DN 5. Với Kūṭadanta
Kūṭadanta
1. Các Bà-la-môn và Gia chủ ở Khāṇumata
[Như vầy tôi nghe.403]Một thời Đức Phật du hành trong xứ Ma-kiệt-đà cùng với một đại Tăng đoàn gồm năm trăm vị tỳ kheo khi Ngài đến một ngôi làng của các Bà-la-môn xứ Ma-kiệt-đà tên là Khāṇumata.404 Ở đó, Ngài trú gần Ambalaṭṭhikā.405
Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Kūṭadanta đang sống ở Khāṇumata. Đó là đất của vua ban do Vua Seniya Bimbisāra xứ Ma-kiệt-đà ban tặng, đông đúc chúng sinh, đầy cỏ, gỗ, nước và ngũ cốc, một khu vườn hoàng gia ban cho một vị Bà-la-môn.406 Lúc bấy giờ, Kūṭadanta đã chuẩn bị một cuộc đại tế lễ. Bò đực, bò tơ, bò cái tơ, dê và cừu đực—mỗi loại bảy trăm con—đã được dẫn đến trụ tế để làm vật hiến tế.407
Các Bà-la-môn và gia chủ ở Khāṇumata nghe rằng:
“Hình như Sa-môn Gotama—một người dòng Thích Ca, xuất gia từ dòng dõi Thích Ca—đã đến Khāṇumata và đang trú tại Ambalaṭṭhikā. Ngài có tiếng tốt đồn xa như sau: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán (perfected / người đã đạt đến sự giải thoát hoàn toàn), một vị Chánh Đẳng Chánh Giác (fully awakened Buddha / vị Phật giác ngộ hoàn toàn và đúng đắn), bậc Minh Hạnh Túc (accomplished in knowledge and conduct / người đầy đủ trí tuệ và đức hạnh), bậc Thiện Thệ (holy / người đã đi qua một cách tốt đẹp, đạt đến Niết-bàn), bậc Thế Gian Giải (knower of the world / người hiểu biết thế gian), bậc Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu (supreme guide for those who wish to train / bậc tối cao dẫn dắt những người cần được huấn luyện), bậc Thiên Nhân Sư (teacher of gods and humans / thầy của trời và người), bậc Phật (awakened / người đã giác ngộ), bậc Bạc-già-phạm (Bhagavā / Bậc Tôn Quý, Đấng Thế Tôn).’ Ngài đã tự mình chứng ngộ bằng trí tuệ thế giới này—với các vị trời, Ma vương, và Phạm thiên, chúng sanh này với các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người—và Ngài làm cho người khác biết đến. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, và toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa và văn cú rõ ràng. Và Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và thanh tịnh. Lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.”
Sau đó, rời khỏi Khāṇumata, họ kết thành từng đoàn và tiến về Ambalaṭṭhikā.
Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Kūṭadanta đã lui về tầng trên của ngôi nhà sàn dài của mình để nghỉ trưa. Ông thấy các Bà-la-môn và gia chủ đang tiến về Ambalaṭṭhikā, và nói với người quản gia của mình: “Này quản gia, tại sao các Bà-la-môn và gia chủ lại tiến về Ambalaṭṭhikā?”
“Sa-môn Gotama đã đến Khāṇumata và đang trú tại Ambalaṭṭhikā. Ngài có tiếng tốt đồn xa như sau: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, một vị Chánh Đẳng Chánh Giác, bậc Minh Hạnh Túc, bậc Thiện Thệ, bậc Thế Gian Giải, bậc Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu, bậc Thiên Nhân Sư, bậc Phật, bậc Bạc-già-phạm.’ Họ đang đi để yết kiến Tôn giả Gotama.”
Khi đó Kūṭadanta nghĩ: "Ta nghe nói Sa-môn Gotama biết cách thực hiện tế lễ với ba phương thức và mười sáu phụ trợ.408 Ta không biết về điều đó, nhưng ta muốn thực hiện một cuộc đại tế lễ. Sao ta không hỏi ngài ấy cách thực hiện tế lễ với ba phương thức và mười sáu phụ trợ?"409
Sau đó Kūṭadanta nói với người quản gia của mình: “Vậy thì, hãy đến gặp các Bà-la-môn và gia chủ và nói với họ: ‘Thưa quý vị, Bà-la-môn Kūṭadanta xin quý vị đợi một chút, vì ông ấy cũng sẽ đi yết kiến Sa-môn Gotama.’”
“Vâng, thưa ngài,” người quản gia đáp, và làm theo lời dặn.