khổ lâu dài cho ngươi.”

4. Bấy giờ, Ma Vương Ác Quỷ nghĩ: “Vị sa môn (recluse - người xuất gia tu hành) này không biết ta, không thấy ta khi nói như vậy. Ngay cả bậc Đạo Sư của ông ta cũng không thể biết ta nhanh như thế, huống chi là người đệ tử này?”

5. Khi ấy, Đại đức Mahā Moggallāna nói: “Ta biết ngươi rõ ràng như vậy đó, Ác Quỷ. Đừng nghĩ rằng: ‘Ông ấy không biết ta.’ Ngươi chính là Ma Vương, Ác Quỷ. Ngươi đã nghĩ như vầy, Ác Quỷ: ‘Vị sa môn này không biết ta, không thấy ta khi nói như vậy. Ngay cả bậc Đạo Sư của ông ta cũng không thể biết ta nhanh như thế, huống chi là người đệ tử này?’”

6. Bấy giờ, Ma Vương Ác Quỷ nghĩ: “Vị sa môn đã biết ta, đã thấy ta khi nói như vậy,” rồi hắn [333] thoát ra từ miệng Đại đức Mahā Moggallāna và đứng dựa vào thanh ngang cửa.

7. Đại đức Mahā Moggallāna thấy hắn đứng đó và nói: "Ta cũng thấy ngươi ở đó, Ác Quỷ. Đừng nghĩ: ‘Ông ấy không thấy ta.’ Ngươi đang đứng dựa vào thanh ngang cửa đó, Ác Quỷ.

8. "Này Ác Quỷ, đã có một thời ta là một Ma vương tên Dūsī, 517 và ta có một người em gái tên Kālī. Ngươi là con trai của bà ấy, vậy ngươi là cháu trai của ta.

MN 50. KINH HÀNG MA

(Màratajjanìya Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Maha Moggallana trú giữa dân chúng Bhagga, tại Sumsumaragira, rừng Bhessakalavana, vườn Lộc Uyển.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Maha Moggallana đang đi kinh hành ngoài trời. Khi ấy Ác ma đi vào bụng Tôn giả Maha Moggallana, ở trong bao tử. Rồi Tôn giả Maha Moggallana nghĩ như sau: “Nay sao bụng của Ta lại nặng nặng như có gì chồng chất quá đầy?” Rồi Tôn giả Maha Moggallana từ chỗ kinh hành bước xuống, đi vào tự viện, và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn.

Sau khi ngồi, Tôn giả Maha Moggallana tự chánh niệm. Tôn giả Maha Moggallana thấy Ác ma, sau khi đi vào trong bụng, đang ở trong bao tử. Thấy vậy, Tôn giả liền nói với Ác ma:

– Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài!

Rồi Ác ma suy nghĩ: “Vị Sa-môn này không biết ta, không thấy ta, lại nói như sau: “Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai, và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài””. Chính vị Bổn sư cũng chưa biết ta mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta được?"

Rồi Tôn giả Maha Moggallana lại nói với Ác ma như sau:

– Này Ác ma, ta biết Ngươi. Ðừng có nghĩ rằng: “Vị ấy không biết ta”. Ngươi là Ác ma. Này Ác ma, Ngươi nghĩ như sau: “Vị Sa-môn này không biết ta, không thấy ta, lại nói như sau: “Hãy đi ra, Ác ma! hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài!” Chính vị Bổn sư cũng không biết ta mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta được?”

Rồi Ác ma suy nghĩ như sau: “Vị Sa-môn này biết ta, thấy ta và nói như sau: “Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài””. Rồi Ác ma từ miệng Tôn giả Maha Moggallana bước ra, và đứng dựa nơi cửa (miệng?). Tôn giả Maha Moggallana thấy Ác ma đứng dựa nơi cửa thấy vậy, bèn nói Ác ma:

– Ác ma, ở đây, ta cũng thấy Ngươi. Ngươi chớ có nghĩ rằng: “Vị ấy không thấy ta”. Này Ác ma, nay Ngươi đang đứng dựa nơi cửa (miệng?). Này Ác ma, thuở xưa, ta-là Ác ma tên là Dusi, và chị ta tên là Kali. Ngươi là con trai chị ta. Như vậy Ngươi là cháu ta.

9. "Bấy giờ, Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác (accomplished and fully enlightened - arahant, sammāsambuddha - bậc xứng đáng cúng dường, giác ngộ hoàn toàn viên mãn) đã xuất hiện trên thế gian. 518 Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có một cặp đại đệ tử xuất chúng tên là Vidhura và Sañjīva. Trong tất cả các đệ tử của Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, không ai sánh bằng Đại đức Vidhura về việc thuyết Pháp (Dhamma - giáo pháp, lời dạy của Phật). Đó là lý do Đại đức Vidhura có danh hiệu ‘Vidhura’. 519 Còn Đại đức Sañjīva, dù đi vào rừng, đến gốc cây hay vào căn lều trống, ngài đều dễ dàng nhập vào diệt tận định (cessation of perception and feeling - nirodha-samāpatti - trạng thái thiền định cao nhất nơi tâm và tâm sở tạm thời dừng lại hoàn toàn).

10. "Này Ác Quỷ, đã có một lần, Đại đức Sañjīva ngồi dưới gốc một cây nọ và nhập vào diệt tận định. Một số người chăn bò, chăn cừu và nông dân đi ngang qua thấy Đại đức Sañjīva ngồi dưới gốc cây, đã nhập diệt tận định, họ liền nghĩ: ‘Kỳ diệu thay, thưa quý vị, thật phi thường! Vị sa môn này ngồi đây đã chết. Chúng ta hãy hỏa táng ngài.’ Rồi những người chăn bò, chăn cừu và nông dân thu gom cỏ, gỗ và phân bò khô, chất đống quanh thân thể Đại đức Sañjīva, châm lửa đốt rồi bỏ đi.

11. "Này Ác Quỷ, khi đêm tàn, Đại đức Sañjīva xuất khỏi định chứng (attainment - samāpatti - trạng thái thiền định đã đạt được). 520 Ngài giũ y, rồi vào buổi sáng, ngài đắp y, mang bát và thượng y, đi vào làng để khất thực. Những người chăn bò, chăn cừu và nông dân đi ngang qua thấy Đại đức Sañjīva đang đi khất thực, họ liền nghĩ: ‘Kỳ diệu thay, thưa quý vị, thật phi thường! Vị sa môn ngồi đó đã chết nay lại sống lại!’ [334] Đó là lý do Đại đức Sañjīva có danh hiệu 'Sañjīva.'521

12. "Khi ấy, Ác Quỷ, Ma vương Dūsī suy nghĩ như vầy: 'Có những vị tỳ kheo (bhikkhus - nhà sư nam đã thọ giới cụ túc) đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp này, nhưng ta không biết hành tung của họ. Ta hãy nhập vào các gia chủ Bà-la-môn (brahmin householders - những người thuộc giai cấp Bà-la-môn sống đời sống tại gia), bảo họ rằng: “Này, hãy mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; biết đâu khi bị các người mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội (opportunity - thời cơ để phá hoại).” 522

13. "Rồi, Ác Quỷ, Ma vương Dūsī nhập vào những gia chủ Bà-la-môn đó, bảo họ: ‘Này, hãy mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; biết đâu khi bị các người mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội.’ Khi Ma vương Dūsī đã nhập vào các gia chủ Bà-la-môn, họ liền mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp như sau: 523 ‘Những sa môn đầu trọc này, những kẻ tôi tớ thấp hèn da đen, sinh ra từ chân của Bà-la-môn, 524 lại tự xưng: “Chúng tôi là người hành thiền, chúng tôi là người hành thiền!” rồi vai rũ, đầu cúi, trông ủ rũ, họ thiền định, họ giả thiền, họ thiền vẩn vơ, họ thiền sai lạc. 525 Giống như con cú mèo đậu trên cành cây chờ chuột mà thiền định, giả thiền, thiền vẩn vơ, thiền sai lạc; hay giống như con chó rừng bên bờ sông chờ cá mà thiền định, giả thiền, thiền vẩn vơ, thiền sai lạc; hay giống như con mèo bên cột cửa, đống rác hay cống rãnh chờ chuột mà thiền định, giả thiền, thiền vẩn vơ, thiền sai lạc; hay giống như con lừa đã dỡ hàng, đứng bên cột cửa, đống rác hay cống rãnh mà thiền định, giả thiền, thiền vẩn vơ, thiền sai lạc; cũng vậy, những sa môn đầu trọc này, những kẻ tôi tớ thấp hèn da đen, sinh ra từ chân của Bà-la-môn, lại tự xưng: “Chúng tôi là người hành thiền, chúng tôi là người hành thiền!” rồi vai rũ, đầu cúi, trông ủ rũ, họ thiền định, họ giả thiền, họ thiền vẩn vơ, họ thiền sai lạc.’ Này Ác Quỷ, vào lúc đó, hầu hết những người ấy, khi chết, sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục (state of deprivation, unhappy destination, perdition, hell - apāya, duggati, vinipāta, niraya - các cảnh giới tái sinh đau khổ). [335]

14. "Bấy giờ, Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nói với các tỳ kheo như sau: ‘Này các tỳ kheo, Ma vương Dūsī đã nhập vào các gia chủ Bà-la-môn, bảo họ: “Này, hãy mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; biết đâu khi bị các người mắng nhiếc, phỉ báng, chì chiết và quấy nhiễu, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội.” Này các tỳ kheo, hãy an trú, biến mãn một phương với tâm từ (loving-kindness - mettā - lòng mong muốn cho chúng sinh được an lạc), cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như thế nào, trên, dưới, ngang, khắp nơi, cùng khắp thế giới, hãy an trú biến mãn với tâm từ quảng đại, cao thượng, vô lượng, không oán hận, không sân độc. Hãy an trú, biến mãn một phương với tâm bi (compassion - karuṇā - lòng mong muốn cho chúng sinh thoát khổ)… với tâm hỷ (appreciative joy - muditā - niềm vui trước hạnh phúc của chúng sinh)… với tâm xả (equanimity - upekkhā - sự bình tâm, không thiên vị, không bám chấp hay ghét bỏ)… quảng đại, cao thượng, vô lượng, không oán hận, không sân độc.’ 1526

15. "Như vậy, Ác Quỷ, khi các tỳ kheo ấy được Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khuyên dạy và chỉ bảo như thế, họ liền đi vào rừng, đến gốc cây hay vào căn lều trống, an trú biến mãn một phương với tâm từ… với tâm bi… với tâm hỷ… với tâm xả… không oán hận, không sân độc.

16. "Khi ấy, Ác Quỷ, Ma vương Dūsī suy nghĩ như vầy: ‘Dù ta làm như vậy, ta vẫn không biết hành tung của những vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp này. Ta hãy nhập vào các gia chủ Bà-la-môn, bảo họ: “Này, hãy kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; [336] biết đâu khi được các người kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội.”’ 527

17. "Rồi, Ác Quỷ, Ma vương Dūsī nhập vào những gia chủ Bà-la-môn đó, bảo họ: ‘Này, hãy kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; biết đâu khi được các người kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội.’ Khi Ma vương Dūsī đã nhập vào các gia chủ Bà-la-môn, họ liền kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp. Này Ác Quỷ, vào lúc đó, hầu hết những người ấy, khi chết, sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi lành, cõi trời (happy destination, heavenly world - sugati, sagga - các cảnh giới tái sinh an vui).

18. "Bấy giờ, Ác Quỷ, Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nói với các tỳ kheo như sau: ‘Này các tỳ kheo, Ma vương Dūsī đã nhập vào những gia chủ Bà-la-môn đó, bảo họ: “Này, hãy kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng các vị tỳ kheo đức hạnh, có phẩm chất tốt đẹp; biết đâu khi được các người kính trọng, tôn trọng, quý kính và tôn sùng, tâm họ có thể thay đổi, nhờ đó Ma vương Dūsī có thể tìm được cơ hội.” Này các tỳ kheo, hãy an trú quán niệm sự bất tịnh của thân (contemplating foulness in the body - kāyagatāsati asubha - nhận thức về bản chất không sạch sẽ của cơ thể), quán niệm sự ghê tởm của vật thực (perceiving repulsiveness in nutriment - āhāre paṭikūla-saññā - nhận thức về bản chất đáng nhàm chán của thức ăn), quán niệm sự nhàm chán đối với tất cả thế gian (perceiving disenchantment with all the world - sabba-loke anabhirati-saññā - nhận thức về sự không đáng ham muốn của mọi thứ trong thế gian), quán niệm sự vô thường của tất cả các pháp hữu vi (contemplating impermanence in all formations - sabba-saṅkhāresu anicca-saññā - nhận thức rằng mọi thứ được tạo tác, có điều kiện đều thay đổi, không bền vững).’ 528

19. "Như vậy, Ác Quỷ, khi các tỳ kheo ấy được Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khuyên dạy và chỉ bảo như thế, họ liền đi vào rừng, đến gốc cây hay vào căn lều trống, an trú quán niệm sự bất tịnh của thân, quán niệm sự ghê tởm của vật thực, quán niệm sự nhàm chán đối với tất cả thế gian, quán niệm sự vô thường của tất cả các pháp hữu vi.

20. "Rồi, vào buổi sáng, Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đắp y, mang bát và thượng y, đi vào làng khất thực cùng với Đại đức Vidhura làm thị giả (attendant - người hầu cận, chăm sóc).

21. "Khi ấy, Ma vương Dūsī nhập vào một cậu bé, nhặt một hòn đá, ném trúng đầu Đại đức Vidhura làm vỡ đầu ngài. Máu chảy từ vết thương trên đầu, [337] Đại đức Vidhura vẫn đi sát phía sau Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Bấy giờ, Đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, quay lại nhìn với cái nhìn voi (elephant look - cái nhìn uy lực, vững chãi như voi chúa): ‘Ma Vương Dūsī này không biết giới hạn.’ Và chỉ với cái nhìn đó, Ác Quỷ, Ma vương Dūsī rơi khỏi nơi đó và tái sinh vào Đại Địa Ngục (Great Hell - Mahāniraya - địa ngục lớn nhất, đau khổ nhất). 529

Này Ác ma, lúc bấy giờ, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác ra đời. Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán Chánh Ðẳng Giác có hai vị đệ tử tên là Vidhura, và Sanjiva, hai bậc tối thượng, hai bậc Hiền giả. Này Ác ma, đối với các vị đệ tử của Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác không một ai ở đây có thể bằng Tôn giả Vidhura về thuyết pháp. Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Vidhura được gọi là Vidhura (Vô song). Còn Tôn giả Sanjiva là vị đi rừng, đi gốc cây, đi các chỗ không người và chứng Diệt thọ tưởng định không khó khăn gì.

Này Ác ma, thuở xưa, Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ tưởng định dưới một gốc cây. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ

tưởng định dưới một gốc cây, thấy vậy liền nói với nhau như sau: “Thật vị diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi. Chúng ta hãy hỏa táng ngài!” Rồi này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành liền thâu lượm cỏ, củi và phân bò chồng lên thân Tôn giả Sanjiva, đốt lửa và bỏ đi.

Này Ác ma, Tôn giả Sanjiva, sau khi đêm ấy đã tàn, liền xuất định, phủi áo, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát vào làng khất thực. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang đi khất thực, thấy vậy liền nghĩ: “Thật vị diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi, nay được sống lại”. Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Sanjiva được xưng danh là Sanjiva, Sanjiva.

Này Ác ma, rồi Ác ma Dusi nghĩ như sau: "Ta không biết chỗ đến và chỗ đi của các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện pháp này. Vậy nay ta hãy nhập vào hàng Bà-la-môn gia chủ và nói như sau: "Hãy đến phỉ báng, mạ lị, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lị, thống trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ. "

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào hàng Bà-la-môn gia chủ và phỉ báng, mạ lị, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh như sau: “Những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Họ nói: “Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền” và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con cú đậu trên cành cây, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: “Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền”. Và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con giả can trên bờ sông, khi đang rình cá; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Họ nói: “Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền” và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con mèo ngồi bên đống rác, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Họ nói: “Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền” và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con lừa, gánh nặng được đặt xuống, đang tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: “Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền”, và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền”. Này Ác ma lúc bấy giờ, phần lớn những người ấy sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

"-- Này các Tỷ-kheo, những Bà-la-môn gia chủ bị Ác ma Dusi nhập vào và nói: “Hãy đến phỉ báng, mạ lị, thống trách và nhiễu hại các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lị, thống trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi tâm, và như vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ”.

Này các Tỷ-kheo, hãy đến biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi… với tâm câu hữu với hỷ…, biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân".

Rồi Ác ma, các Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác khuyến khích như vậy, khuyến giáo như vậy, đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ không vắng, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba; cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi… với tâm câu hữu với hỷ… biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Này Ác ma, rồi Mara Dusi suy nghĩ như sau: "Làm như vậy, ta không thể biết chỗ đến hay chỗ đi của các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Vậy ta hãy nhập vào các Bà-la-môn gia chủ và nói như sau: “Hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh này. Do được tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, các vị ấy có thể đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ”.

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào các Bà-la-môn gia chủ và nói: “Hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Những vị này được các Ngươi tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường có thể đổi tâm, và như vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ”, Rồi này Ác ma, những Bà-la-môn gia chủ, bị Ác ma Dusi xâm nhập, tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Này Ác ma, sau một thời gian những vị này mạng chung và phần lớn sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên thiện thú, Thiên giới và đời này.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusamdha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

“-- Này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn gia chủ bị Ác ma Dusi xâm nhập và nói như sau: “Các Ngươi hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Những vị này được các Ngươi tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường có thể đổi tâm và như vậy Ác ma Dusi mới có dịp đẻ chi phối họ”. Này các Tỷ-kheo, các Ngươi hãy sống quán bất tịnh trên thân, (quán) tưởng nhàm chán đối với các món ăn, (quán) tưởng bất khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh vô thường đối với tất cả hành”.

Và này Ác ma, những Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn Kakusandha khuyến khích như vậy, khuyến giáo như vậy, đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ trống vắng, sống quán (tánh) bất tịnh trên thân, (quán) tưởng nhàm chán đối với các món ăn, (quán) tưởng bất khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh vô thường đối với tất cả hành.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, buổi sáng đắp y, mang y bát, với Tôn giả Vidhura là thị giả, đi vào làng để khất thực.

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào một đứa trẻ, cầm một hòn đá, đánh trên đầu Tôn giả Vidhura khiến bể đầu. Rồi này Ác ma, Tôn giả Vidhura với đầu bị bể và với máu chảy, vẫn đi sau lưng Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác nhìn xung quanh với cái nhìn con voi chúa và suy nghĩ như sau: “Thật vậy, Ác ma Dusi không biết sự vừa phải”. Này Ác ma, khi Thế Tôn nhìn xung quanh, thì Ác ma Dusi liền từ chỗ ấy từ trần và sinh vào cõi địa ngục.

22. "Này Ác Quỷ, Đại Địa Ngục đó có ba tên gọi: địa ngục của sáu căn tiếp xúc (hell of the six bases for contact - saḷāyatanika niraya - địa ngục nơi sự đau khổ được cảm nhận qua sáu giác quan), địa ngục bị đóng cọc (hell of the impalement with stakes - sankusamāhata niraya - địa ngục nơi bị xiên bằng cọc), và địa ngục tự mình cảm nhận (hell to be felt for oneself - paccattavedaniya niraya - địa ngục nơi sự đau khổ phải tự mình trải nghiệm trực tiếp). 530 Khi ấy, Ác Quỷ, các quỷ sứ cai ngục đến gặp ta và nói: ‘Này ông, khi nào cọc này gặp cọc kia trong tim ngươi, khi đó ngươi sẽ biết: “Ta đã bị thiêu đốt trong địa ngục một ngàn năm rồi.”’

23. "Trong nhiều năm dài, Ác Quỷ, trong nhiều thế kỷ, trong nhiều thiên niên kỷ, ta đã bị thiêu đốt trong Đại Địa Ngục đó. Trong mười nghìn năm, ta bị thiêu đốt trong địa ngục phụ của Đại Địa Ngục đó (auxiliary hell - ussada niraya - địa ngục nhỏ hơn bao quanh địa ngục chính), trải qua cảm giác gọi là quả báo trổ sanh (feeling called that of emergence from ripening - vipākūpacchedikā vedanā - cảm giác đau đớn tột cùng khi quả báo sắp kết thúc nhưng vẫn còn dư sót) 531. Thân ta có hình dạng như thân người, Ác Quỷ, nhưng đầu ta lại có hình dạng đầu cá.

24. "Địa ngục nào có thể sánh bằng
Nơi Dūsī bị thiêu đốt, kẻ tấn công
Đệ tử Vidhura Và Đức Phật Kakusandha ? 532

Cọc sắt, đến cả trăm cây,
Mỗi cây chịu đựng riêng phần;
Địa ngục này có thể sánh bằng
Nơi Dūsī bị thiêu đốt, kẻ tấn công
Đệ tử Vidhura
Và Đức Phật Kakusandha.

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều
Vì tấn công một tỳ kheo như vậy,
Một đệ tử của bậc Giác Ngộ
Người trực tiếp biết sự thật này.

25. "Giữa đại dương mênh mông
Có những lâu đài trường tồn cả kiếp,
Sáng như lam ngọc, rực rỡ như lửa
Với ánh sáng trong suốt lung linh,
Nơi tiên nữ biển lấp lánh múa ca
Theo vũ điệu phức tạp, tinh tế.

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều…
Người trực tiếp biết sự thật này.

26. "Ta là người, khi được khuyến khích
Bởi chính Đức Phật Giác Ngộ,
Đã làm rung chuyển Lâu đài Mẹ Migāra
Bằng ngón chân cái, trước Tăng đoàn chứng kiến. 533

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều…
Người trực tiếp biết sự thật này.

27. "Ta là người, vận dụng vững chắc
Sức mạnh thần thông,
Đã làm rung chuyển cả Lâu đài Vejayanta
Bằng ngón chân cái để khích lệ chư thiên 534 [338]

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều…
Người trực tiếp biết sự thật này.

28. "Ta là người, trong lâu đài ấy,
Đã hỏi Đế Thích câu này:
‘Này bạn, bạn có biết chăng sự giải thoát
Nhờ đoạn tận hoàn toàn ái dục?’
Khi ấy Đế Thích đã trả lời
Đúng sự thật câu hỏi được nêu ra: 535

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều…
Người trực tiếp biết sự thật này.

29. "Ta là người đã nghĩ đến việc hỏi
Phạm Thiên câu này
Tại thiên cung Sudhamma trên trời:
‘Này bạn, nơi bạn có còn tồn tại
Tà kiến mà bạn từng chấp nhận không?
Ánh hào quang của cõi trời
Bạn có thấy rõ là đang biến diệt không?’
Phạm Thiên đã trả lời câu hỏi của ta\

Một cách chân thật và theo trình tự:

‘Thưa ngài, nơi tôi không còn tồn tại
Tà kiến mà tôi từng nắm giữ nữa;
Tất cả ánh hào quang của cõi trời
Tôi nay thấy rõ là đang biến diệt;
Tôi từ bỏ lời tuyên bố trước đây của mình
Rằng nó là thường hằng, vĩnh cửu’ 536

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều…
Người trực tiếp biết sự thật này.

30. "Ta là người, nhờ sự giải thoát,
Đã chạm đến đỉnh núi Tu Di,
Viếng thăm Jambudīpa và Pubbavideha (Đông Thắng Thần Châu)
Và tất cả các vùng trên trái đất. 537

Hỡi Hắc Ám, ngươi phải chịu khổ nhiều
Vì tấn công một tỳ kheo như vậy,
Một đệ tử của bậc Giác Ngộ
Người trực tiếp biết sự thật này.

31. "Chưa từng có ngọn lửa nào
Có ý định rằng, ‘Hãy để ta đốt kẻ ngu,’
Nhưng kẻ ngu tấn công ngọn lửa
Tự thiêu đốt chính mình bởi hành động của mình.

Cũng vậy với ngươi, hỡi Ma Vương:
Bằng cách tấn công Như Lai,
Như kẻ ngu chơi đùa với lửa
Ngươi chỉ tự thiêu đốt chính mình mà thôi.

Bằng cách tấn công Như Lai,
Ngươi tạo ra nhiều ác nghiệp.
Ác Quỷ, ngươi tưởng rằng
Ác nghiệp của ngươi sẽ không trổ quả sao?

Làm như vậy, ngươi tích chứa điều ác
Sẽ kéo dài, hỡi Kẻ Kết Liễu!
Ma Vương, hãy tránh xa Đức Phật,
Đừng giở trò với các tỳ kheo nữa."

Tỳ kheo đã quở trách Ma Vương như vậy
Trong khu rừng Bhesakaḷā
Khiến cho ác thần u ám kia
Biến mất ngay tại chỗ.

Này Ác ma, địa ngục ấy được ba tên gọi: Sáu xúc xứ địa ngục, Thiết qua địa ngục, Biệt thọ khổ địa ngục. Rồi các người giữ địa ngục đến ta và nói như sau: "Này Tôn giả, khi cọc sắt sẽ gặp cọc sắt trong tim của Ngươi, Ngươi mới hiểu như sau: "Ta sẽ bị trụng nước sôi một ngàn năm ở địa ngục.‘’

Và ta, này Ác ma, ta bị trụng nước sôi, trải nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trong địa ngục. Trải qua một vạn năm trong đại địa ngục ấy, ta bị nấu sôi và cảm thọ cảm giác gọi là Vutthanima. Do vậy, này Ác ma, thân của ta là như vậy, thân như con người, và đầu ta là như vậy, đầu như con cá.

1. Ðịa ngục ấy thế nào
Dusi bị nấu sôi
Vì đánh Vidhura,
Ðệ tử Kakusandha.
Có trăm loại cọc sắt,
Tự cảm thọ riêng biệt
Ðịa ngục là như vậy,
Dusi bị nấu sôi.
Vì đánh Vidhura,
Ðệ tử Kakusandha

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ,

2. Dựng lên giữa biển cả,
Cung điện trải nhiều kiếp,
Bằng ngọc chói lưu ly,
Huy hoàng cùng chiếu diệu.
Tiên nữ múa tại đây,
Trang sức màu dị biệt.

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ Thọ,

3. Ai Thế Tôn khuyến khích,
Ðược chư Tăng chứng kiến,
Với ngón chân rung chuyển,
Lâu đài Vijayanta!

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ,

4. Với ngón chân rung chuyển
Lâu đài Vijayanta?
Ðầy đủ thần thông lực,
Chư thiên cũng hoảng sợ.

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,\

Kanha chịu khổ thọ,!

5. Ai hỏi vị Sakka,
Tại lầu Vijayanta,
Hiền giả, Người có biết,
Chứng ái tận giải thoát?
Sakka đã chân thành,
Trả lời câu được hỏi.

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ,

6. Ai từng hỏi Phạm thiên,
Tại hội chúng Thiện pháp,
Hiền giả nay vẫn chấp,
Các tà kiến thuở xưa,
Có thấy cảnh huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên giới?
Brahmà đã chân thành,
Tiếp tục đáp câu hỏi:
Tôn giả, tôi không chấp,
Các tà kiến thuở xưa!
Tôi thấy sự huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên ơi!
Sao nay tôi nói được,
Tôi thường hằng thường tại?

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ!

7. Ai với sự giải thoát,
Cảm xúc Cao sơn đảnh,
Rừng Ðông Videha,
Và người nằm trên đất,

Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

8. Thật sự lửa không nghĩ:
“Ta đốt cháy kẻ ngu”,
Kẻ ngu đột kích lửa,
Tự mình bị thiêu cháy.
Cũng vậy, này Ác ma,
Ngươi đột kích Như Lai.

Tự mình đốt cháy mình
Như kẻ ngu chạm lửa,
Ác ma tạo ác nghiệp,
Do nhiễu hại Như Lai,
Ngươi nghĩ chăng, Ác ma,
“Ác quả không đến ta”.
Ðiều ác Ác ma làm,
Chất chứa đã lâu rồi,
Ác ma, hãy tránh Phật,
Chớ vọng tưởng Tỷ-kheo!

Tỷ-kheo chống Ác ma,
Tại rừng Bhesakala,
Vị Dạ xoa, thất vọng,
Biến mất tại chỗ ấy.

-ooOoo-

Từ ngữ:

• kinh hành / caṅkamana / walking meditation: Đi tới đi lui một cách chậm rãi, chánh niệm, thường trên một đoạn đường nhất định, là một hình thức thiền tập.
• Ma Vương Ác Quỷ / Māra Pāpimā / Māra the Evil One: Hiện thân của các thế lực xấu ác, cám dỗ, ngăn cản sự tu tập và giác ngộ; thường được nhân cách hóa thành một vị trời ở cõi Tha Hóa Tự Tại.
• Như Lai / Tathāgata / Thus Gone One or Thus Come One: Một danh hiệu cao quý của Đức Phật, có nghĩa là “Người đã đến như vậy” hoặc “Người đã đi như vậy”, chỉ bậc đã đạt chân lý tối thượng, nói lời chân thật.
• đệ tử / sāvaka / disciple: Người học trò, người lắng nghe và thực hành theo lời dạy của một bậc thầy, ở đây là đệ tử của Đức Phật.
• sa môn / samaṇa / recluse, ascetic: Người xuất gia, từ bỏ đời sống thế tục để tu hành, tìm cầu giải thoát trong các truyền thống tôn giáo Ấn Độ cổ đại, bao gồm Phật giáo.
• Đức Thế Tôn / Bhagavā / Blessed One, Exalted One: Một danh hiệu tôn kính dành cho Đức Phật, có nghĩa là bậc có đầy đủ phước đức, trí tuệ, được tôn quý trên đời.
• A-la-hán / arahant / accomplished one, worthy one: Bậc đã đoạn trừ hoàn toàn phiền não, chấm dứt tái sinh luân hồi, xứng đáng được cúng dường.
• Chánh Đẳng Giác / sammāsambuddha / fully enlightened one: Bậc tự mình giác ngộ hoàn toàn chân lý một cách viên mãn, không thầy chỉ dạy, và có khả năng giáo hóa chúng sinh.
• Pháp / Dhamma (Pali), Dharma (Sanskrit) / Dhamma, doctrine, truth: Giáo pháp, lời dạy của Đức Phật; chân lý; quy luật tự nhiên; các hiện tượng tâm-vật lý.
• diệt tận định / nirodha-samāpatti / cessation of perception and feeling: Trạng thái thiền định cao nhất, nơi mọi hoạt động của tâm (tưởng và thọ) tạm thời dừng lại hoàn toàn. Chỉ có bậc A-na-hàm và A-la-hán mới có thể nhập định này.
• định chứng / samāpatti / attainment: Sự thành tựu, trạng thái đạt được trong thiền định, ví dụ như các tầng thiền hoặc diệt tận định.
• tỳ kheo / bhikkhu / monk: Nhà sư nam trong Phật giáo đã thọ nhận giới luật đầy đủ (cụ túc giới).
• gia chủ Bà-la-môn / brāhmaṇa gahapati / brahmin householder: Người thuộc giai cấp Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, trí thức trong xã hội Ấn Độ cổ) nhưng sống đời sống tại gia, có gia đình và tài sản.
• cơ hội (của Ma Vương) / otāra / opportunity (for Māra): Kẽ hở, dịp thuận lợi để Ma Vương xen vào phá hoại sự tu tập của hành giả, thường là khi tâm họ dao động bởi tham, sân, si hoặc các phiền não khác.
• cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục / apāya, duggati, vinipāta, niraya / state of deprivation, unhappy destination, perdition, hell: Các cảnh giới tái sinh đau khổ, bao gồm địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, và đôi khi cả A-tu-la.
• tâm từ / mettā / loving-kindness: Lòng mong muốn cho tất cả chúng sinh được an lạc, hạnh phúc; một trong bốn tâm vô lượng (Tứ Vô Lượng Tâm).
• tâm bi / karuṇā / compassion: Lòng mong muốn cho tất cả chúng sinh thoát khỏi khổ đau; một trong bốn tâm vô lượng.
• tâm hỷ / muditā / appreciative joy, sympathetic joy: Niềm vui thanh tịnh khi thấy chúng sinh khác được hạnh phúc, thành công; một trong bốn tâm vô lượng.
• tâm xả / upekkhā / equanimity: Sự bình tâm, không thiên vị, không dính mắc hay ghét bỏ trước các hoàn cảnh thuận nghịch của chúng sinh và bản thân; một trong bốn tâm vô lượng.
• quán niệm sự bất tịnh của thân / kāyagatāsati asubha / contemplating foulness in the body: Phương pháp thiền quán về bản chất không sạch sẽ, đáng nhàm chán của 32 thể trược trong cơ thể để giảm trừ lòng tham dục.
• quán niệm sự ghê tởm của vật thực / āhāre paṭikūla-saññā / perceiving repulsiveness in nutriment: Sự nhận thức về bản chất đáng nhàm chán, không đáng tham đắm của thức ăn, từ lúc tìm kiếm, ăn uống, tiêu hóa đến thải trừ.
• quán niệm sự nhàm chán đối với tất cả thế gian / sabba-loke anabhirati-saññā / perceiving disenchantment with all the world: Sự nhận thức về tính chất không đáng ưa thích, không đáng bám víu của mọi sự vật, hiện tượng trong thế gian luân hồi.
• quán niệm sự vô thường của tất cả các pháp hữu vi / sabba-saṅkhāresu anicca-saññā / contemplating impermanence in all formations: Sự nhận thức rằng tất cả các pháp được tạo tác, do duyên sinh (pháp hữu vi) đều luôn thay đổi, không bền vững, sinh rồi diệt.
• thị giả / upaṭṭhāka / attendant: Người hầu cận, chăm sóc nhu cầu cá nhân cho một vị thầy hoặc một vị sư huynh lớn tuổi, như ngài Ānanda từng làm thị giả cho Đức Phật.
• cái nhìn voi / nāgāpalokitaṃ / elephant look: Cái nhìn toàn thân, uy nghiêm, vững chãi, không liếc ngang liếc dọc, giống như cách con voi chúa quay cả người lại để nhìn.
• Đại Địa Ngục / Mahāniraya / Great Hell: Địa ngục lớn nhất, nơi chúng sinh phải chịu những khổ hình khủng khiếp và lâu dài nhất do hậu quả của các ác nghiệp nặng nề.
• địa ngục của sáu căn tiếp xúc / saḷāyatanika niraya / hell of the six bases for contact: Một tên gọi của địa ngục, nhấn mạnh rằng sự đau khổ tột cùng được cảm nhận thông qua cả sáu giác quan (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý).
• địa ngục bị đóng cọc / sankusamāhata niraya / hell of the impalement with stakes: Một tên gọi của địa ngục, mô tả hình phạt bị những chiếc cọc nhọn đâm xuyên qua thân thể.
• địa ngục tự mình cảm nhận / paccattavedaniya niraya / hell to be felt for oneself: Một tên gọi của địa ngục, nhấn mạnh rằng nỗi khổ ở đây phải do chính người tạo nghiệp trực tiếp trải nghiệm, không ai thay thế được.
• địa ngục phụ / ussada niraya / auxiliary hell: Các địa ngục nhỏ hơn, nằm xung quanh hoặc liên kết với các Đại Địa Ngục, nơi chúng sinh chịu khổ sau khi đã trải qua thời gian dài ở địa ngục chính hoặc do các ác nghiệp nhẹ hơn.
• quả báo trổ sanh / vipākūpacchedikā vedanā / feeling of emergence from ripening: Cảm giác đau đớn tột cùng, như một dư báo cuối cùng trước khi thoát khỏi cảnh giới khổ đau (ở đây là địa ngục), khi quả báo sắp chấm dứt.
• Hắc Ám / Kaṇha / Dark One: Một tên gọi khác của Ma Vương (Māra), có nghĩa là “đen tối”, “u ám”, tượng trưng cho bản chất xấu xa, che lấp ánh sáng giác ngộ.
• thần thông / iddhi / supernormal powers: Những năng lực phi thường đạt được thông qua tu tập thiền định cao độ, ví dụ như thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm thông, túc mạng thông, thần túc thông.
• Đế Thích / Sakka / Sakka, King of Gods: Vua của cõi trời Đao Lợi (Tāvatiṃsa), một vị thiên chủ thường xuất hiện trong kinh điển Phật giáo như một người hộ trì Phật pháp.
• sự giải thoát nhờ đoạn tận ái dục / taṇhakkhayavimutti / deliverance due to craving’s full destruction: Sự giải thoát hoàn toàn khỏi khổ đau và vòng luân hồi (Niết Bàn) đạt được nhờ sự đoạn trừ tận gốc rễ của tham ái (taṇhā).
• Phạm Thiên / Brahmā / Brahmā: Vị trời ở các cõi trời sắc giới và vô sắc giới, thường được coi là có quyền năng và tuổi thọ rất lớn, nhưng vẫn còn trong vòng luân hồi.
• tà kiến / micchā diṭṭhi / wrong view: Quan điểm, nhận thức sai lầm về thực tại, đặc biệt là các quan điểm cực đoan như thường kiến (tin rằng có một cái tôi vĩnh hằng) hoặc đoạn kiến (tin rằng chết là hết).
• sự giải thoát / vimutti / liberation, release: Sự thoát khỏi mọi ràng buộc, khổ đau và vòng sinh tử luân hồi; đồng nghĩa với Niết Bàn.
• ác nghiệp / apuñña / demerit, unwholesome karma: Hành động bất thiện (thân, khẩu, ý) tạo ra năng lượng tiêu cực, dẫn đến kết quả đau khổ trong hiện tại hoặc tương lai.
• Kẻ Kết Liễu / Antaka / End-maker, Death: Một tên gọi khác của Ma Vương, tượng trưng cho thần chết, người chấm dứt sự sống của chúng sinh.