MN 130. Các Thiên Sứ

(Devadūta Sutta - Kinh Thiên Sứ)

1. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ Đà Lâm), vườn ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Tại đó, Ngài gọi các Tỳ kheo (monks-bhikkhus-nhà sư): “Này các Tỳ kheo.” - “Bạch Thế Tôn,” các vị ấy vâng đáp. Thế Tôn nói thế này:

2. "Này các Tỳ kheo, ví như có hai ngôi nhà có cửa, và một người mắt sáng đứng giữa hai nhà đó thấy người ta đi vào, đi ra, đi tới đi lui. Cũng vậy, với thiên nhãn (divine eye - mắt của chư thiên), thanh tịnh và siêu việt hơn mắt người, Ta thấy các chúng sinh chết đi và tái sinh, hạ liệt và cao quý, xấu đẹp, may mắn và bất hạnh. Ta hiểu rõ chúng sinh tái sinh tùy theo nghiệp (kamma - hành động có chủ đích và kết quả của nó) của họ như thế này: ‘Những chúng sinh đáng kính này, những người đã có thiện hạnh về thân, khẩu, ý, không phỉ báng các bậc thánh, có chánh kiến (right views - thấy biết đúng đắn), hành động theo chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi lành, cõi trời. Hoặc những chúng sinh đáng kính này, những người đã có thiện hạnh về thân, khẩu, ý, không [179] phỉ báng các bậc thánh, có chánh kiến, hành động theo chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi người. Nhưng những chúng sinh, những người đã có ác hạnh về thân, khẩu, ý, phỉ báng các bậc thánh, có tà kiến (wrong views - thấy biết sai lầm), hành động theo tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi ngạ quỷ. Hoặc những chúng sinh đáng kính này, những người đã có ác hạnh… sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi súc sinh. Hoặc những chúng sinh đáng kính này, những người đã có ác hạnh… sau khi thân hoại mạng chung, đã tái sinh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.’

3. "Bấy giờ, lính canh địa ngục (wardens of hell - những người canh giữ địa ngục) tóm lấy chúng sinh đó hai tay và dẫn đến trình vua Yama (Diêm Vương): [^1206] ‘Thưa Đại vương, người này đã đối xử tệ bạc với mẹ, với cha, với các vị Sa môn (recluses - người xuất gia tu hành), với các vị Bà la môn (brahmins - tu sĩ Bà la môn giáo); người này không kính trọng trưởng lão trong dòng tộc. Xin Đại vương ra lệnh trừng phạt.’

4. "Rồi vua Yama tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ (divine messenger - người đưa tin của trời, ở đây chỉ các hiện tượng cảnh báo) thứ nhất: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy thiên sứ thứ nhất xuất hiện trên đời sao?’ [^1207] Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con không thấy.’ Vua Yama hỏi: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy trên đời một đứa trẻ sơ sinh non nớt nằm ngửa, vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính nó sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con có thấy.’

"Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, ngươi là người thông minh, trưởng thành, sao không từng nghĩ rằng: “Ta cũng phải chịu sự sinh, không thoát khỏi sự sinh: chắc chắn ta nên làm điều lành qua thân, khẩu, ý”?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con đã không thể làm được, con đã dễ duôi (negligent - lơ là, không chú tâm).’ Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, vì dễ duôi nên ngươi đã không làm điều lành qua thân, khẩu, ý. Chắc chắn họ sẽ xử ngươi tùy theo sự dễ duôi của ngươi. Nhưng ác nghiệp (evil action - hành động xấu ác) này của ngươi không phải do mẹ ngươi hay cha ngươi, [180] hay anh chị em ngươi, hay bạn bè thân hữu ngươi, hay bà con quyến thuộc ngươi, hay các Sa môn và Bà la môn, hay chư thiên làm ra: ác nghiệp này do chính ngươi làm, và chính ngươi sẽ gánh chịu quả báo (result - kết quả của hành động) của nó.’

5. "Rồi, sau khi tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ nhất, vua Yama tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ hai: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy thiên sứ thứ hai xuất hiện trên đời sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con không thấy.’ Vua Yama hỏi: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy trên đời một người đàn ông - hay đàn bà - tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già nua, lưng còng như vì kèo mái nhà, khom người, chống gậy, run rẩy, yếu ớt, tuổi trẻ không còn, răng rụng, tóc bạc, tóc lưa thưa, hói đầu, da nhăn nheo, chân tay lốm đốm sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con có thấy.’

"Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, ngươi là người thông minh, trưởng thành, sao không từng nghĩ rằng: “Ta cũng phải chịu sự già, không thoát khỏi sự già: chắc chắn ta nên làm điều lành qua thân, khẩu, ý”?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con đã không thể làm được, con đã dễ duôi.’ Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, vì dễ duôi nên ngươi đã không làm điều lành qua thân, khẩu, ý. Chắc chắn họ sẽ xử ngươi tùy theo sự dễ duôi của ngươi. Nhưng ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ ngươi… hay chư thiên làm ra: ác nghiệp này do chính ngươi làm, và chính ngươi sẽ gánh chịu quả báo của nó.’

6. "Rồi, sau khi tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ hai, vua Yama tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ ba: [181] ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy thiên sứ thứ ba xuất hiện trên đời sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con không thấy.’ Vua Yama hỏi: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy trên đời một người đàn ông - hay đàn bà - đau đớn, khổ sở, bệnh nặng, nằm vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính mình, phải có người nâng dậy, người đặt xuống sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con có thấy.’

"Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, ngươi là người thông minh, trưởng thành, sao không từng nghĩ rằng: “Ta cũng phải chịu sự bệnh, không thoát khỏi sự bệnh: chắc chắn ta nên làm điều lành qua thân, khẩu, ý”?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con đã không thể làm được, con đã dễ duôi.’ Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, vì dễ duôi nên ngươi đã không làm điều lành qua thân, khẩu, ý. Chắc chắn họ sẽ xử ngươi tùy theo sự dễ duôi của ngươi. Nhưng ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ ngươi… hay chư thiên làm ra: ác nghiệp này do chính ngươi làm, và chính ngươi sẽ gánh chịu quả báo của nó.’

7. "Rồi, sau khi tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ ba, vua Yama tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ tư: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy thiên sứ thứ tư xuất hiện trên đời sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con không thấy.’ Vua Yama hỏi: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy trên đời, khi một tên cướp phạm tội bị bắt, vua chúa ra lệnh dùng nhiều hình phạt tra tấn hắn: đánh bằng roi…(như Kinh 129, §4)…và chặt đầu bằng gươm sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con có thấy.’

"Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, ngươi là người thông minh, trưởng thành, sao không từng nghĩ rằng: “Những kẻ làm điều ác phải chịu những hình phạt tra tấn đủ loại như vậy ngay ở đời này; [182] huống nữa là đời sau? Chắc chắn ta nên làm điều lành qua thân, khẩu, ý”?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con đã không thể làm được, con đã dễ duôi.’ Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, vì dễ duôi nên ngươi đã không làm điều lành qua thân, khẩu, ý. Chắc chắn họ sẽ xử ngươi tùy theo sự dễ duôi của ngươi. Nhưng ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ ngươi… hay chư thiên làm ra: ác nghiệp này do chính ngươi làm, và chính ngươi sẽ gánh chịu quả báo của nó.’

8. "Rồi, sau khi tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ tư, vua Yama tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ năm: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy thiên sứ thứ năm xuất hiện trên đời sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con không thấy.’ Vua Yama hỏi: ‘Này người kia, ngươi chưa từng thấy trên đời một người đàn ông - hay đàn bà - chết một ngày, hai ngày, ba ngày, thân thể trương phình, tím tái, rỉ nước mủ sao?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con có thấy.’

"Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, ngươi là người thông minh, trưởng thành, sao không từng nghĩ rằng: “Ta cũng phải chịu sự chết, không thoát khỏi sự chết: chắc chắn ta nên làm điều lành qua thân, khẩu, ý”?’ Người ấy đáp: ‘Thưa ngài, con đã không thể làm được, con đã dễ duôi.’ Rồi vua Yama nói: ‘Này người kia, vì dễ duôi nên ngươi đã không làm điều lành qua thân, khẩu, ý. Chắc chắn họ sẽ xử ngươi tùy theo sự dễ duôi của ngươi. Nhưng ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ ngươi… hay chư thiên làm ra: ác nghiệp này do chính ngươi làm, và chính ngươi sẽ gánh chịu quả báo của nó.’

9. "Rồi, sau khi tra hỏi, gạn hỏi, chất vấn người ấy về thiên sứ thứ năm, vua Yama im lặng.

10. "Bấy giờ, lính canh địa ngục [183] hành hạ người ấy bằng hình phạt đóng năm cọc (fivefold transfixing - hình phạt dùng cọc sắt nung đỏ đóng vào thân thể). [^1208] Họ đóng một cọc sắt nung đỏ xuyên qua một tay, đóng một cọc sắt nung đỏ xuyên qua tay kia, đóng một cọc sắt nung đỏ xuyên qua một chân, đóng một cọc sắt nung đỏ xuyên qua chân kia, đóng một cọc sắt nung đỏ xuyên qua bụng. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

11. "Tiếp theo, lính canh địa ngục quật ngã người ấy xuống và lấy rìu đẽo. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

12. "Tiếp theo, lính canh địa ngục treo ngược người ấy lên, chân hướng lên, đầu chúc xuống và lấy búa đẽo. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

13. "Tiếp theo, lính canh địa ngục buộc người ấy vào xe ngựa và kéo đi kéo lại trên nền đất cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

14. "Tiếp theo, lính canh địa ngục bắt người ấy leo lên leo xuống một đống than hồng lớn, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

15. "Tiếp theo, lính canh địa ngục treo ngược người ấy lên, chân hướng lên, đầu chúc xuống và nhúng vào một vạc kim loại nung đỏ, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Người ấy bị nấu trong đó giữa đám bọt sôi sùng sục. Và khi bị nấu trong đám bọt sôi sùng sục, người ấy bị cuốn lúc lên, lúc xuống, lúc ngang. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

16. "Tiếp theo, lính canh địa ngục ném người ấy vào Đại địa ngục (Great Hell - địa ngục lớn nhất). Này các Tỳ kheo, về Đại địa ngục đó:

Có bốn góc và được xây Với bốn cửa, mỗi cạnh một cửa, Tường sắt bao bọc xung quanh Và mái sắt che kín bên trên. Nền của nó cũng bằng sắt Nung nóng cho đến rực lửa. Phạm vi rộng đúng trăm do tuần (yojana - đơn vị đo lường cổ Ấn Độ, khoảng 10-15km) Bao trùm khắp nơi cùng khắp.

17. "Bấy giờ, lửa từ tường phía đông của Đại địa ngục táp vào tường phía tây. Lửa từ tường phía tây táp vào [184] tường phía đông. Lửa từ tường phía bắc táp vào tường phía nam. Lửa từ tường phía nam táp vào tường phía bắc. Lửa từ đáy táp lên đỉnh. Và lửa từ đỉnh táp xuống đáy. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

18. "Một lúc nào đó, này các Tỳ kheo, sau một thời gian dài, có lúc cửa phía đông của Đại địa ngục mở ra. Người ấy chạy về phía đó, bước nhanh. Khi chạy như vậy, da ngoài cháy, da trong cháy, thịt cháy, gân cháy, xương biến thành khói; và khi nhấc chân lên cũng vậy. Khi cuối cùng đến được cửa, thì cửa lại đóng sập. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

"Một lúc nào đó, sau một thời gian dài, có lúc cửa phía tây của Đại địa ngục mở ra… khi cửa phía bắc mở ra… khi cửa phía nam mở ra. Người ấy chạy về phía đó, bước nhanh… Khi cuối cùng đến được cửa, thì cửa lại đóng sập. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

19. "Một lúc nào đó, này các Tỳ kheo, sau một thời gian dài, có lúc cửa phía đông của Đại địa ngục mở ra. Người ấy chạy về phía đó, bước nhanh. Khi chạy như vậy, da ngoài cháy, da trong cháy, thịt cháy, gân cháy, xương biến thành khói; và khi nhấc chân lên cũng vậy. Người ấy thoát ra bằng cửa đó.

20. "Ngay sát bên Đại địa ngục [185] là Địa ngục Phân (Hell of Excrement - địa ngục chứa đầy phân) rộng lớn. Người ấy rơi vào đó. Trong Địa ngục Phân đó, những sinh vật miệng nhọn như kim chích xuyên qua da ngoài, chích xuyên qua da trong, chích xuyên qua thịt, chích xuyên qua gân, chích xuyên qua xương và ăn tủy. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

21. "Ngay sát bên Địa ngục Phân là Địa ngục Than Hồng (Hell of Hot Embers - địa ngục chứa đầy than nóng đỏ) rộng lớn. Người ấy rơi vào đó. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

22. "Ngay sát bên Địa ngục Than Hồng là Rừng cây Gạo (Wood of Simbali Trees - rừng cây gạo có gai) rộng lớn, cao một do tuần, gai nhọn dài mười sáu lóng tay, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Họ bắt người ấy leo lên leo xuống những cây đó. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

23. "Ngay sát bên Rừng cây Gạo là Rừng cây Lá Kiếm (Wood of Sword-leaf Trees - rừng cây có lá sắc như kiếm) rộng lớn. Người ấy đi vào đó. Lá cây, bị gió thổi, chặt đứt tay, chặt đứt chân, chặt đứt tay chân; chúng chặt đứt tai, chặt đứt mũi, chặt đứt tai mũi. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

24. "Ngay sát bên Rừng cây Lá Kiếm là một con sông lớn nước tro (river of caustic water - sông nước có tính ăn mòn như tro kiềm). Người ấy rơi vào đó. Người ấy bị cuốn trôi ngược dòng, bị cuốn trôi xuôi dòng, bị cuốn trôi ngược xuôi. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

25. "Tiếp theo, lính canh địa ngục dùng móc kéo người ấy lên, [186] đặt người ấy trên mặt đất và hỏi: ‘Này người kia, ngươi muốn gì?’ Người ấy nói: ‘Thưa các ngài, con đói.’ Rồi lính canh địa ngục dùng kìm sắt nung đỏ, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực, banh miệng người ấy ra và ném vào miệng một viên kim loại nung đỏ, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Nó làm cháy môi, cháy miệng, cháy cổ họng, cháy dạ dày, và đi ra ngoài qua đường dưới, kéo theo cả ruột già và ruột non. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

26. "Tiếp theo, lính canh địa ngục hỏi người ấy: ‘Này người kia, ngươi muốn gì?’ Người ấy nói: ‘Thưa các ngài, con khát.’ Rồi lính canh địa ngục dùng kìm sắt nung đỏ, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực, banh miệng người ấy ra và đổ vào miệng đồng nóng chảy, cháy bỏng, rực lửa, nóng hừng hực. Nó làm cháy môi, cháy miệng, cháy cổ họng, cháy dạ dày, và đi ra ngoài qua đường dưới, kéo theo cả ruột già và ruột non. Người ấy cảm thấy những cảm giác đau đớn, dữ dội, nhức nhối. Nhưng người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp kia chưa trả hết quả báo.

27. "Rồi lính canh địa ngục lại ném người ấy trở lại Đại địa ngục.

28. "Đã có lúc vua Yama nghĩ rằng: ‘Những kẻ làm điều ác, bất thiện trên đời quả thực phải chịu đủ loại hình phạt tra tấn như thế này. Ôi, ước gì ta được sinh vào cõi người, ước gì một vị Như Lai (Tathāgata - danh hiệu của một vị Phật, nghĩa là “người đã đến như vậy” hoặc “người đã đi như vậy”), bậc A-la-hán (arahant - bậc đã hoàn thiện, xứng đáng được cúng dường), Chánh Đẳng Giác (sammāsambuddha - bậc giác ngộ hoàn toàn và đúng đắn) xuất hiện trên đời, ước gì ta được hầu cận Đức Thế Tôn đó, ước gì Đức Thế Tôn dạy Pháp (Dhamma - lời dạy của Đức Phật, chân lý) cho ta, và ước gì ta hiểu được Pháp của Đức Thế Tôn đó!’

29. “Này các Tỳ kheo, Ta nói điều này không phải là điều Ta nghe từ một Sa môn hay Bà la môn nào khác. Ta nói điều này là điều Ta đã tự mình biết rõ, thấy rõ, và chứng ngộ.” [187]

30. Đó là những gì Đức Thế Tôn đã nói. Sau khi Bậc Thiện Thệ (Sublime One - người đã đi đến nơi tốt đẹp) nói như vậy, Bậc Đạo Sư (Teacher - thầy dạy) nói thêm:

“Dù được thiên sứ cảnh báo, Nhiều người vẫn sống dễ duôi, Và chúng sinh ấy sầu khổ dài lâu Khi đã rơi vào cõi thấp. Nhưng những người thiện ở đời này Khi được thiên sứ cảnh báo, Không sống trong vô minh nữa Mà tinh tấn tu tập Pháp cao quý. Họ thấy sự chấp thủ (clinging / upādāna - sự bám víu, níu giữ vào các đối tượng) là đáng sợ Vì nó tạo ra sinh và tử; Nhờ không chấp thủ, họ được giải thoát Trong sự đoạn tận sinh tử. Họ an trú trong hạnh phúc vì đã an ổn Và đạt Niết bàn (Nibbāna - sự kết thúc khổ đau, trạng thái giải thoát cuối cùng) ngay hiện tại. Họ vượt ngoài mọi sợ hãi và sân hận; Họ đã thoát khỏi mọi khổ đau.”

130. KINH THIÊN XỨ

130. KINH THIÊN XỨ (Devadùta Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà viên), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc).

Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo”. – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn”. Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Ví như, này các Tỷ-kheo, có hai nhà có cửa; ở đây, một người có mắt đứng chính giữa có thể thấy những người đi vào nhà, đi ra khỏi nhà, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, thấy các chúng hữu tình chết đi sanh lại, hạ liệt, cao sang, đẹp trai, xấu hình, thiện thú, ác thú, tùy theo hạnh nghiệp của họ, (và Ta nghĩ): “Các bậc hữu tình này do thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không công kích các bậc Thánh, có chánh kiến, thọ trì nghiệp phù hợp chánh kiến, các vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, ở đời này. Hay các vị hữu tình này, do thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không công kích các bậc Thánh, có chánh kiến, thọ trì nghiệp phù hợp với chánh kiến, các vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh ra giữa loài Người. Còn các hữu tình, do thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, công kích các bậc Thánh, có tà kiến, thọ trì nghiệp phù hợp với tà kiến, các vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi ngạ quỹ (pettivisaya). Hay các hữu tình này, do thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, công kích các bậc Thánh, có tà kiến, thọ trì nghiệp phù hợp tà kiến, các hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào các loại bàng sanh. Hay các hữu tình này, do thành tựu thân ác hành… Sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Ðịa ngục”.

Này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục, sau khi bắt giữ người ấy với nhiều cánh tay, dẫn người ấy đến trước vua Yama (và thưa):

"-- Tâu Ðại vương, người này không có từ tâm, không xứng là Sa-môn, không xứng là Bà-la-môn, không kính trọng các vị lớn tuổi trong gia đình. Ðại vương hãy trừng phạt nó !

Này các Tỷ-kheo, vua Yama, chất vấn người ấy, cật vấn, thẩm vấn người ấy về Thiên sứ thứ nhất: “Này người kia, Ngươi có thấy Thiên sứ thứ nhất đã hiện ra giữa loài Người không?”

Người ấy nói: “Thưa Ngài, không thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người có đứa con nít nhỏ, yếu ớt, nằm ngửa, nằm rơi vào giữa phân và nước tiểu của nó hay không?” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, có thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: "Này người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị sanh chi phối, ta không thoát khỏi sanh; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi không làm điều thiện về thân, khẩu, ý; chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người kia, tùy theo sự phóng dật ấy của Ngươi. Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn và thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà- la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Người phải cảm thọ quả báo việc làm ấy”.

Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn và thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ nhất, vua Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ hai: "Này người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, Thiên

sứ thứ hai hiện ra không?" Người ấy đáp: “Thưa Ngài, không thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người kia: “Này Người kia, Ngươi có thấy người đàn bà hay người đàn ông tám mươi tuổi, hay chín mươi tuổi, hay một trăm tuổi, già yếu, cong như nóc nhà, lưng còm, chống gậy, vừa đi vừa run, bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua mất, răng rụng, tóc sói, da nhăn, run rẩy, với tay chân bạc màu?” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, có thấy”.

Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị già chi phối, ta không thoát khỏi già; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này Người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi không làm điều thiện về thân, khẩu, ý; chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người kia, tùy theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn và thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm thọ quả báo sự làm ấy”.

Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ hai, vua Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ ba: “Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, Thiên sứ thứ ba hiện ra không?” Người ấy đáp: “Thưa Ngài không thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người kia: “Này Người kia, Người có thấy người đàn bà hay người đàn ông bị bệnh hoạn, khổ não, bị bệnh trầm trọng nằm rơi vào trong nước tiểu và phần của mình, cần người khác nâng dậy, cần người khác dìu nằm xuống?” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, có thấy”.

Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với nó: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị bệnh chi phối, ta không thoát khỏi bệnh; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”. " Người ấy đáp: “Thưa Ngài, tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này Người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi không làm điều thiện, về thân, khẩu, ý; chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người kia, tùy theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm thọ quả báo việc làm ấy”.

Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ ba, vua Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ tư: “Này người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, Thiên sứ thứ tư hiện ra không?” Người ấy đáp: “Thưa Ngài, không thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người kia: “Này người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, các vua chúa sau khi bắt được tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy… họ lấy gươm chặt đầu”. Người ấy nói: “Thưa Ngài, có thấy”.

Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Thật sự những ai làm các ác nghiệp, họ phải chịu những hình phạt sai khác, ngay trong hiện tại như vậy, huống nữa là về đời sau! Ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu, ý”. Người ấy đáp: “Thưa Ngài, tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với nó: “Này Người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi không làm điều thiện về thân, khẩu, ý; chắc chắn họ sẽ làm cho Ngươi, này người kia, tùy theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm thọ quả báo việc làm ấy”.

Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ tư, vua Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ năm: "Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, Thiên sứ thứ năm hiện ra không? "Người ấy đáp: “Thưa Ngài, không thấy”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, người đàn bà hay người đàn ông chết đã được một ngày, hai ngày hay ba ngày, sưng phồng lên, xanh xám lại, rữa nát ra?” Người ấy nói: “Thưa Ngài, có thấy”.

Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: “Ta bị chết chi phối, ta không thoát khỏi chết; ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý”. Người ấy đáp: “Thưa Ngài, tôi không có thể làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài”. Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy: “Này Người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi không làm điều thiện, về thân, khẩu ý; chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người kia, tùy theo phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh làm, không phải do chị làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do bà con huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp ấy chính là Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm thọ quả báo việc làm ấy”.

Rồi này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm vấn, người ấy về Thiên sứ thứ năm, vua Yama giữ im lặng.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục bắt người ấy chịu hình phạt gọi là năm cọc (Pancavidhabandhanam), họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào một bàn tay, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn tay thứ hai, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn chân, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn chân thứ hai, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào giữa ngực, Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục bắt người ấy nằm xuống và lấy búa chặt người ấy. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, các người giữ Ðịa ngục dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu phía dưới và lấy búa chặt người ấy. Người ấy ở đây cảm thọ… chưa tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, các người giữa Ðịa ngục cột người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy tới chạy lui trên đất được đốt cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm thọ… chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo các người giữ Ðịa ngục đẩy người ấy lên, kéo người ấy xuống một sườn núi đầy than hừng, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm thọ… chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo các người giữ Ðịa ngục dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu phía dưới và quăng người ấy vào một vạc dầu bằng đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây bị nấu với bọt nước sôi sùng sục, ở đây bị nấu với bọt nước sôi sùng sục, khi thì trôi nổi lên trên, khi thì chìm xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, những người giữ Ðịa ngục quăng vào Ðại địa ngục. Này các Tỷ-kheo, Ðại địa ngục ấy có bốn góc, bốn cửa, chia thành phần bằng nhau, xung quanh có tường sắt mái sắt lợp lên trên.

Nền Ðịa ngục bằng sắt nung đỏ, chảy đỏ rực, đứng thẳng, luôn có mặt, rộng một trăm do tuần.

Này các Tỷ-kheo, từ tường phía Ðông của Ðại địa ngục ấy, những ngọn lửa bừng cháy lên được thổi tạt đến tường phía Tây. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ tường phía Tây được thổi tạt đến tường phía Ðông. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ tường phía Bắc được thổi tạt đến tường phía Nam. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ tường phía Nam được thổi tạt đến tường phía Bắc. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ phía Dưới, được thổi tạt lên phía Trên. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ phía Trên, được thổi tạt xuống phía Dưới. Người ấy ở đây cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Ðông của Ðại địa ngục được mở ra. Người ấy chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ. Khi người ấy chạy rất nhanh và mau lẹ, da ngoài bị cháy, da trong bị cháy, thịt bị cháy, dây gân bị cháy, xương bị khói xông đen. Sự trốn thoát của người ấy là như vậy. Này các Tỷ-kheo, dù cho người ấy có cố gắng rất nhiều, cửa vẫn đóng chống lại người ấy. Tại đây người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Tây được mở ra… cửa phía Bắc được mở ra… cửa phía Nam được mở ra. Người ấy liền chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ. Khi người ấy chạy rất nhanh và mau lẹ, da ngoài bị cháy, da trong bị cháy, thịt bị cháy, dây gân bị cháy, xương bị khói xông đen. Sự trốn thoát của người ấy là như vậy. Này các Tỷ-kheo, dầu cho người ấy có cố gắng rất nhiều, cửa vẫn đóng chống lại người ấy. Tại đây người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi các ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Ðông được mở ra, người ấy liền chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ… sự trốn thoát của người ấy là như vậy. Người ấy đi ra khỏi cửa Ðịa ngục ấy.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Ðại địa ngục là Ðại Phấn nị Ðịa ngục (Guthaniraya). Người ấy rơi vào Ðịa ngục này. Này các Tỷ-kheo, tại Phấn nị Ðịa ngục ấy, các chúng sanh với miệng như mũi kim cắt đứt da ngoài; sau khi cắt đứt da ngoài, chúng cắt đứt da trong; sau khi cắt dứt da trong, chúng cắt đứt thịt; sau khi cắt đứt thịt, chúng cắt đứt dây gân; sau khi cắt đứt dây gân, chúng cắt đứt xương; sau khi cắt đứt xương, chúng cắt đứt xương tủy. Ở đây, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Ðại địa ngục Phấn nị ấy là Ðại địa ngục Nhiệt khôi (Than hừng - Kukkulaniraya). Người ấy rơi vào ở đấy. Ở đấy, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Ðại địa ngục Nhiệt khôi là Ðại Châm thọ lâm (Sambalivanam) cao một do tuần, với những gai nhọn dài mười sáu ngón tay, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Họ bắt người ấy leo lên, leo xuống. Ở đấy người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Châm thọ lâm là Ðại Kiếm diệp lâm (Rừng lá gươm - Asipattavanta). Người ấy vào trong ấy. Ở đấy, các lá cây, do gió lay động, cắt đứt tay của người ấy, cắt đứt chân, cắt đứt tay chân, cắt đứt tai, cắt đứt mũi, cắt đứt tai mũi. Ở đây, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mạng chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Kiếm diệp lâm là Ðại Khôi hà (Sông vôi - Kharodakanadi). Người ấy rơi vào trong ấy. Tại đấy người ấy bị trôi thuận theo dòng nước, người ấy bị trôi ngược lại dòng nước người ấy trôi thuận theo, ngược lại dòng nước. Tại đấy người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung, cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, những người coi giữ Ðịa ngục, câu người ấy lên với móc câu, đặt người ấy trên đất và nói với người ấy: “Này Người kia, Ngươi muốn gì?” Người ấy nói: “Thưa các Ngài, tôi đói bụng”. Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục lấy cọc sắt nung đỏ cạy miệng người ấy và nhét vào miệng người ấy những cục đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Môi người ấy bị cháy, miệng bị cháy, cổ họng bị cháy, ngực bị cháy. Và kéo theo một ruột lớn, ruột nhỏ, các cục đồng ấy rơi ra ngoài từ phía dưới. Ở đấy, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mạng chung, cho đến khi ác nghiệp của nó chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục nói với người ấy: “Này Người kia, Ngươi muốn gì?” Người ấy nói: “Thưa các Ngài, tôi khát nước”. Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục lấy cọc sắt nung đỏ cạy miệng người ấy ra, và đổ vào miệng người ấy nước đồng nấu sôi, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Môi ngươi ấy bị cháy, miệng bị cháy, cổ họng bị cháy, ngực bị cháy. Và kéo theo ruột lớn, ruột nhỏ (nước đồng sôi ấy) chảy ra ngoài từ phía dưới. Người ấy ở đấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mạng chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Ðịa ngục lại quăng người ấy vào Ðại địa ngục.

Một thời xưa lắm, này các Tỷ-kheo, vua Yama suy nghĩ như sau: “Những ai làm ác nghiệp ở đời, phải thọ lãnh những hình phạt sai khác như vậy. Mong rằng ta được làm người, và Như lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ở đời, và ta có thể hầu hạ Thế Tôn, và Thế Tôn thuyết pháp cho ta, và ta có thể thông hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng”.

Này các Tỷ-kheo, điều Ta đang nói không phải Ta nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác; nhưng điều Ta đang nói chỉ được Ta biết mà thôi, chỉ được Ta thấy mà thôi, chỉ được Ta hiểu mà thôi.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Sau khi Thiện thệ nói như vậy, bậc Ðạo Sư lại nói thêm như sau:

Dầu Thiên sứ báo động, Thanh niên vẫn phóng dật, Họ ưu buồn lâu dài, Sanh làm người hạ liệt.

Ở đây bậc Chân nhân, Ðược Thiên sứ báo động, Không bao giờ phóng dật, Trong diệu pháp bậc Thánh.

Thấy sợ trong chấp thủ, Trong hiện hữu sanh tử. Ðược giải thoát chấp thủ, Sanh tử được đoạn trừ, Ðược yên ổn an lạc, Ngay hiện tại tịch tịnh,

Mọi oán hận sợ hãi, Các vị ấy vượt qua, Mọi đau đớn sầu khổ, Họ đều được siêu thoát.

-ooOoo-

Từ ngữ:

• Tỳ kheo / bhikkhu / monk: Nhà sư nam đã xuất gia trong Phật giáo, tuân giữ giới luật.
• Thiên nhãn / dibba-cakkhu / divine eye: Khả năng nhìn thấy các cõi giới khác và sự tái sinh của chúng sinh, vượt ngoài tầm nhìn của mắt thường.
• Nghiệp / kamma / action: Hành động có chủ đích qua thân, khẩu, ý và kết quả (quả báo) tương ứng của hành động đó.
• Chánh kiến / sammā-diṭṭhi / right view: Sự thấy biết đúng đắn về bản chất của thực tại, như Tứ Diệu Đế, luật nhân quả, vô thường, khổ, vô ngã.
• Tà kiến / micchā-diṭṭhi / wrong view: Sự thấy biết sai lầm, lệch lạc, không phù hợp với chân lý, ví dụ như không tin nhân quả, cho rằng chết là hết.
• Lính canh địa ngục / nirayapāla / wardens of hell: Những chúng sinh có nhiệm vụ canh giữ và hành hạ các tội nhân trong địa ngục theo nghiệp quả của họ.
• Vua Yama / Yama-rāja / King Yama: Vị vua cai quản địa ngục, người phán xét nghiệp của chúng sinh sau khi chết dựa trên những gì họ đã làm (thường gọi là Diêm Vương trong văn hóa dân gian).
• Sa môn / samaṇa / recluse: Người xuất gia tu hành, từ bỏ đời sống thế tục để tìm cầu giải thoát, không chỉ giới hạn trong Phật giáo thời Đức Phật.
• Bà la môn / brāhmaṇa / brahmin: Tu sĩ hoặc thành viên của giai cấp cao nhất trong xã hội Ấn Độ cổ đại, chuyên về nghi lễ và kinh Vệ Đà.
• Thiên sứ / devadūta / divine messenger: Những hiện tượng (sinh, già, bệnh, hình phạt thế gian, chết) đóng vai trò như những sứ giả cảnh báo con người về bản chất khổ đau và vô thường của cuộc sống, thúc đẩy sự tỉnh thức và tu tập.
• Dễ duôi / pamāda / negligence: Sự lơ là, phóng túng, không chú tâm tu tập các pháp thiện, không cảnh giác trước các pháp ác, sống thiếu chánh niệm.
• Ác nghiệp / pāpakamma / evil action: Hành động xấu ác, bất thiện qua thân, khẩu, ý, gây tổn hại cho mình và người khác, dẫn đến kết quả khổ đau.
• Quả báo / vipāka / result (of action): Kết quả hay hậu quả chín muồi của nghiệp (hành động), có thể biểu hiện trong đời này hoặc các đời sau, dưới dạng hạnh phúc hoặc khổ đau.
• Hình phạt đóng năm cọc / pañca-vidha-bandhana / fivefold transfixing: Một hình phạt tàn khốc được mô tả trong địa ngục, dùng cọc sắt nung đỏ đóng vào tứ chi và bụng của tội nhân.
• Đại địa ngục / Mahā Niraya / Great Hell: Địa ngục lớn nhất và đau khổ nhất trong các cõi địa ngục được mô tả trong kinh điển Phật giáo.
• Do tuần / yojana / league: Đơn vị đo lường chiều dài cổ của Ấn Độ, khoảng cách thay đổi tùy theo nguồn và ngữ cảnh (thường ước tính khoảng 10-15 km).
• Địa ngục Phân / Gūtha Niraya / Hell of Excrement: Một trong các địa ngục phụ, chứa đầy phân uế, nơi chúng sinh bị các sinh vật ăn thịt hành hạ.
• Địa ngục Than Hồng / Kukkuḷa Niraya / Hell of Hot Embers: Một trong các địa ngục phụ, chứa đầy than nóng đỏ thiêu đốt chúng sinh.
• Rừng cây Gạo / Simbalivana / Wood of Simbali Trees: Một khu rừng trong địa ngục có cây gạo (silk-cotton tree) đầy gai nhọn, nơi chúng sinh bị buộc phải leo lên leo xuống chịu đau đớn.
• Rừng cây Lá Kiếm / Asipattavana / Wood of Sword-leaf Trees: Một khu rừng trong địa ngục có cây lá sắc như kiếm, gió thổi làm lá rơi xuống chém đứt thân thể chúng sinh.
• Sông Nước Tro / Kharodakā Nadī / River of caustic water: Một con sông trong địa ngục chứa nước có tính ăn mòn mạnh như tro kiềm (nước lye), gây đau đớn dữ dội cho chúng sinh rơi vào đó.
• Như Lai / Tathāgata / Thus Gone One/Thus Come One: Một danh hiệu cao quý và phổ biến nhất của Đức Phật, chỉ bậc đã đạt đến chân lý như thật, đã đến và đi như các vị Phật quá khứ.
• A-la-hán / arahant / accomplished one, worthy one: Bậc Thánh đã đoạn trừ hoàn toàn mọi phiền não và lậu hoặc, chấm dứt tái sinh, đạt được Niết bàn, xứng đáng được trời người cúng dường.
• Chánh Đẳng Giác / sammāsambuddha / fully enlightened one: Bậc giác ngộ hoàn toàn, viên mãn và đúng đắn một cách tự thân, không thầy chỉ dạy (chỉ dùng cho các vị Phật).
• Pháp / Dhamma / Teaching, Truth, Phenomenon: Có nhiều nghĩa: (1) Lời dạy của Đức Phật; (2) Chân lý phổ quát về thực tại; (3) Các hiện tượng tâm và vật chất.
• Bậc Thiện Thệ / Sugata / Sublime One, Well-Gone One: Một danh hiệu của Đức Phật, chỉ bậc đã đi trên con đường tốt đẹp và đã đến đích tốt đẹp là Niết bàn.
• Bậc Đạo Sư / Satthā / Teacher: Một danh hiệu của Đức Phật, chỉ Ngài là bậc thầy dẫn đường cho trời và người.
• Chấp thủ / upādāna / clinging, attachment: Sự bám víu, níu giữ, dính mắc mãnh liệt vào năm thủ uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức), hoặc vào các quan điểm sai lầm, giới cấm sai lầm. Đây là nguyên nhân trực tiếp của khổ đau và tái sinh.
• Niết bàn / Nibbāna / Nirvana, Extinction: Trạng tháiดับสิ้น hoàn toàn khổ đau, phiền não và vòng luân hồi sinh tử; mục tiêu giải thoát cuối cùng trong Phật giáo. Nghĩa đen là “thổi tắt” ngọn lửa tham, sân, si.