MN 63. Tiểu Kinh Ví Dụ Mũi Tên (Kinh Māluṅkyāputta)
(Cūḷamāluṅkya Sutta)
1. Như vầy tôi nghe. Một thời, Đức Thế Tôn (Blessed One - bậc tôn quý, người đã giác ngộ và giảng dạy con đường giải thoát) trú tại thành Xá-vệ (Sāvatthī), vườn ông Cấp Cô Độc (Anāthapiṇḍika), rừng cây Kỳ-đà (Jeta).
2. Khi ấy, Tôn giả (Venerable - từ tôn xưng các vị tỳ kheo) Mālunkyāputta đang độc cư thiền định, tâm khởi lên suy nghĩ như sau:
“Có những quan điểm lý thuyết suông (speculative views - các quan điểm chỉ dựa trên suy đoán, không thực chứng) này đã không được Đức Thế Tôn tuyên bố, đã được Ngài gác lại và từ chối, đó là: ‘thế giới là thường hằng’ và ‘thế giới là không thường hằng’; ‘thế giới là hữu biên’ và ‘thế giới là vô biên’; ‘linh hồn và thân xác là một’ và ‘linh hồn là một chuyện, thân xác là chuyện khác’; và ‘sau khi chết Như Lai (Tathāgata - người đã đến/đi như vậy, danh hiệu chỉ Đức Phật hoặc một vị A-la-hán) tồn tại’ và ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại’ và ‘sau khi chết Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại’ và ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại.’ Đức Thế Tôn không tuyên bố những điều này cho ta, và ta không đồng tình cũng không chấp nhận việc Ngài không tuyên bố những điều này cho ta, vậy nên ta sẽ đến gặp Đức Thế Tôn và hỏi Ngài về ý nghĩa của việc này. Nếu Ngài tuyên bố cho ta hoặc là ‘thế giới là thường hằng’ hoặc ‘thế giới là không thường hằng’… hoặc ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại,’ thì ta sẽ tiếp tục sống đời sống phạm hạnh (holy life - đời sống thanh tịnh của người xuất gia tu tập) dưới sự chỉ dạy của Ngài; nếu Ngài không tuyên bố những điều này cho ta, thì ta sẽ từ bỏ việc tu tập và trở về đời sống thế tục thấp kém.” [427]
3. Rồi vào buổi chiều, Tôn giả Mālunkyāputta xả thiền và đi đến chỗ Đức Thế Tôn. Sau khi đảnh lễ Ngài, Tôn giả ngồi xuống một bên và thưa:
"Bạch Đức Thế Tôn, khi con đang độc cư thiền định, tâm con khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Có những quan điểm lý thuyết suông này đã không được Đức Thế Tôn tuyên bố… Nếu Ngài không tuyên bố những điều này cho con, thì con sẽ từ bỏ việc tu tập và trở về đời sống thế tục thấp kém.’ Nếu Đức Thế Tôn biết ‘thế giới là thường hằng,’ xin Đức Thế Tôn tuyên bố cho con ‘thế giới là thường hằng’; nếu Đức Thế Tôn biết ‘thế giới là không thường hằng,’ xin Đức Thế Tôn tuyên bố cho con ‘thế giới là không thường hằng.’ Nếu Đức Thế Tôn không biết ‘thế giới là thường hằng’ hay ‘thế giới là không thường hằng,’ thì đối với người không biết, không thấy, thẳng thắn mà nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’
“Nếu Đức Thế Tôn biết ‘thế giới là hữu biên,’… ‘thế giới là vô biên,’… ‘linh hồn và thân xác là một,’… ‘linh hồn là một chuyện, thân xác là chuyện khác,’… ‘sau khi chết Như Lai tồn tại,’ [428]… ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại,’… Nếu Đức Thế Tôn biết ‘sau khi chết Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại,’ xin Đức Thế Tôn tuyên bố điều đó cho con; nếu Đức Thế Tôn biết ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại,’ xin Đức Thế Tôn tuyên bố điều đó cho con. Nếu Đức Thế Tôn không biết ‘sau khi chết Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại’ hay ‘sau khi chết Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại,’ thì đối với người không biết, không thấy, thẳng thắn mà nói rằng: ‘Ta không biết, Ta không thấy.’”