DN 30. KINH ĐẶC ĐIỂM
(Lakkhaṇasutta)
Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthi, trong khu rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo.”
“Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các tỳ kheo ấy đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:
"Này các tỳ kheo, có ba mươi hai đặc điểm (lakkhaṇāni) của bậc vĩ nhân (đại nhân / mahāpurisa). Nếu một bậc vĩ nhân được trang bị những đặc điểm này, người đó chỉ có hai lối đi, không có lối thứ ba. Nếu người ấy sống đời tại gia (tại gia / agāraṁ ajjhāvasati), người ấy sẽ trở thành một vua Chuyển luân (Chuyển luân vương / rājā cakkavattī), vị vua cai trị bằng điều đúng đắn, bậc quân vương của điều đúng đắn, chiến thắng bốn phương, ổn định quốc gia, được trang bị bảy báu vật. Người ấy có bảy báu vật này, đó là: bánh xe quý, voi quý, ngựa quý, ngọc quý, nữ nhân quý, gia chủ quý, và thứ bảy là người lãnh đạo quý. Người ấy có hơn một ngàn người con trai dũng cảm, thân hình vạm vỡ, có khả năng nghiền nát quân thù. Người ấy chinh phục trái đất này cho đến tận biên giới đại dương, cai trị nó không cần gậy gộc, không cần vũ khí, mà bằng điều đúng đắn. Nhưng nếu người ấy rời bỏ gia đình, sống đời không nhà (xuất gia / agārasmā anagāriyaṁ pabbajati), người ấy sẽ trở thành bậc Xứng đáng (A-la-hán / arahaṁ), bậc Tự giác ngộ hoàn toàn (Chánh đẳng giác / sammāsambuddho), người vén bức màn [che lấp thế gian] (vivaṭṭacchado).
Và này các tỳ kheo, ba mươi hai đặc điểm của bậc vĩ nhân đó là gì, mà nếu một bậc vĩ nhân được trang bị thì chỉ có hai lối đi, không có lối thứ ba? Nếu người ấy sống đời tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] nhưng nếu rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, sẽ trở thành bậc Xứng đáng, bậc Tự giác ngộ hoàn toàn, người vén bức màn [che lấp thế gian].
Ở đây, này các tỳ kheo, bậc vĩ nhân có bàn chân đặt vững chãi. Vì bậc vĩ nhân có bàn chân đặt vững chãi, này các tỳ kheo, đây cũng là một đặc điểm vĩ nhân của bậc vĩ nhân.
Lại nữa, này các tỳ kheo, dưới lòng bàn chân của bậc vĩ nhân có hình bánh xe với một ngàn nan hoa, có vành, có trục, hoàn hảo trong mọi chi tiết. Vì dưới lòng bàn chân của bậc vĩ nhân có hình bánh xe với một ngàn nan hoa, có vành, có trục, hoàn hảo trong mọi chi tiết, này các tỳ kheo, đây cũng là một đặc điểm vĩ nhân của bậc vĩ nhân.
Lại nữa, này các tỳ kheo, bậc vĩ nhân có gót chân thon dài […lặp lại…]
có ngón tay dài…
có bàn tay bàn chân mềm mại…
có bàn tay bàn chân mang màng lưới…
có mắt cá chân nhô cao…
có bắp chân như nai…
khi đứng thẳng không cần cúi xuống vẫn có thể dùng hai lòng bàn tay chạm và chà xát đầu gối…
có bộ phận kín ẩn trong bọc (mã âm tàng / kosohitavatthaguyho)…
có màu da vàng óng, da sáng như vàng…
có làn da mịn màng, vì da mịn màng nên bụi bẩn không bám dính vào cơ thể…
có mỗi lỗ chân lông mọc một sợi lông, mỗi sợi lông mọc ra từ một lỗ chân lông…
có lông mọc hướng lên trên, lông mọc hướng lên có màu xanh thẫm như màu thuốc bôi mắt, xoắn thành vòng và cuộn sang phải…
có thân thẳng tắp như Phạm thiên…
có bảy chỗ đầy đặn…
có nửa thân trước như sư tử…
có phần giữa hai vai trọn vẹn…
có thân hình cân xứng (châu thân / parimaṇḍalo) như cây bàng, cơ thể người ấy cao bằng sải tay của mình, và sải tay của người ấy dài bằng chiều cao cơ thể…
có cổ tròn đều…
có mạng lưới vị giác tối ưu…
có cằm bành như sư tử…
có bốn mươi cái răng…
có hàm răng đều đặn…
có hàm răng mọc khít nhau…
có răng nanh trắng muốt…
có lưỡi dài và rộng…
có giọng vang như Phạm thiên (Phạm âm / brahmassaro), nói như tiếng chim ca-lăng-tần-già…
có đôi mắt xanh thẫm…
có lông mi rợp bóng như bò con…
có sợi lông tơ trắng mọc giữa hai chân mày, trắng muốt, mềm như bông. Vì bậc vĩ nhân có sợi lông tơ trắng mọc giữa hai chân mày, trắng muốt, mềm như bông, này các tỳ kheo, đây cũng là một đặc điểm vĩ nhân của bậc vĩ nhân.
Lại nữa, này các tỳ kheo, bậc vĩ nhân có đỉnh đầu nổi vầng trán (nhục kế / uṇhīsasīso). Vì bậc vĩ nhân có đỉnh đầu nổi vầng trán, này các tỳ kheo, đây cũng là một đặc điểm vĩ nhân của bậc vĩ nhân.
Này các tỳ kheo, đó là ba mươi hai đặc điểm của bậc vĩ nhân, mà nếu một bậc vĩ nhân được trang bị thì chỉ có hai lối đi, không có lối thứ ba. Nếu người ấy sống đời tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] nhưng nếu rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, sẽ trở thành bậc Xứng đáng, bậc Tự giác ngộ hoàn toàn, người vén bức màn [che lấp thế gian].
Này các tỳ kheo, các đạo sĩ (tiên nhân / isayo) ngoại đạo cũng ghi nhớ ba mươi hai đặc điểm vĩ nhân này, nhưng họ không biết: ‘Do thực hiện hành động (nghiệp / kamma) nào mà người này có được đặc điểm này’.
1. Đặc điểm bàn chân đặt vững chãi (Suppatiṭṭhitapādatālakkhaṇaṁ)
Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgato) trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã kiên định thực hành những điều thiện (thiện pháp / kusalesu dhammesu), giữ vững cam kết về hành động thiện, lời nói thiện, ý nghĩ thiện (thân/khẩu/ý diệu hạnh / kāyasucarite vacīsucarite manosucarite), về sự cho đi (bố thí / dāna) và san sẻ, về sự giữ gìn đạo đức (giới / sīla), về việc giữ ngày trai giới, về sự hiếu kính mẹ cha, hiếu kính sa-môn, hiếu kính bà-la-môn, tôn trọng bậc trưởng thượng trong gia đình, và những điều thiện cao tột khác. Nhờ thực hiện, tích lũy, làm cho dư dật, làm cho rộng lớn hành động ấy, sau khi cơ thể suy tàn và chết đi, người ấy sinh vào cõi tồn tại tốt đẹp, thế giới chư thiên. Tại đó, người ấy vượt trội hơn các chư thiên khác ở mười phương diện: tuổi thọ chư thiên, nhan sắc chư thiên, hạnh phúc chư thiên, danh xưng chư thiên, uy quyền chư thiên, sắc chư thiên, thanh chư thiên, hương chư thiên, vị chư thiên, và xúc chư thiên. Sau khi chết từ đó và đến nơi này (trạng thái này), người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Người ấy có bàn chân đặt vững chãi. Người ấy đặt cả bàn chân xuống đất, nhấc đều lên, và toàn bộ lòng bàn chân chạm đất cùng một lúc.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân, cai trị bằng điều đúng đắn, vị vua của điều đúng đắn, chiến thắng bốn phương, ổn định quốc gia, được trang bị bảy báu vật. Người ấy có bảy báu vật này, đó là: bánh xe quý, voi quý, ngựa quý, ngọc quý, nữ nhân quý, gia chủ quý, và thứ bảy là người lãnh đạo quý. Người ấy có hơn một ngàn người con trai dũng cảm, thân hình vạm vỡ, có khả năng nghiền nát quân thù. Người ấy chinh phục trái đất này cho đến tận biên giới đại dương—một trái đất không có gai góc phiền não, thịnh vượng, phong phú, an toàn, yên bình, không mầm mống tai ương—cai trị nó không cần gậy gộc, không cần vũ khí, mà bằng điều đúng đắn. Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy không thể bị lay chuyển bởi bất kỳ kẻ thù hay phe đối nghịch nào mang thân phận con người. Khi là vua, người ấy nhận được điều này. Nhưng nếu rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, người ấy trở thành bậc Xứng đáng, bậc Tự giác ngộ hoàn toàn, người vén bức màn [che lấp thế gian]. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy không thể bị lay chuyển bởi kẻ thù hay phe đối nghịch bên trong hay bên ngoài—bởi đắm nhiễm (tham / rāga), bởi ám ảnh khó chịu, bởi Sự u mê (si / moha), hay bởi sa-môn, bà-la-môn, chư thiên, ác ma, phạm thiên, hay bất cứ ai trên đời. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Gắn bó với sự chân thật và Quy luật, với rèn luyện và tự kiểm soát,
Trú ẩn trong sự thuần khiết, đạo đức và trai giới;
Vui thích trong sự cho đi, không bạo lực, không tàn nhẫn,
Người ấy kiên định nắm giữ và hành động bình đẳng.Nhờ hành động ấy, người ấy bước lên cõi trời,
Tận hưởng hạnh phúc và các trò vui chơi thú vị;
Từ đó chết đi và trở lại nơi này,
Người ấy chạm trái đất với lòng bàn chân bằng phẳng.Các nhà đoán tướng tập hợp lại tuyên bố: Người có bàn chân đặt vững sẽ không bị ngăn trở;
Dù là người tại gia hay người đã xuất gia,
Đặc điểm ấy là dấu hiệu cho thấy ý nghĩa này.Nếu sống tại gia, người ấy không thể bị lay chuyển,
Đánh bại kẻ thù, không bị ai nghiền nát;
Bởi bất kỳ ai mang thân phận con người ở đời,
Người ấy không thể bị lay chuyển do kết quả hành động đó.Và nếu người như vậy đi đến chỗ xuất gia,
Sáng suốt, vui thích trong mong muốn từ bỏ;
Bậc tối thắng ấy sẽ không bao giờ bị ngăn trở,
Bậc vô thượng giữa loài người—đó là quy luật của người ấy."
2. Đặc điểm bánh xe dưới lòng bàn chân (Pādatalacakkalakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã mang lại hạnh phúc cho nhiều người, xua tan hoảng hốt, khiếp sợ và lo âu, thiết lập sự bảo vệ và che chở theo điều đúng đắn, và thực hiện sự cho đi cùng với đoàn tùy tùng. Nhờ thực hiện, tích lũy, làm cho dư dật, làm cho rộng lớn hành động ấy, sau khi cơ thể suy tàn và chết đi, người ấy sinh vào cõi tồn tại tốt đẹp, thế giới chư thiên […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Dưới lòng bàn chân có hình bánh xe với một ngàn nan hoa, có vành, có trục, hoàn hảo trong mọi chi tiết, khoảng cách chia đều đặn.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng đông đảo; những người tùy tùng của người ấy rất vĩ đại: bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này. Nhưng nếu rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, người ấy trở thành bậc Xứng đáng, bậc Tự giác ngộ hoàn toàn, người vén bức màn [che lấp thế gian]. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng đông đảo; những tùy tùng của người ấy rất vĩ đại: các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Xưa kia, trong những kiếp sống quá khứ,
Là con người, mang lại hạnh phúc cho nhiều người;
Xua tan hoảng hốt, khiếp sợ và lo âu,
Chăm chú vào việc bảo vệ, phòng hộ và che chở.Nhờ hành động ấy, người ấy bước lên cõi trời,
Tận hưởng hạnh phúc và các trò vui chơi thú vị;
Từ đó chết đi và trở lại nơi này,
Người ấy có được bánh xe dưới hai lòng bàn chân.Bánh xe đầy đủ vành và một ngàn nan hoa,
Các nhà đoán tướng tập hợp lại tuyên bố;
Thấy cậu bé mang trăm đặc điểm phước báu: Người có tùy tùng sẽ nghiền nát kẻ thù.Chính vì các bánh xe có vành bao quanh,
Nếu người như vậy không xuất gia;
Người ấy xoay bánh xe, cai trị trái đất,
Và các vua chúa trở thành người đi theo sau.Họ vây quanh người ấy bằng danh tiếng vĩ đại,
Nhưng nếu người như vậy đi đến chỗ xuất gia;
Sáng suốt, vui thích trong mong muốn từ bỏ,
Chư thiên, con người, asura, Sakka, rakkhasa.Cùng gandhabba, nāga, chim chóc, thú bốn chân,
Bậc vô thượng được chư thiên và loài người tôn kính;
Họ vây quanh người ấy bằng danh tiếng vĩ đại."
3–5. Đặc điểm gót chân dài, ngón tay dài, thân thẳng tắp (Āyatapaṇhitāditilakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ việc sát sinh, xa lánh sát sinh, buông bỏ gậy gộc, buông bỏ vũ khí, biết hổ thẹn, đầy lòng thương xót, sống vì lợi ích và lòng trắc ẩn đối với mọi sinh linh và muôn loài. Nhờ thực hiện, tích lũy, làm cho dư dật, làm cho rộng lớn hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được ba đặc điểm vĩ nhân này: Người ấy có gót chân thon dài, ngón tay dài, và thân thẳng tắp như Phạm thiên.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy sống lâu, duy trì tuổi thọ dài lâu, không một kẻ thù hay phe đối nghịch mang thân phận con người nào có thể tước đoạt mạng sống của người ấy giữa chừng. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy sống lâu, duy trì tuổi thọ dài lâu, không một kẻ thù hay phe đối nghịch nào, dù là sa-môn, bà-la-môn, chư thiên, ác ma, phạm thiên, hay bất cứ ai trên đời có thể tước đoạt mạng sống của người ấy giữa chừng. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Biết rõ bản thân sợ hãi cái chết và hình phạt,
Người ấy xa lánh việc giết hại người khác;
Nhờ hành vi tốt đẹp ấy, người ấy đi đến cõi trời,
Tận hưởng thành quả của hành động được khéo làm.Chết đi và quay trở lại nơi đây,
Người ấy có được ba đặc điểm này ở đời;
Gót chân trở nên rộng và dài,
Thân hình thẳng tắp, đẹp đẽ như Phạm thiên.Tay thon vươn dài, cân đối, khéo sinh ra,
Ngón tay của người ấy trở nên mềm mại;
Bằng ba đặc điểm tuyệt vời của bậc vĩ nhân,
Người ta tiên tri cậu bé sẽ sống lâu.Nếu là người tại gia, người ấy duy trì mạng sống dài lâu,
Nếu xuất gia, sẽ duy trì mạng sống lâu hơn nữa;
Người ấy duy trì để rèn luyện sự hoàn thiện,
Do vậy, đó là dấu hiệu của việc có tuổi thọ dài lâu."
6. Đặc điểm bảy chỗ đầy đặn (Sattussadatālakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã là người phân phát những thức ăn, thức uống, đồ nhai, đồ nếm tinh túy, thơm ngon. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Người ấy có bảy chỗ đầy đặn, bảy điểm phình ra; có sự đầy đặn ở hai bàn tay, sự đầy đặn ở hai bàn chân, sự đầy đặn ở hai đầu vai, và sự đầy đặn ở gáy.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy nhận được thức ăn, thức uống, đồ nhai, đồ nếm tinh túy, thơm ngon. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy nhận được thức ăn, thức uống, đồ nhai, đồ nếm tinh túy, thơm ngon. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Người phân phát thức ăn, đồ uống, đồ nhai, đồ nếm,
Đã ban tặng những hương vị ngon nhất, tinh túy nhất;
Nhờ hành động tốt đẹp ấy,
Người ấy vui sướng dài lâu trong vườn hoan hỉ.Đến đây, người ấy đạt được bảy điểm đầy đặn,
Có được bàn tay và bàn chân mềm mại;
Những người tinh thông dấu hiệu tuyên bố: Sẽ trở thành người nhận được đồ ăn uống và mùi vị.Điều này soi sáng ý nghĩa cho người tại gia,
Và cũng đạt được như vậy khi xuất gia;
Nhận được đồ ăn uống, mùi vị tuyệt hảo nhất,
Chặt đứt mọi trói buộc của người tại gia, họ đã nói vậy."
7–8. Đặc điểm tay chân mềm mại và có màng lưới (Karacaraṇamudujālatālakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã thu phục nhân tâm bằng bốn điều thu phục nhân tâm (nhiếp pháp / saṅgahavatthūhi)—bằng sự cho đi, bằng lời nói hòa ái, bằng hành động giúp ích, và bằng cách cư xử bình đẳng. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Bàn tay bàn chân mềm mại, và bàn tay bàn chân có màng lưới.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng được thu phục tốt đẹp; được thu phục tốt đẹp là các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này… Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng được thu phục tốt đẹp; được thu phục tốt đẹp là các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Bằng sự cho đi và hành động giúp ích,
Cùng lời nói hòa ái và cư xử bình đẳng;
Thực hiện tốt đẹp việc thu phục nhiều người,
Với đức tính không bị chê bai, đi đến cõi trời.Chết đi và quay trở lại nơi đây,
Tay chân mềm mại và có màng lưới;
Vô cùng rực rỡ, xinh đẹp để ngắm nhìn,
Cậu bé sơ sinh có được điều đó.Tùy tùng trở nên ngoan ngoãn vâng lời,
Cư ngụ trên mặt đất mênh mông, được thu phục tốt đẹp;
Nói lời êm ái, mong muốn lợi ích và hạnh phúc,
Người ấy thực hành các phẩm hạnh được ưa thích.Nếu từ bỏ mọi thụ hưởng ham muốn giác quan,
Bậc chiến thắng thuyết giảng điều dạy cho công chúng;
Phấn khởi trước lời đáp từ của người ấy,
Họ lắng nghe và thực hành đúng theo điều dạy."
9–10. Đặc điểm mắt cá chân nhô cao và lông mọc hướng lên (Ussaṅkhapāda-uddhaggalomatālakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã nói lời nói liên quan đến lợi ích, liên quan đến Quy luật, chỉ dẫn cho nhiều người, là người tế lễ bằng quy luật, mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Mắt cá chân nhô cao, và lông mọc hướng lên trên.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy đứng đầu, là cao nhất, là dẫn đầu, là tối thượng, là xuất sắc nhất trong số những người thụ hưởng khoái lạc giác quan. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy đứng đầu, là cao nhất, là dẫn đầu, là tối thượng, là xuất sắc nhất trong số mọi chúng sinh. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Xưa kia, thốt ra lời nói liên quan đến lợi ích và Quy luật,
Người ấy chỉ dẫn cho nhiều người;
Trở thành người mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh,
Tế lễ bằng Quy luật, không chút bủn xỉn.Nhờ hành động tốt đẹp ấy,
Người ấy đi đến cõi tốt đẹp, hoan hỉ tại đó;
Đến đây, nhận được hai đặc điểm,
Biểu hiện cho sự đứng đầu tối thượng.Lông mọc hướng lên trên,
Mắt cá chân khéo định hình;
Được bao phủ bởi thịt và máu, có da che phủ,
Phía trên bàn chân trông vô cùng xinh đẹp.Nếu người như vậy sống ở trong nhà,
Sẽ vươn đến sự đứng đầu của những người hưởng khoái lạc;
Không có ai cao tột hơn người ấy,
Chinh phục và hoạt động khắp cõi Jambudīpa.Nếu xuất gia, với sự nỗ lực không hề thấp kém,
Sẽ vươn đến sự đứng đầu của mọi sinh linh;
Không có ai cao tột hơn người ấy,
Chinh phục và sống khắp toàn thể thế gian."
11. Đặc điểm bắp chân như nai (Eṇijaṅghalakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã tận tâm dạy dỗ nghệ thuật, kiến thức, cách cư xử, hay công việc, với ý nghĩ: ‘Làm sao để họ hiểu được nhanh chóng, thực hành nhanh chóng, và không phải chịu mệt nhọc lâu dài?’ Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Bắp chân như con nai.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Bất cứ thứ gì xứng đáng với vua, phụ tùng của vua, vật dụng của vua, những thứ thích hợp cho vua, người ấy đều nhận được nhanh chóng. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Bất cứ thứ gì xứng đáng với sa-môn, phụ tùng của sa-môn, vật dụng của sa-môn, những thứ thích hợp cho sa-môn, người ấy đều nhận được nhanh chóng. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Trong nghệ thuật, kiến thức, cách cư xử, công việc,
Mong muốn: Làm sao để họ hiểu nhanh chóng;
Không mang lại sự tổn hại cho bất kỳ ai,
Dạy dỗ nhanh chóng, không làm họ mệt nhọc lâu dài.Bằng cách thực hiện hành động khéo léo mang lại hạnh phúc,
Nhận được bắp chân dễ thương, khéo định hình;
Tròn trịa, sinh ra hoàn hảo, thon dần lên trên,
Lông mọc hướng lên trên, da bao phủ mịn màng.Mọi người gọi người ấy là người có bắp chân như nai,
Họ nói đây là dấu hiệu nhanh chóng đạt được thành tựu;
Bất cứ khi nào người ấy mong muốn những thứ phù hợp cho người tại gia,
Sẽ nhanh chóng nhận được khi chưa xuất gia.Và nếu người như vậy đi đến chỗ xuất gia,
Sáng suốt, vui thích trong mong muốn từ bỏ;
Nhận được thứ thích hợp cho những người xứng đáng,
Bậc nỗ lực không hề thấp kém sẽ nhận được nhanh chóng."
12. Đặc điểm làn da mịn màng (Sukhumacchavilakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã đến gặp sa-môn hay bà-la-môn và hỏi: ‘Thưa ngài, thế nào là điều thiện? Thế nào là điều không thiện? Thế nào là có lỗi? Thế nào là không có lỗi? Thế nào là cần được trau dồi? Thế nào là không cần trau dồi? Việc gì tôi làm sẽ đem lại sự bất lợi và đau khổ lâu dài cho tôi? Hoặc việc gì tôi làm sẽ đem lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho tôi?’ Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Làn da mịn màng, vì da mịn màng nên bụi bẩn không bám dính vào cơ thể.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có trí tuệ lớn lao; không có ai ngang bằng hay vượt trội hơn người ấy về trí tuệ trong số những người hưởng khoái lạc giác quan. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có trí tuệ lớn lao, trí tuệ sâu rộng, trí tuệ hoan hỉ, trí tuệ nhạy bén, trí tuệ sắc sảo, trí tuệ xuyên thấu; không có ai ngang bằng hay vượt trội hơn người ấy về trí tuệ trong số mọi chúng sinh. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Xưa kia, trong những kiếp sống quá khứ,
Là người mong muốn hiểu biết, luôn thắc mắc;
Sẵn lòng lắng nghe, phục vụ người xuất gia,
Ghi nhớ những câu chuyện ý nghĩa đầy lợi ích.Bằng hành động đem lại kết quả trí tuệ,
Khi sinh ra làm người, có làn da mịn màng;
Những người tinh thông dấu hiệu phán đoán: Sẽ thấu hiểu ý nghĩa tinh vi nhờ sự nhận thức.Nếu người như vậy không xuất gia,
Sẽ xoay bánh xe, cai trị trái đất;
Trong sự chỉ dẫn lợi ích và quản lý,
Không có ai tốt hơn hay ngang bằng người ấy.Và nếu người như vậy đi đến chỗ xuất gia,
Sáng suốt, vui thích trong mong muốn từ bỏ;
Nhận được trí tuệ đặc biệt vô thượng,
Đạt đến giác ngộ, bậc có trí tuệ rộng lớn và cao cả."
13. Đặc điểm màu da vàng óng (Suvaṇṇavaṇṇalakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, không mang lòng sân hận, không oán ghét chất chứa; dù bị nói nhiều lời, người ấy không bực tức, không nổi giận, không có ác ý, không chống đối, và không thể hiện sự tức giận, sân hận hay bất mãn. Người ấy còn là người trao tặng những tấm thảm trải, chăn đắp, vải lanh tinh xảo, vải bông tinh xảo, lụa tinh xảo, và len tinh xảo, đều mềm mại và tinh tế. Nhờ thực hiện, tích lũy hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Có màu da vàng óng, da sáng như vàng.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy nhận được những tấm thảm trải, chăn đắp, vải lanh tinh xảo, vải bông tinh xảo, lụa tinh xảo, và len tinh xảo, đều mềm mại và tinh tế. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy nhận được những tấm thảm trải, chăn đắp, vải lanh tinh xảo, vải bông tinh xảo, lụa tinh xảo, và len tinh xảo, đều mềm mại và tinh tế. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Khắc phục sự tức giận, người ấy đã ban tặng,
Cho đi vải vóc tinh xảo và đẹp đẽ;
Trong đời sống kiếp trước, đã hào phóng tuôn trào,
Giống như đám mây lớn đổ mưa xuống mặt đất.Bằng cách làm như vậy, chết đi sinh về cõi trời,
Tận hưởng thành quả của hành động được khéo làm;
Thân hình sáng rực như vàng khi thống trị tại đây,
Tựa như Indra, vị chúa tể vĩ đại của chư thiên.Trú ở tại gia như một con người, không xuất gia,
Cai trị một vùng trái đất rộng lớn mênh mông;
Nắm giữ bảy báu vật ở đời này,
Nhận được làn da mịn màng, tinh khiết, sạch sẽ.Trở thành người nhận vải vóc mỏng nhẹ, đồ đắp lót,
Nếu đi đến trạng thái không nhà cửa;
Người có giới hạnh nhận lấy kết quả đã làm từ trước,
Hành động đã làm không bao giờ bị tiêu tan."
14. Đặc điểm bộ phận kín ẩn trong bọc (Kosohitavatthaguyhalakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, là người gắn kết (hòa giải / samānetā) lại những người thân, bạn bè, chiến hữu, tri kỷ đã thất lạc từ lâu hay xa cách từ lâu. Người ấy gắn kết mẹ với con, gắn kết con với mẹ, gắn kết cha với con, gắn kết con với cha, gắn kết anh với em, gắn kết anh với chị, gắn kết chị với em, gắn kết chị với chị, và sau khi làm cho họ hòa hợp, người ấy vui mừng với sự đoàn tụ đó. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Bộ phận kín ẩn trong bọc.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có nhiều con trai; có hơn một ngàn người con trai dũng cảm, thân hình vạm vỡ, có khả năng nghiền nát quân thù. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có nhiều con trai; có nhiều ngàn người con trai dũng cảm, thân hình vạm vỡ, có khả năng nghiền nát quân thù. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Xưa kia, trong những kiếp sống quá khứ,
Những người thân thất lạc hay xa cách từ lâu;
Người thân, tri kỷ, chiến hữu, bạn bè,
Gắn kết họ lại, làm hòa hợp rồi vui mừng.Nhờ hành động ấy, người ấy bước lên cõi trời,
Tận hưởng hạnh phúc và các trò vui chơi thú vị;
Từ đó chết đi và trở lại nơi này,
Nhận được bộ phận kín được che giấu trong bọc.Người như vậy trở nên đông con cái,
Có hàng ngàn người con sinh ra từ mình;
Dũng cảm, mạnh mẽ, thiêu đốt kẻ thù,
Mang lại niềm vui, nói lời dễ thương cho người tại gia.Khi sống như người xuất gia, lại càng đông con hơn,
Trở thành những người con làm theo lời dạy;
Dù cho người tại gia hay người đã xuất gia,
Đặc điểm ấy sinh ra biểu thị cho ý nghĩa này."
Kết thúc Tụng phẩm thứ nhất.
15–16. Đặc điểm thân hình cân xứng và tay chạm gối (Parimaṇḍalaanonamajaṇṇuparimasanalakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, khi cân nhắc việc hỗ trợ công chúng, người ấy đã tự mình tìm hiểu, tự mình quan sát, hiểu con người, hiểu sự khác biệt giữa những con người: ‘Người này xứng đáng với điều này, người kia xứng đáng với điều kia’; và người ấy đã đối xử khác biệt tùy theo mỗi người. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Thân hình cân xứng như cây bàng, và đứng thẳng không cần cúi xuống vẫn có thể dùng hai lòng bàn tay chạm và chà xát đầu gối.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy giàu có, có tài sản lớn, tài nguyên lớn, dồi dào vàng bạc, dồi dào của cải vật dụng, dồi dào tiền bạc lúa gạo, kho tàng nhà chứa đầy ắp. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy giàu có, có tài sản lớn, tài nguyên lớn. Và đây là những tài sản của người ấy: tài sản niềm tin, tài sản đạo đức, tài sản lòng hổ thẹn [với cái ác], tài sản sợ hãi [với cái ác], tài sản học hỏi, tài sản sự cho đi, tài sản trí tuệ. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Cân nhắc, xem xét và suy nghĩ kỹ,
Cân nhắc việc hỗ trợ cho công chúng lớn;
Người này xứng đáng điều này ở chỗ này chỗ kia,
Xưa kia đã đối xử khác biệt tùy theo mỗi người.Đứng trên mặt đất mà không cần cúi xuống,
Chạm vào hai đầu gối bằng hai bàn tay;
Trở nên cân xứng như cái cây lớn vững chãi,
Nhờ vào quả báo còn dư lại của hành động tốt đẹp.Các chuyên gia thông thạo vô số các dấu hiệu,
Những người vô cùng tinh thông đã tuyên bố;
Vô số thứ xứng đáng dành cho người tại gia,
Cậu bé sơ sinh này sẽ đạt được.Đối với người chúa tể trái đất tận hưởng khoái lạc,
Rất nhiều của cải phù hợp người tại gia sẽ có;
Nhưng nếu từ bỏ mọi thụ hưởng ham muốn giác quan,
Sẽ nhận được thứ tài sản tối thượng vô thượng."
17–19. Đặc điểm nửa thân trước như sư tử (Sīhapubbaddhakāyāditilakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, là người mong muốn lợi ích, mong muốn điều tốt đẹp, mong muốn sự an ổn, mong muốn thoát khỏi trói buộc cho nhiều người, với ý nghĩ: ‘Làm sao để họ tăng trưởng về niềm tin, tăng trưởng về đạo đức, tăng trưởng về sự học hỏi, tăng trưởng về sự cho đi, tăng trưởng về điều đúng đắn, tăng trưởng về trí tuệ, tăng trưởng về tài sản lúa gạo, tăng trưởng về ruộng vườn, tăng trưởng về súc vật hai chân bốn chân, tăng trưởng về vợ con, tăng trưởng về người hầu kẻ hạ, tăng trưởng về người thân, tăng trưởng về bạn bè, tăng trưởng về họ hàng?’ Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được ba đặc điểm vĩ nhân này: Nửa thân trước như sư tử, phần giữa hai vai trọn vẹn, và cổ tròn đều.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có tính chất không thể hao mòn; không bị hao mòn về tài sản lúa gạo, về ruộng vườn, về súc vật hai chân bốn chân, về vợ con, về người hầu kẻ hạ, về người thân, về bạn bè, về họ hàng; không bị hao mòn về bất kỳ sự thành đạt nào. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có tính chất không thể hao mòn; không bị hao mòn về niềm tin, đạo đức, học hỏi, sự cho đi, trí tuệ; không bị hao mòn về bất kỳ sự thành đạt nào. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Bằng niềm tin, đạo đức, sự học hỏi, sự nhận thức,
Bằng sự cho đi, điều đúng đắn, và nhiều điều tốt đẹp;
Bằng tài sản, lúa gạo, cùng với ruộng vườn,
Cùng với con cái, vợ và thú bốn chân.Cùng với người thân, bạn bè và họ hàng,
Cùng với sức mạnh, vẻ đẹp, hạnh phúc cả hai;
Làm sao để người khác không bị hao mòn, người ấy mong mỏi,
Khao khát sự vươn lên thành tựu lợi ích.Người ấy có thân trước vững chắc như con sư tử,
Cổ tròn đều và vai trọn vẹn;
Nhờ hành động đã khéo léo thực hiện từ trước,
Đây là dấu hiệu báo trước tính không hao mòn của người ấy.Người tại gia phát triển lúa gạo và tài sản,
Cùng con cái, người vợ và thú bốn chân;
Người xuất gia vô sản đạt đến tối thượng,
Đạt đến sự giác ngộ, nguyên lý của người không bị hao mòn."
20. Đặc điểm mạng lưới vị giác tối ưu (Rasaggasaggitālakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, là người mang bản tính không làm tổn hại chúng sinh bằng tay, bằng gạch đá, bằng gậy gộc, hay bằng vũ khí. Nhờ thực hiện, tích lũy hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Có mạng lưới vị giác tối ưu, các dây thần kinh vị giác hướng lên trên hội tụ nơi cổ họng, phân bổ đồng đều mang lại hương vị.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy ít ốm đau, ít bệnh tật, có chức năng tiêu hóa đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy ít ốm đau, ít bệnh tật, có chức năng tiêu hóa đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng, vừa mức trung bình, phù hợp cho nỗ lực tinh tấn. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Không bằng tay gậy hay bằng cục gạch đá,
Không bằng vũ khí hay việc giết hại chết chóc;
Không trói buộc hay đe dọa làm hoảng sợ,
Không làm hại ai, là người không tổn hại công chúng.Nhờ đó đi đến cõi tốt đẹp và hoan hỉ,
Thực hiện quả lành, tìm thấy những hạnh phúc;
Mạng lưới vị giác quy tụ, khéo định hình,
Đến đây, nhận được mạng lưới vị giác tối ưu.Do đó, những chuyên gia sắc sảo phán đoán,
Con người này sẽ có vô vàn hạnh phúc;
Dù là người tại gia hay người đã xuất gia,
Đặc điểm ấy là dấu hiệu cho thấy ý nghĩa này."
21–22. Đặc điểm mắt xanh thẫm và lông mi rợp bóng (Abhinīlanettagopakhumalakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, không nhìn chằm chằm, không nhìn liếc ngang, không lén lút dò xét, mà nhìn với ánh mắt thẳng, tâm ngay thẳng, nhìn mọi người với đôi mắt trìu mến. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Mắt xanh thẫm, và lông mi rợp bóng như bò con.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có vẻ ngoài dễ thương đối với số đông; là người được yêu mến, làm vừa lòng các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có vẻ ngoài dễ thương đối với số đông; là người được yêu mến, làm vừa lòng các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Không nhìn chằm chằm, không nhìn liếc ngang,
Không phải kẻ lén lút dò xét rình rập;
Nhìn với ánh mắt thẳng, tâm ngay thẳng,
Nhìn công chúng số đông với đôi mắt trìu mến.Trong cõi tốt đẹp, người ấy trải nghiệm,
Thành quả của việc làm, hoan hỉ tại đó;
Đến đây trở thành người có lông mi như bò con,
Mắt xanh thẫm mang vẻ đẹp dễ thương.Những người chuyên tâm và tinh nhạy,
Rất nhiều người thông thạo các dấu hiệu;
Khéo léo phân tích các điểm tinh vi của đôi mắt,
Gọi người ấy là người có vẻ ngoài dễ thương.Một người tại gia với vẻ đẹp dễ thương,
Sẽ trở thành người được đông đảo đại chúng yêu mến;
Và nếu không làm người tại gia mà thành sa-môn,
Được nhiều người yêu mến, người xóa tan muộn phiền."
23. Đặc điểm đỉnh đầu nổi vầng trán (Uṇhīsasīsalakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, là người dẫn đầu trong việc làm những điều thiện, đứng đầu đại chúng trong hành động thiện, lời nói thiện, ý nghĩ thiện, trong sự cho đi và san sẻ, trong việc giữ gìn đạo đức, giữ ngày trai giới, hiếu kính mẹ cha, hiếu kính sa-môn, hiếu kính bà-la-môn, tôn trọng bậc trưởng thượng trong gia đình, và những điều thiện cao tột khác. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Có đỉnh đầu nổi vầng trán.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có đông đảo quần chúng phục tùng; các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và thái tử theo phục tùng. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có đông đảo quần chúng phục tùng; các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba theo phục tùng. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Trở thành người đi trước trong những hành động khéo léo,
Vui thích thực hành những điều đúng đắn;
Đông đảo quần chúng đã đi theo sau người ấy,
Trên các cõi trời, trải nghiệm phước báu.Sau khi biết được kết quả của hành động khéo léo,
Đạt được đầu nổi vầng trán ở nơi này;
Những người mang giữ các dấu hiệu tuyên bố: Sẽ trở thành người dẫn đầu của đại chúng.Đám người nhận bổng lộc giữa con người ở đây,
Trước kia đã từng phục vụ người ấy lúc đó;
Nếu trở thành vua chúa chúa tể mặt đất,
Sẽ có đại chúng làm người hầu hạ phục tùng.Còn nếu con người ấy xuất gia,
Thuần thục và vững chãi trong quy luật;
Vui thích trong phẩm chất giảng dạy của người ấy,
Đại chúng đông đảo sẽ trở thành người đi theo."
24–25. Đặc điểm mỗi lỗ chân lông một cọng lông và lông tơ giữa mày (Ekekalomatāuṇṇālakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ nói dối, xa lánh lời nói dối, nói lời chân thật, liên kết với sự thật, đáng tin cậy, không lừa dối đời. Nhờ thực hiện, tích lũy hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Mỗi lỗ chân lông mọc một sợi lông, và sợi lông tơ trắng mọc giữa hai chân mày, trắng muốt, mềm như bông.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Dân chúng tập hợp lại quanh người ấy, gồm bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Quần chúng tập hợp lại quanh người ấy, gồm các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Giữ vững lời hứa trong những kiếp quá khứ,
Tránh lời nói hai lời, từ bỏ sự giả dối;
Không phải người lừa gạt dối trá bất kỳ ai,
Nói ra sự thật, chân thực và đúng đắn.Sợi lông tơ trắng muốt, mềm mại như bông,
Sinh ra hoàn hảo ở khoảng giữa hai chân mày;
Không mọc hai sợi từ một lỗ chân lông,
Mà người ấy có thân hình với từng sợi mọc riêng.Đám đông tề tựu thông thạo dấu hiệu,
Những chuyên gia biết điểm phát sinh phán đoán: Như sợi lông tơ và lông mọc khéo léo,
Quần chúng sẽ tề tựu xung quanh người như thế.Một người tại gia cũng được dân chúng tề tựu,
Rất đông đảo do hành động làm từ trước;
Người xuất gia vô sản, tối thượng,
Bậc Phật đà vắng lặng cũng được dân chúng tề tựu."
26–27. Đặc điểm 40 răng và răng mọc khít (Cattālīsaaviraḷadantalakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ lời nói chia rẽ, xa lánh lời nói chia rẽ. Nghe ở đây không đem kể lại ở kia để gây chia rẽ những người này; hay nghe ở kia không đem kể lại ở đây để gây chia rẽ những người kia. Do đó, người ấy gắn kết những người bị chia rẽ, hoặc củng cố những người đã gắn kết, vui thích trong sự hòa hợp, ưa thích sự hòa hợp, hoan hỉ trong sự hòa hợp, thốt ra lời nói tạo sự hòa hợp. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Có bốn mươi cái răng, và hàm răng mọc khít nhau.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Tùy tùng không thể bị chia rẽ; tùy tùng của người ấy không thể bị chia rẽ, đó là các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này… Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Tùy tùng không thể bị chia rẽ; tùy tùng của người ấy không thể bị chia rẽ, đó là các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Lời nói gây chia cắt sự gắn kết bền vững,
Gây gia tăng sự chia rẽ và tranh cãi;
Gia tăng cãi vã và gây rắc rối khó khăn,
Không thốt ra lời sinh ra sự chia cắt người đang gắn kết.Nói những lời tốt đẹp làm gia tăng sự không tranh cãi,
Thốt ra lời sinh ra kết nối người bị chia rẽ;
Quét sạch cãi vã mâu thuẫn của dân chúng, đồng lòng,
Người ấy hoan hỉ và vui sướng cùng những người gắn kết.Trong cõi tốt đẹp, người ấy trải nghiệm,
Thành quả của việc làm, hoan hỉ tại đó;
Răng ở nơi đây mọc khít nhau và gắn kết,
Bốn mươi cái sinh ra trong miệng xếp thành hàng khéo léo.Nếu trở thành vua chúa chúa tể mặt đất,
Sẽ có đám tùy tùng không thể bị chia rẽ;
Trở thành sa-môn lìa trần cấu, không bẩn đục,
Đám tùy tùng theo người ấy kiên định không lay chuyển."
28–29. Đặc điểm lưỡi dài rộng và giọng Phạm thiên (Pahūtajivhābrahmassaralakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ lời nói thô lỗ, xa lánh lời nói thô lỗ. Bất cứ lời nào không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, đi vào lòng người, lịch sự, được nhiều người khao khát, được nhiều người ưa thích, người ấy thốt ra lời nói như vậy. Nhờ thực hiện, tích lũy hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Lưỡi dài và rộng, và giọng vang như Phạm thiên, nói như tiếng chim ca-lăng-tần-già.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có lời nói được chấp nhận; những người chấp nhận lời của người ấy là các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có lời nói được chấp nhận; những người chấp nhận lời của người ấy là các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Lời nói mang lại mắng mỏ, gây gổ, hãm hại,
Đè nén, nghiền nát đám đông công chúng;
Người ấy không thốt ra lời gay gắt thô lỗ ấy,
Mà nói lời ngọt ngào, khéo gắn kết, tử tế.Những lời dễ thương với tâm trí, đi vào trái tim,
Người ấy thốt ra bằng âm thanh êm tai;
Trải nghiệm kết quả của lời nói tốt đẹp,
Trên các cõi trời hưởng quả báu của công đức.Biết được kết quả của hành vi tốt lành,
Đạt được trạng thái giọng nói Phạm thiên ở đây;
Lưỡi của người ấy trở nên phong phú và rộng rãi,
Trở thành người có lời nói được chấp nhận.Đối với người tại gia, thành công đến như lời nói ra,
Còn nếu con người ấy xuất gia;
Quần chúng chấp nhận lời nói của người ấy,
Nhiều người nhận lấy nhiều điều được nói khéo."
30. Đặc điểm cằm sư tử (Sīhahanulakkhaṇaṁ)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ nói chuyện phiếm, xa lánh chuyện phiếm, nói đúng lúc, nói sự thật, nói có lợi ích, nói đúng Điều dạy, nói đúng nguyên tắc rèn luyện, thốt ra lời nói đáng ghi nhớ, hợp thời, có chứng cứ rõ ràng, có giới hạn chừng mực, gắn liền với lợi ích. Nhờ thực hiện hành động ấy […lặp lại…] Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được đặc điểm vĩ nhân này: Cằm bành như sư tử.
Được trang bị đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân […lặp lại…] Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy không thể bị khuất phục bởi bất kỳ kẻ thù hay phe đối nghịch nào mang thân phận con người. Khi là vua, người ấy nhận được điều này […lặp lại…] Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy không thể bị khuất phục bởi kẻ thù hay phe đối nghịch bên trong hay bên ngoài, bởi đắm nhiễm, ám ảnh khó chịu, Sự u mê, hay sa-môn, bà-la-môn, chư thiên, ác ma, phạm thiên, hay bất cứ ai trên đời. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Không chuyện phiếm, không nói điều vô nghĩa,
Không phải người thốt ra lời nói hỗn loạn phân tán;
Quét sạch những gì không có lợi ích,
Và nói điều mang lợi ích hạnh phúc cho số đông.Nhờ làm vậy, chết đi sinh về cõi trời,
Tận hưởng thành quả của hành động được khéo làm;
Chết đi và quay trở lại nơi đây,
Đạt được cằm tối thượng tốt nhất khó bị đánh bại.Trở thành vị vua cực kỳ khó bị khuất phục,
Chúa tể loài người, đứng đầu loài người mang oai lực lớn;
Giống như vị vua ở chốn đô thành cõi trời,
Tựa như Indra, vị chúa tể vĩ đại của chư thiên.Bởi gandhabba, asura, yakkha, rakkhasa,
Bởi chư thiên, người ấy không bị khuất phục;
Nếu trở thành người như vậy, bản chất là như thế,
Ở các phương hướng, phương phụ và các hướng quanh đây."
31–32. Đặc điểm răng đều và răng nanh trắng muốt (Samadantasusukkadāṭhālakkhaṇāni)
"Này các tỳ kheo, khi Người Đến Như Vậy trong kiếp sống trước, trong cõi tồn tại trước, trong chốn ở trước, khi còn là con người, đã từ bỏ lối sống sai lầm, kiếm sống bằng Đời sống Thiện (chánh mạng / sammāājīvena jīvikaṁ kappesi), xa lánh gian lận cân đo, lừa gạt tiền bạc, gian lận thước tấc, hối lộ, lừa dối, lường gạt, gây thương tích, sát hại, trói buộc, ăn cướp, cướp đoạt, dùng bạo lực. Nhờ thực hiện, tích lũy, làm cho dư dật, làm cho rộng lớn hành động ấy, sau khi cơ thể suy tàn và chết đi, người ấy sinh vào cõi tồn tại tốt đẹp, thế giới chư thiên. Tại đó, người ấy vượt trội hơn các chư thiên khác ở mười phương diện: tuổi thọ chư thiên, nhan sắc chư thiên, hạnh phúc chư thiên, danh xưng chư thiên, uy quyền chư thiên, sắc chư thiên, thanh chư thiên, hương chư thiên, vị chư thiên, và xúc chư thiên. Sau khi chết từ đó và đến nơi này, người ấy có được hai đặc điểm vĩ nhân này: Hàm răng đều đặn, và răng nanh trắng muốt.
Được trang bị những đặc điểm đó, nếu sống đời tại gia, người ấy trở thành vua Chuyển luân, cai trị bằng điều đúng đắn, vị vua của điều đúng đắn, chiến thắng bốn phương, ổn định quốc gia, được trang bị bảy báu vật. Người ấy có bảy báu vật này, đó là: bánh xe quý, voi quý, ngựa quý, ngọc quý, nữ nhân quý, gia chủ quý, và thứ bảy là người lãnh đạo quý. Người ấy có hơn một ngàn người con trai dũng cảm, thân hình vạm vỡ, có khả năng nghiền nát quân thù. Người ấy chinh phục trái đất này cho đến tận biên giới đại dương—một trái đất không có gai góc phiền não, thịnh vượng, phong phú, an toàn, yên bình, không mầm mống tai ương—cai trị nó không cần gậy gộc, không cần vũ khí, mà bằng điều đúng đắn. Khi là vua, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng trong sạch; tùy tùng của người ấy trong sạch, đó là các bà-la-môn, gia chủ, thương nhân, nông dân, quan thủ quỹ, đại thần, vệ binh, lính canh cửa, triều thần, quan chức, tiểu vương, người hưởng lộc và các thái tử. Khi là vua, người ấy nhận được điều này.
Nhưng nếu rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, người ấy trở thành bậc Xứng đáng, bậc Tự giác ngộ hoàn toàn, người vén bức màn [che lấp thế gian]. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được gì? Người ấy có tùy tùng trong sạch; tùy tùng của người ấy trong sạch, đó là các nam tỳ kheo, nữ tỳ kheo, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, con người, asura, nāga, gandhabba. Khi là một vị Phật, người ấy nhận được điều này." Thế Tôn đã nói ý nghĩa này.
Về điều này, bài kệ được nói ra:
"Từ bỏ sinh kế sai lầm, kiếm sống ngay thẳng,
Người ấy sinh ra lối sống trong sạch đúng đắn;
Quét sạch những gì không có lợi ích,
Và thực hành điều mang lợi ích hạnh phúc cho số đông.Lên cõi trời trải nghiệm quả báo của hạnh phúc,
Làm việc khéo léo bởi người hiểu biết bậc hiền nhân;
Được ca ngợi ngang bằng cõi đô thành chư thiên,
Vui thú hưởng thụ cùng các trò vui chơi thú vị.Đạt được thân phận con người từ nơi đó,
Từ bỏ, hưởng quả báo của hành động tốt lành;
Với phần còn dư, nhận được thứ mọc trong miệng,
Đều đặn, trong sạch và trắng muốt vô ngần.Đám đông tề tựu các nhà đoán tướng,
Những con người tinh thông và hiểu biết tuyên bố: Đám tùy tùng vây quanh sẽ trong sạch,
Răng người này trong trắng đẹp đẽ như loài chim.Đối với nhà vua cai trị mặt đất mênh mông,
Sẽ có đại chúng, đám tùy tùng trong sạch;
Không áp bức quấy nhiễu những người dân,
Thực hành mang lại lợi ích và hạnh phúc cho số đông.Và nếu xuất gia, trở thành người vắng bóng tội lỗi,
Sa-môn dứt sạch bụi trần, vén màn thế gian;
Vượt khỏi phiền não, mệt nhọc khổ đau,
Người ấy thấu suốt cõi đời này và cả cõi đời sau.Rất nhiều người tại gia và người xuất gia vâng lời dạy,
Giũ sạch tội lỗi bị chê trách, dơ bẩn;
Bậc ấy được vây quanh bởi những người thuần khiết,
Đã quét sạch bụi bẩn, ô uế và phiền não."
Thế Tôn đã nói như vậy. Các tỳ kheo hoan hỉ, vui mừng đón nhận lời Thế Tôn nói.
Kết thúc Bài kinh thứ ba mươi.