MN 120. Tái Sinh Theo Nguyện Vọng
(Kinh Sankhārupapatti)
1. Như vầy tôi nghe. Một thời Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī (Xá-vệ), trong Vườn Jeta (Kỳ-đà), khu vườn của Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Tại đó, Ngài gọi các tỳ kheo (monks-bhikkhus-nhà sư): “Này các tỳ kheo.” - “Bạch Thế Tôn,” họ đáp lời. Đức Thế Tôn nói thế này:
2. “Này các tỳ kheo, Ta sẽ giảng cho các thầy về sự tái sinh (reappearance - sự xuất hiện trở lại, sự sinh lại) theo nguyện vọng của mỗi người. [^1132] Hãy lắng nghe và chú tâm kỹ vào những gì Ta sắp nói.” - “Vâng, bạch Thế Tôn,” các tỳ kheo đáp. Đức Thế Tôn nói thế này:
3. "Này các tỳ kheo, ở đây, một vị tỳ kheo có đức tin (faith - saddhā - lòng tin vào Tam Bảo và nghiệp báo), giới hạnh (virtue - sīla - sự giữ gìn các giới luật), học thức (learning - suta - sự nghe và học hỏi giáo pháp), lòng quảng đại (generosity - cāga - sự bố thí, cho đi), và trí tuệ (wisdom - paññā - sự hiểu biết đúng đắn về thực tại). Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung (dissolution of the body, after death - sự tan rã của thân xác, sau khi chết), ta được tái sinh vào giới quý tộc (nobles - khattiya - giai cấp vua chúa, chiến binh) giàu có!’ Vị ấy hướng tâm (fixes his mind - đặt tâm vào) vào điều đó, thiết lập nó, phát triển nó. [100] Những nguyện vọng này và sự an trú tâm này của vị ấy, được phát triển và vun bồi như vậy, dẫn đến sự tái sinh của vị ấy ở cảnh giới đó. Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó. [^1133]
4-5. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh vào giới bà-la-môn (brahmins - brāhmaṇa - giai cấp tu sĩ, học giả) giàu có!.. vào giới gia chủ (householders - gahapati - người có gia đình, sở hữu tài sản) giàu có!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
6. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng chư thiên ở cõi trời Tứ Đại Thiên Vương (gods of the heaven of the Four Great Kings - Cātumahārājika - cõi trời thấp nhất trong Dục giới, nơi bốn vị vua trời cai quản) sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng chư thiên ở cõi trời Tứ Đại Thiên Vương!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
7-11. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba (Thirty-three - Tāvatiṃsa - cõi trời Đao Lợi)… chư thiên Dạ Ma (Yāma gods - Yāma - cõi trời thứ ba của Dục giới)… chư thiên ở cõi trời Đâu Suất (Tusita heaven - Tusita - nơi Bồ Tát thường tái sinh trước khi thành Phật)… chư thiên Hóa Lạc Thiên (gods who delight in creating - Nimmānaratī - chư thiên tự tạo ra niềm vui)… chư thiên Tha Hóa Tự Tại (gods who wield power over others’ creations - Paranimmitavasavattī - chư thiên hưởng thụ những gì do người khác tạo ra) sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng chư thiên Tha Hóa Tự Tại!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
12. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin [101]… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng Phạm thiên của Một Ngàn thế giới (Brahmā of a Thousand - vị Phạm thiên cai quản một ngàn hệ thống thế giới) sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị Phạm thiên của Một Ngàn thế giới này an trú với tâm biến mãn một hệ thống một ngàn thế giới (world-system - lokadhātu - một hệ thống các cõi giới), và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. [^1134] Giống như người mắt sáng cầm một quả trám (gallnut - āmalaka - một loại quả nhỏ) trong tay và xem xét nó, cũng vậy, vị Phạm thiên của Một Ngàn thế giới an trú với tâm biến mãn một hệ thống một ngàn [thế giới], và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Vị tỳ kheo nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng vị Phạm thiên của Một Ngàn thế giới!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
13-16. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng Phạm thiên của Hai Ngàn thế giới… Phạm thiên của Ba Ngàn thế giới… Phạm thiên của Bốn Ngàn thế giới… Phạm thiên của Năm Ngàn thế giới sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị Phạm thiên của Năm Ngàn thế giới này an trú với tâm biến mãn một hệ thống năm ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Giống như người mắt sáng cầm năm quả trám trong tay và xem xét chúng, cũng vậy, vị Phạm thiên của Năm Ngàn thế giới an trú với tâm biến mãn một hệ thống năm ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Vị tỳ kheo nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng vị Phạm thiên của Năm Ngàn thế giới!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
17. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng Phạm thiên của Mười Ngàn thế giới sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị Phạm thiên của Mười Ngàn thế giới này an trú với tâm biến mãn [102] một hệ thống mười ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Giống như một viên ngọc lưu ly (beryl gem - veḷuriya - một loại đá quý) đẹp, nước trong nhất, tám cạnh, được cắt khéo, đặt trên tấm vải gấm đỏ (brocade - kambala - vải dệt hoa văn quý), nó rực rỡ, chiếu sáng và tỏa sáng, cũng vậy, vị Phạm thiên của Mười Ngàn thế giới an trú với tâm biến mãn một hệ thống mười ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Vị tỳ kheo nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng vị Phạm thiên của Mười Ngàn thế giới!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
18. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng Phạm thiên của Một Trăm Ngàn thế giới sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị Phạm thiên của Một Trăm Ngàn thế giới này an trú với tâm biến mãn một hệ thống một trăm ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Giống như một món trang sức bằng vàng ròng tốt nhất, được người thợ kim hoàn khéo léo chế tác rất tinh xảo trong lò, đặt trên tấm vải gấm đỏ, nó rực rỡ, chiếu sáng và tỏa sáng, cũng vậy, vị Phạm thiên của Một Trăm Ngàn thế giới an trú với tâm biến mãn một hệ thống một trăm ngàn thế giới, và vị ấy an trú với tâm biến mãn các chúng sinh đã tái sinh ở đó. Vị tỳ kheo nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng vị Phạm thiên của Một Trăm Ngàn thế giới!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
19-32. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng chư thiên Quang Âm (gods of Radiance - Ābhassara - cõi trời ánh sáng) [^1135]… chư thiên Thiểu Quang (gods of Limited Radiance - Parittābhā)… chư thiên Vô Lượng Quang (gods of Immeasurable Radiance - Appamāṇābhā)… chư thiên Quang Âm (gods of Streaming Radiance - Ābhassara)… chư thiên Thiểu Tịnh (gods of Limited Glory - Parittasubhā)… chư thiên Vô Lượng Tịnh (gods of Immeasurable Glory - Appamāṇasubhā)… chư thiên Biến Tịnh (gods of Refulgent Glory - Subhakiṇhā)… [103]… chư thiên Quảng Quả (gods of Great Fruit - Vehapphalā)… chư thiên Vô Phiền (Aviha gods - Aviha)… chư thiên Vô Nhiệt (Atappa gods - Atappa)… chư thiên Thiện Kiến (Sudassa gods - Sudassa)… chư thiên Thiện Hiện (Sudassī gods - Sudassī)… chư thiên Sắc Cứu Cánh (Akaniṭṭha gods - Akaniṭṭha - cõi trời cao nhất trong Sắc giới, thuộc Tịnh Cư Thiên) sống lâu, xinh đẹp, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng chư thiên Sắc Cứu Cánh!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó… Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
33-36. "Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin… và trí tuệ. Vị ấy nghe rằng chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ (gods of the base of infinite space - ākāsānañcāyatana - cõi thiền định về không gian vô tận)… chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ (gods of the base of infinite consciousness - viññāṇañcāyatana - cõi thiền định về thức vô tận)… chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ (gods of the base of nothingness - ākiñcaññāyatana - cõi thiền định về sự trống không)… chư thiên ở cõi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (gods of the base of neither-perception-nor-non-perception - nevasaññānāsaññāyatana - cõi thiền định cao nhất, nơi tri giác rất vi tế) sống lâu, trường tồn, và hưởng nhiều hạnh phúc. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được tái sinh cùng chư thiên ở cõi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ!’ Vị ấy hướng tâm vào điều đó, thiết lập nó, phát triển nó. Những nguyện vọng này và sự an trú tâm này của vị ấy, được phát triển và vun bồi như vậy, dẫn đến sự tái sinh của vị ấy ở cảnh giới đó. Này các tỳ kheo, đây là con đường, là phương cách dẫn đến sự tái sinh ở cảnh giới đó.
37. “Lại nữa, một vị tỳ kheo có đức tin, giới hạnh, học thức, lòng quảng đại, và trí tuệ. Vị ấy nghĩ: ‘Mong rằng, do tự mình chứng ngộ bằng thắng trí (direct knowledge - abhiññā - sự hiểu biết trực tiếp, siêu việt), ngay trong hiện tại, ta có thể chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát (deliverance of mind - cetovimutti - sự giải thoát của tâm khỏi tham ái), tuệ giải thoát (deliverance by wisdom - paññāvimutti - sự giải thoát bằng trí tuệ khỏi vô minh) không còn lậu hoặc (taintless - anāsava - không còn ô nhiễm, phiền não) do sự đoạn trừ các lậu hoặc (destruction of the taints - āsavakkhaya - sự chấm dứt hoàn toàn các phiền não gốc rễ)!’ Và do tự mình chứng ngộ bằng thắng trí, vị ấy ngay trong hiện tại chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc do sự đoạn trừ các lậu hoặc. Này các tỳ kheo, vị tỳ kheo này không còn tái sinh (does not reappear - không xuất hiện trở lại) ở bất kỳ nơi nào nữa.”[^1136]
Đó là những gì Đức Thế Tôn đã nói. Các tỳ kheo đã hoan hỷ và tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn.